लिङ्गपुराणम्

सर्वेषु द्वीपेषु सर्वेषु च देवभुवनेषु या आपगाः सन्ति, ताः सर्वाः स्त्रीरूपाणि धारयित्वा, प्रमुदितहृदयाः समुत्थाय समागताः। तत्र च सर्वलोकपूजिताः परमसमूहाः गणाः, शंकरस्य विवाहोत्सवाय हृष्टाः समुपस्थिताः। तत्र शङ्खवर्णरूपसमूहाः, कोटिशः गणेश्वराः च आगताः—दशभिः सहितः केकराक्षः, अष्टभिः विद्युत्, चतु:षष्ट्या विशाखः, नवभिः पारयात्रिकः, षड्भिः श्रीमान् सर्वान्तकः, तथैव विकृताननः। द्वादशलक्षैः सह ज्वालाकेशः गणाधिपः, सप्तभिः समदः, अष्टभिः दुन्दुभिः, पञ्चभिः कपालीशः, षड्भिः सौम्यः संदारकः, गण्डकः कुंभकश्च अनन्तकोटिभिः सहितौ। अष्टभिः श्रेष्ठः विष्टम्भः, सहस्रेण पिप्पलः, तथा संनादः, अष्टभिः आवेष्टनः, सप्तभिः चन्द्रतापनः, सहस्रेण महाकेशः, कोटिगणैः परिवृतः। द्वादशभिः कुण्डी, वीरः, शुभः पर्वतकः, कालः, कालकः, शतसंख्यकः महाकालः, शतकोटिभिः आग्निकः, लक्षेण अग्निमुखः, लक्षेण आदित्यमूर्धा, तथा धनावहः। शतेन संनामः, कोटिभिः कुमुदः, अमोघः, कोकिलः, अनन्तकोटिभिः सुमन्त्रकः। षष्ट्या काकपाटः, षष्ट्या संतानकः प्रभुः, नवभिः महाबलः, मधुपिङ्गः, पिङ्गलश्च। नवतिना नीलः देवेशः, तथैव पूर्णभद्रः, सप्तकोटिभिः चतुर्वक्त्रः महाबलः। द्विशतकोटिभिः परिवृताः सर्वे देवाः तत्र शङ्करं शंकरम् द्रष्टुं समुपागताः। सहस्रकोटिगणैः प्रमथः, चतु:षष्ट्या वीरभद्रः, कोटिभिः रोमजः। विंशत्या करणः, नवतिना केवलः शुभः, पञ्चाक्षः, शतमन्यु, मेघमन्युश्च। चतु:षष्ट्या काष्ठकूटः, सुकेशः, वृषभः, तथा नित्यः श्रीमान् विरूपाक्षः चतु:षष्ट्या। तालुकेतुः, षडास्यः, नित्यः पञ्चास्यः, संवर्तकः, चैत्रः, स्वयमेव भगवान् लाकुलीशः। लोकान्तकः, दीप्तास्यः, तथैव दैत्यान्तकः प्रभुः, मृत्युःर्त्, कालहा, कालः, मृत्युविजयप्रदः। विशादः, विशदः, विद्युतः, कान्टकः प्रभुः, देवः, भृङ्गी, ऋटिः, श्रीमान् देवप्रियः। अशनि, भासकः, चतु:षष्ट्या सहस्रपात्—एते सर्वे चान्ये च अनन्तबलाः गणाः। सर्वे सहस्रबाहवः, जटामुकुटधारिणः, अर्धचन्द्रशेखराः, नीलकण्ठाः, त्रिनेत्राः। हारकुण्डलकेयूरमुकुटादिभूषिताः, ब्रह्मेन्द्रविष्णुप्रतिमाः, अणिमादिसिद्धिसम्पन्नाः। दशकोटिसूर्यसमानतेजसः गणेश्वराः, पातालगामिनः, सर्वलोकनिवासिनश्च, तत्र समुपस्थिताः। तुम्बुरुः, नारदः, हाहा, हूहू, सामगायका, रत्नानि वाद्ययन्त्राणि च आदाय, तस्यां पुरीं समागताः। सर्वे मुनयः, तपोबलसमृद्धाः, हृष्टहृदयाः, शुभमङ्गलविवाहमन्त्रान् जजपुः। सर्वत्र समवेतानां पश्चात्, साक्षात् गिरिजा स्वहस्तेन सुस्निग्धस्मिता अलङ्कृता। तां श्रीकेशवः स्वयमेव नगरं प्रवेशयामास। तदा सभा देवेशं नारायणं अजं हरिं सम्बोधितवती। सा उवाच—“त्वं च भवानी च देवैः सह आदौ जातौ, रुद्रस्य वामभागात्, अहं तु दक्षिणतः प्रभो। मम रूपं हिमवत्पतिः यज्ञार्थं सृजितम्, एषा हिमवत्पुत्री परंभगवतो मायया जाता। श्रुतीनां स्मृतिनां च क्रियार्थं, विवाहकारणं च अहम् अत्र आगतः; एषा एव लोकधारिणी, त्वदर्थं मम च सृष्टिकर्त्री। एषः रुद्रः स्वस्वरूपैः एव जगद्व्याप्तम्—पृथिव्यग्निचन्द्रसूर्यवाय्वाकाशाः तस्मात् जायन्ते। तथापि मम पर्वतस्य च वचनेन, एषा तस्मै दातव्या; अजाता, श्वेता, कृष्णा, रक्ताच्च सा प्रकृतिः प्रभो। तथापि एषः पर्वतराजसंयोगः तवापि कल्याणकरः; कमले त्वं जातः, कल्पे अहं नाभिकमलात् उत्पन्नः।” तदा देवेशः जनार्दनः उवाच—“नूनं त्वमेव अस्य पर्वतस्य अहं च गुरुः।” ततः सर्वे देवाः, मुनयः, सह प्राज्ञेन देवाधिपेन शंकरपद्मनाभाभ्यां, उत्थाय तां प्रणेमुः। पद्मनयनः स्वहस्ताभ्यां भगवत्पादौ प्रक्षालयामास, ततः स्वमस्तके, ब्रह्मणः, पर्वतस्य च शीर्षे जलं प्रोक्षयामास। स उवाच—“एषा मे कनिष्ठा भगिनी, मेनायाः दुहिता, तव विवाहाय दातव्या,” इति, स जलयुक्तां तां देवाय ददौ। हरिः अपि आत्मानं जलसमेतं भगवते ददौ। ततः सर्वे वेदार्थनिष्णाताः श्रेष्ठाः मुनयः ऊचुः—“दाता, प्रतिग्रहीता, फलम्, वस्तु—एतत् सर्वं चिन्तयित्वा, भगवान् हरः एव स्वमायया विश्वम् इति निश्चितम्।