लिङ्गपुराणम्

यमः अपि तदा तस्य दण्डं वा खड्गं वा न प्रक्षिप्तुं शशाक; निरृतिः श्रेष्ठः ऋषिः वरुणः नागपाशधारी समीरः पताकादण्डधारी च स्थिरः अभवत्। सोमः गदायुक्तः, धनाध्यक्षः दण्डधारी श्रेष्ठः, ईशानः विकटत्रिशूलधारी च सर्वे स्थिरभावेन तिष्ठन्तः दृष्टाः। रुद्राः त्रिशूलधारिणः, आदित्याः गदायुक्ताः, वसवः मुद्गरधारिणः, सर्वे दिविस्थ देवाः भगवता एकस्मिन क्षणे निगृहीताः। अन्ये दिविस्थ देवाः अपि देवाधिदेवेन तथैव निगृहीताः; विष्णुः शिरः कम्पयन् चक्रं उत्तोल्य तस्थौ। तस्य अपि बालकः शिरः स्थिरतां कारयामास; सः चक्रं प्रक्षिप्तुं वा भुजौ सञ्चालयितुं वा न शशाक। पूषा दन्तान् कदन्वन् बालकं मोहात् निरीक्ष्य, शम्भोः एकेन दृष्टिपातेन तस्य दन्ताः पतिताः। महाबलः तेषां बलं तेजः ऐश्वर्यं च निगृहीतवान्; तदा तैः क्रुद्धैः देवैः स्थितैः— ब्रह्मा अतिव्यग्रः सन् शङ्करं ध्यायित्वा देवाधिदेवं उमायाः अङ्के स्थितं विवेचनं प्राप्तवान्। देवाधिदेवं ज्ञात्वा सः शीघ्रं उत्थाय विस्मितः शम्भोः पदयोः प्रणम्य, पितामहः तं स्तुतवान्। "त्वं सर्वलोकानां बुद्धिः, त्वं अहंकारः, त्वमेव भूतानां इन्द्रियाणां च प्रवर्तकः, प्रभो। पूर्वं मे तव दक्षिणहस्तात् सृष्टिः, वामहस्तात् महाबाहो नारायणः देवः उत्पन्नः। एषा च देवी प्रकृतिः सदा तव सृजनकारणम्; तव पत्नीरूपं धृत्वा जगत्कारणं जाता। नमः ते महादेवाय, पुनः पुनः नमः महादेव्यै। तव प्रसादेन, देवाधिदेव, तव आज्ञया, मया भूतानि सृष्टानि। एते देवाः अन्ये च मया सृष्टाः, किन्तु ते तव मायया मोहिताः; तेषां कृपां कुरु, यथा पूर्ववत् भवन्ति।" एवं महेश्वरं सूचित्वा, ब्रह्मा पद्मजः तस्य निगृहीतानां विषये तं उक्तवान्। "एते सर्वे देवाः मोहिताः, शङ्करं देवाधिदेवं न जानन्ति, यः सर्वैः देवैः पूजितः अत्र आगतः। शीघ्रं शरणं गच्छत, हे देवाः, इन्द्रः अग्रे, नारायणः ऋषयः च सह शङ्करं प्रभुं। मया सह देवाधिदेवं परमात्मानं, ईश्वरं, हिमवत्सुतां परमप्रकृतिं च गच्छाम।" तत्र तैः निगृहीतैः देवश्रेष्ठैः, नारायणः सहितः, सर्वे मनसा प्रभवे प्रणामं कृतवन्तः। ततः तेषु तुष्टः त्रिनेत्रः देवाधिदेवः ब्रह्मवाक्येन शीघ्रं तान् पूर्ववत् कृतवान्। सर्वे तुष्टाः सति, देवाधिदेवः दिव्यं अद्भुतं रूपं सृजित्वा सर्वान् देवाः निगृहीतवान्। तस्य तेजसा, इन्द्रः, चन्द्रः, सूर्यः, ब्रह्मा, साध्याः, नारायणः च सहिताः, यमः रुद्राः च, सर्वे भगवत् दर्शनम् इच्छन्तः अभवन्; तेषां परमदृष्टिं सर्वदर्शनशक्तिसम्पन्नां दत्तवान्। शर्वः जलाधिपः भवानीं चलां च दृष्टिं दत्तवान्; दृष्टिं प्राप्त्वा, इन्द्रविष्णुप्रमुखाः देवाः, ब्रह्मा, शक्रः, अन्ये च, महेश्वरं दृष्टवन्तः; ब्रह्मा, देवश्रेष्ठाः शीघ्रं प्रणामं कृतवन्तः, भवानी हिमवान् च तद्वत्। ऋषयः, शिवगणनायकाः, शिवप्रियाः पुष्पवर्षं चक्रुः; दिविस्थाः सिद्धाः, चारणाः च पुष्पवर्षं कृतवन्तः। दिव्याः मृदङ्गाः निनादिताः, ऋषयः भगवन्तं स्तुतवन्तः, गन्धर्वश्रेष्ठाः गीतं गायन्ति, अप्सरसां गणाः नृत्यं कृतवन्तः। सर्वे गणाः हृष्टाः, पार्वती माता तुष्टाः, देवी दिविस्थैः सन्निधौ प्रमुदिता। सा भगवतः पादयोः दिव्यं गन्धयुक्तं हारं स्थापयित्वा "शुभं शुभं" इति उक्त्वा तत्र पूजां कृतवती। देवी सहिताः सर्वे देवाः, ब्रह्मा अपि, शिरः भूमिस्पृशं कृत्वा प्रणम्य, यक्षाः, नागाः, राक्षसाः च तद्वत् प्रणम्य। ततः ब्रह्मा अञ्जलिं कृत्वा महादेवाय प्रणम्य "विवाहः क्रियताम्, प्रभो" इति महेश्वरं उक्तवान्। तस्य ब्रह्मणः वचनं श्रुत्वा, परमेश्वरः, भूतनाथः, लोकनाथं प्रत्युवाच "यथा ते इच्छा, तथा भवतु।" महेशस्य विवाहाय तस्मिन्न एव क्षणे, पुण्यात्मानः दिव्यं रत्नमयं नगरं दृष्टवन्तः, यः ब्रह्मणा निर्मितः। ततः अदिति, दिति, दनु, कद्रु, सुकालिका, पुलोमा, सुरसा, सिंहिका, विनता प्रत्यक्षं अभवन्। सिद्धिः, माया, क्रिया, दुर्गा देवी, सुधा, स्वधा, सावित्री वेदमाता, रजनी, दक्षिणा, ज्योति—स्वाहा, स्वाहामति, बुद्धिः, ऋद्धिः, वृद्धिः, सरस्वती, राका, कुहू, सिनीवाली, अनुमती देवी च अन्याः—धरणी, धारणी, चेला, शची, नारायणी च अन्याः, देवमातृका देवपत्नीः अपि अभवन्। "एषः शङ्करस्य विवाहः" इति उक्त्वा सर्वे हृष्टाः गच्छन्तः, सर्पाः, गरुडाः, यक्षाः, गन्धर्वाः, किन्नराः, गणाः च। समुद्राः, पर्वताः, मेघाः, मासाः, वर्षाः, वेदाः, मन्त्राः, यज्ञाः, स्तोत्राणि, धर्माः च सर्वे अभवन्। हुंकारः, ॐकारः, अनन्तद्वारपालाः, असंख्येयाः अप्सराः, तेषां परिचारिकाः च तत्र दृष्टाः। एवं दिव्ये उत्सवे सर्वे देवाः, ऋषयः, गणाः, अप्सराः, सिद्धाः, चारणाः, गन्धर्वाः, नागाः, यक्षाः, राक्षसाः च, ब्रह्मा, विष्णुः, इन्द्रः, हिमवान्, भवानी च, महेश्वरं परमात्मानं परमप्रकृतिं च पूजयन्तः, हर्षपूर्णाः तत्र स्थिताः।