लिङ्गपुराणम्

एवं भगवतः नारायणस्य करद्वयौ संक्लिष्टौ कृत्वा तं गजसम्भवम् अतिवर्णनीयम् स्तुत्वा, ब्रह्मा च सर्वर्षयः तं एव स्तुवन्तः, तं गजसम्भवम् अतिवर्णनीयम् स्तुतवन्तः। तदनन्तरं देवेशस्य नीलकण्ठस्य वृषध्वजस्य स्तुतिः कृतवती; स देवतानां कृपां प्रदर्श्य, भवः तत्रान्तर्धानं गतः। तत्पश्चात् कथा आरभ्यते—कथं सती, शुभा हिमवतः कन्या, उत्पन्ना, तथा कथं स देवेशं पतिम् अलभत? स्वेच्छया मेनायाः शरीरम् धृत्वा, सा उत्तमा नारी तपसा हिमवतः कन्या अभवत्, द्विजश्रेष्ठ। पर्वतानाथः सर्वाणि जातकर्मादिकानि कृतवान्; द्वादशे वर्षे, शुभा हिमवतः कन्या तपः आरब्धवती। सा तया सह तपः कृतवती, तस्याः अनुजा, सुशीला, अपराऽपि देवी, अनुजा, सर्वलोकैः पूजिता। ततः सर्वऋषयः तां देवीं, सर्वलोकनायिकां, सर्वतः तपस्याः कारणात् स्तुतवन्तः। तत्र ज्येष्ठा अपर्णा, अनुजा एकपर्णा, सुशीला; तृतीयाऽपि वरारोहा, तथा एकपाटला। महादेवी पार्वत्याः तपस्याः प्रभावेन, परमेश्वरः महादेवः, सर्वभूतनाथः, तया वशीकृतः। तस्मिन्नेव काले, तारक नाम्ना दैत्यः, तारा-पुत्रः, दिति-सुतः, तेजस्वी, उत्पन्नः। तस्य त्रयः पुत्राः—तारकाक्षः महादैत्यः, विद्युन्माली महाश्रेष्ठः, कमलाक्षः महाबलः। तेषां पिता तारा, अतिबलवान्, तपसा तथा ब्रह्मणः प्रसादेन बलं प्राप्तवान्। स तारा, महातेजसा, चराचरत्रयं विजय्य, पूर्वं विष्णुं संग्रामे विजितवान्। तयोः मध्ये तीव्रम् रोमाञ्चजनकं युद्धम् अभवत्, सहस्रवर्षाणि दिव्यानि, अहर्निशं, विश्रान्तिं विना। तारा विष्णुं रथसहितं शतयोजनं क्षिप्तवान्; संग्रामे पराजितः गरुडध्वजः पलायितः। तारा, पितामहात् शतगुणं बलं प्राप्त्वा, सम्पूर्णं जगत् अधिगतवान्, दितिसुत। इन्द्रप्रधानैः देवैः पराजित्य, तारा तान् सर्वलोकेषु मायया निगृह्य। देवाः, इन्द्रसहिताः, तारस्य भयेन व्यथिताः, शान्तिं शरणं वा न लभन्तः, भयात् आकुलिताः। तदाऽमृतनाथः, देवराजैः सह, अङ्गिरसं देवसंमुखे संबोधितवान्—"भगवन्, तारः, तारापुत्रः, दैत्यश्रेष्ठः, युद्धे नः अभ्यागतः, गोपालकः इव बालयः। तस्य कारणात्, बृहस्पते, अस्मिन् महायुद्धे, एते गृहेषुहीनाः, पञ्जरस्थपक्षिणः इव विचरन्ति। अङ्गिरःश्रेष्ठ, अस्माकं शस्त्राणि, अविनाशी, तस्य शत्रोः शक्त्या निष्फलानि भवन्ति। दशसहस्रवर्षाणि द्विगुणानि, बृहस्पते, विष्णुः युद्धे युध्यति, तथापि तं न हन्ति। येन विष्णुः अपि न विजितः संग्रामे, तं कथं वयं युद्धे साक्षात् स्थातुं शक्नुमः?" एवं शक्रस्य वाक्यं श्रुत्वा, जीवः, देवेशैः सह, सहस्राक्षः, कुषध्वजं उपगम्य, तं संबोधितवान्। तस्य वाक्यं श्रुत्वा, स्नेहात्, दुःखहरः पितामहः, जीवम्, सर्वदेवैः सह, इन्द्रसंमुखे, उक्तवान्— "अहं जानामि, देवेशाः, भवतः दुःखम्; शृणु। सती, रुद्राङ्गसम्भवा, दक्षं परित्यज्य—उमा, हिमवतः कन्या, सर्वलोकैः पूजिता, तया रूपेण, देवाः, सुरश्रेष्ठाः— यदा रुद्रस्य महत् चित्तम् विष्णुना प्रेरितम्, तयोः संयोगात् स्कन्दः, महाबलः, उत्पन्नः। स षडाननः, द्वादशबाहुः, सेनापतिः, अग्निसम्भवः, स्वाहा-पुत्रः, कात्तिकेयः, गङ्गासुतः, शरस्थले जातः। स शाखः, विशाखः, वीरः नैगमेषः, सेनापतिः, कुमारः, सर्वलोकैः पूजितः। तस्य क्रीडया, महासेनः, बालः अपि, तारकासुरं अकेनैव हन्ति, देवांश्च उद्धरति।" एवं ब्रह्मणः वाक्यं श्रुत्वा, बृहस्पतिः, इन्द्रः, अन्ये च देवाः, तं देवम् प्रणम्य। मेरुशिखरं गत्वा, पुण्यात्मा स्मरम् स्मृतवान्; स्मरस्य स्मरणेन, स्मरः अपि, पत्न्या सह, आहूतः। रत्या सह, नमस्कृत्य, शक्रसहितः, तं जीवम्, जगत्सारम्, द्विजश्रेष्ठ, संबोधितवान्। "त्वया स्मृतः, जीव, अहं तव समीपम् आगतः; किं कर्तव्यम् वद," इति स देवैः पूजितः उक्तवान्। तदनन्तरं, शक्रः, कामध्वजम् पूज्य, उक्तवान्—"अद्य शङ्करं अम्बिकां च यथेष्टं संयोजय।" येन मार्गेण वृषध्वजः तया सह रमते, तेनैव त्वं, रत्या सह, तं मार्गं अनुयाहि। ततः प्रसन्नः महादेवः तव शुभं पदं दास्यति; पूर्वं तया वियुक्तः, सा गिरिजा, उमा, प्राप्ता। एवं उक्त्वा, देवेशं, शचीपतिं, प्रणम्य, तया सह, स तं देवेशस्य आश्रमं गन्तुम् उद्युक्तः।