लिङ्गपुराणम्

अथ वीरः सुदृढनिश्चयः स्वहस्तस्थं चक्रं निर्बन्धेन निरुद्धवान्। तदचक्रमचलम् अभवत्, स च तेन स्थगितः पर्वतशृङ्गवत् अचलः तिष्ठति स्म। ततो भगवानः शार्ङ्गधनुः त्रिधा विदारितम्, तस्य शार्ङ्गस्य अग्रेणैव भगवानः शिरश्छिन्नम्। तच्छिन्नं शिरः पिनाकिनः प्राणदायिनः वेगेन वातेन नीतं पातालं पतितम्। तस्मिन्नेव काले तस्य यज्ञाग्निः, विध्वस्तवेदी, भग्नयूप, पतितद्वारः, प्रविष्टः। तदा महती सभाऽपि दग्धा दृष्ट्वा, यज्ञः मृगस्वरूपेण व्योमगः पलायितः। वीरभद्रः तं गृहीत्वा शिरश्छिन्नं कृतवान्; ततः प्रजापतिं धर्मं च, जगद्गुरुं कश्यपं च, पातितवान्। बलवान् स वीरः अरिष्टनेमिं पुत्रसमूहाधिपतिं, महर्षिं अङ्गिरसं, कृष्णाश्वं च आहतवान्। स प्रसिद्धं दक्षं शिरसि पादेन ताडितवान्, तस्य शिरः छित्त्वा, द्विजश्रेष्ठैः वह्नौ दग्धम्। सरस्वत्याः च नासिकाग्रं, देवमातुः च, वीरभद्रः महाबलः स्वाङ्गुल्यग्रेण छित्त्वा। स तेजसा परिवृतः श्मशानमध्ये स्थितवान्, यथा भवः। तस्मिन्नन्तरे पद्मयोनेः भगवतः आविर्भावः अभवत्। स श्रीमान् प्रणम्य शान्तिपूर्वकं वाक्यम् उवाच— "भद्र, क्रोधस्य पर्याप्तम्; देवाः अपि नाशिताः। कृपां कुरु, सर्वं क्षम्यतां, रोमसमुत्थानान् अपि सहितान्।" तदा भद्रः ब्रह्मणः प्रभावात् शान्तः अभवत्। शनैः शनैः शमः प्राप्तः; वृषध्वजः प्रभुः अपि तेन आज्ञया दिवि शान्तः तस्थौ। सर्वदातृ, सर्वलोकमहोद्भवः शर्वः, गणैः सहितः, तदा ब्रह्मणा देवेन्द्रितः अभवत्। तस्मिन् काले स हतानां देवानां देहानि यथापूर्वं पुनः स्थापितवान्, इन्द्रशिरः विष्णोः च महात्मनः शिरः च। तदा महेश्वरः दक्षाय ऋषिश्रेष्ठाय च, वागीश्या देवमातुः च नासिकाग्रं दत्तवान्। मृतानां प्राणान् च विविधान् वरांश्च अदात्; दक्षाय भग्नमुखाय प्रभुः शिरः अददात्। महाभवः स्वलीलया दक्षस्य मुखं निर्मितवान्; स दक्षः चेतनां प्राप्त्वा कृताञ्जलिः उत्थितः। स शङ्करं देवेशं वृषध्वजं स्तुतवान्; तेन स्तुतः महाबलः प्रभुः विविधान् वरान् अदात्। दक्षाय शुद्धकर्मणे गणेश्वरत्वं दत्तवान्; सर्वे देवाः परमेश्वरं स्तुतवन्तः। भगवतः नारायणः अपि कृताञ्जलिः तं स्तुतवान्; ब्रह्मा च सर्वे ऋषयः हस्तिहृतजन्मानं स्तुतवन्तः। तं देवेशं नीलकण्ठं वृषध्वजं स्तुत्वा, देवेषु प्रसादं दर्शयित्वा, भवः तत्रैव अन्तर्धानम् अगच्छत्। इदानीं कथं सती शुभा हिमवतः कन्या जाता, कथं च सा देवेशं पतिं प्राप्तवती इति पृच्छसि। सा उत्तमा स्वेच्छया मेनायाः शरीरे प्रविश्य, तपसा हिमवतः कन्या जाता, द्विजश्रेष्ठ। गिरिश्रेष्ठः तस्याः जात्यादिकं कृतवान्; द्वादशे वर्षे शुभा कन्या—हिमवत्सुता—तपः अचरत्। तया सह तस्याः कन्यया, तस्याः कन्यया च, सुश्रोण्या कन्यया, अपरया देव्या च, सर्वलोकसम्मानिता, तपः कृतम्। तदा सर्वे ऋषयः देवीं, सर्वलोकमातरं, सर्वतः तपसा स्तुतवन्तः। ज्येष्ठा अपर्णा, कनिष्ठा एकपर्णा, सुश्रोणी तृतीया वरारोहा, एकपाटला च। तस्याः पार्वत्याः महात्मनः तपसा परमेशः महादेवः जगतां नाथः वशीकृतः। तस्मिन्नेव काले तारकनामकः दैत्यः, तारायाः पुत्रः, दितिसुतः तेजस्वी, आसीत्। तस्य त्रयः पुत्राः—तारकाक्षः महादैत्यः, विद्युन्माली महाश्रीमान्, कमलाक्षः महाबलः। तेषां पिता तारः, महाबलः, तपसा ब्रह्मणः प्रसादेन बलं प्राप्तवान्। स तारः महातेजाः त्रैलोक्यं चराचरं विजित्य, विष्णुं पूर्वं संग्रामे जितवान्। तयोः मध्ये घोरः रोमहरणः युद्धः सहस्रं दिव्यवर्षाणि, दिनरात्रम् अविरतः, अभवत्। तारः विष्णुं रथसहितं शतयोजनं क्षिप्तवान्; युद्धे पराजितः गरुडध्वजः पलायितवान्। तारः पितामहात् शतगुणबलवरं लब्ध्वा, सर्वं जगत् अधितिष्ठत्, हे दितिसुत। स देवैः सह इन्द्रमुख्यैः जित्वा, मायया सर्वेषु लोकेषु तान् निगृह्य तस्थौ। देवाः इन्द्रसहिताः तारकभीताः, न शान्तिं न शरणं प्राप्नुवन्ति स्म, भयेन आक्रान्ताः। तदा तेजस्वी देवाधिपः, अमरमुख्यैः सह, देवेषु सन्निधाय अङ्गिरसं उवाच— "भगवन्, तारः तारस्य पुत्रः, दैत्यश्रेष्ठः, अस्मान् युद्धे गोपालकः वत्सानिव, प्रत्यागतः।" इति कथा।