लिङ्गपुराणम्

भगवतः स्वयमेव यमदण्डं छित्त्वा, महाबलिनं ईशानं त्रिशूलेन निर्भिद्य पातयामास। एवं स भगवान् किञ्चित् प्रयासमपि न कुर्वन् त्रयस्त्रिंशत् देवतान्, त्रिशतं तेषां, त्रिसहस्रं च, सर्वान् सुलभेनैव निहत्य विनाशयामास। त्रयः देवपतयश्च, मुख्याः ऋषयः, ये चान्ये देवाः युद्धाय समागताः, तानपि स भगवान् सुलभेनैव निहन्य विनाशयामास। ततः श्रीरुद्रः शस्त्रैः, मुष्टिभिः, बाणैः च प्रहारं कृत्वा समरे स्थितवान्। अथ तत्र महाबलः विष्णुः चक्रं समुन्नम्य कोपाविष्टः समभवत्। श्रीमाधवः रुद्रेण सह युद्धं कृत्वा, तयोः मध्ये भीषणं रोमाञ्चनं च युद्धं जातम्। योगबलात् विष्णोः अनन्तानि भीमानि दिव्यानि रूपाणि प्रादुरभवन्। शङ्खचक्रगदाधराः तानि रूपाणि असङ्ख्यानि जातानि, सर्वे नारायणतेजसा दीप्तिमन्तः। तत्र युद्धमध्येम्, देवेन गदया विष्णोः शिरसि प्रहृत्य, पुनः क्रीडया वक्षसि अपि तं ताडितवान्। तस्मिन्नवेले, परमपुरुषः भूमौ मूर्च्छितः पतितः; पुनः उत्थाय प्रभुः चक्रं समुत्क्षिप्य तस्य वधाय उद्यतः। तदा कोपारुणनेत्रः सप्रभः नरश्रेष्ठः स्थिरः अभवत्; तस्य भीषणं चक्रं कालान्तसूर्यसमानम् आसीत्। अचलः स भगवान् तद्भुजगतं चक्रं निरोद्ध, तदचलं स्थितम्, शैलशिखरवत् तत्रैव स्थितः। ततः प्रभोः शार्ङ्गधनुः त्रिधा भग्नम्; शार्ङ्गाग्रवेगेन प्रभोः शिरः छिन्नम्। छिन्नं तद् शिरः पिनाकिनः प्राणदायिनः वेगेन वातेन अधः पतित्वा, अधोलोकं गतम्। तदानीं तद् यज्ञाग्निं प्रविष्टम्, तस्य वेदिका भग्ना, यूपाः भग्नाः, द्वारम् अपतितम्। महाहवे सभायां दह्यमानायाम्, यज्ञः अपि मृगशरीरं गृहीत्वा व्योम्नि पलायितः। तं वीरभद्रः गृहीत्वा शिरः छित्त्वा कपालिनं कृतवान्; ततः प्रजापतिं धर्मं, लोकाचार्यं कश्यपं च अपि ताडितवान्। स वीर्यवान् अरिष्टनेमिं, पुत्रसम्पन्नं तं, अङ्गिरसं, कृष्णाश्वं च अपि ताडितवान्। तदा प्रसिद्धं दक्षं पादेन शिरसि ताडयित्वा, तस्य शिरः छित्त्वा, द्विजश्रेष्ठैः तदग्नौ दग्धम्। सरस्वत्याः नासाग्रं, देवमातुः अपि, वीरभद्रः प्रबलेन अङ्गुल्यग्रेण छित्तवान्। तेजसा परिवृतः स स्मशानमध्ये स्थितः, यथा भवः; तस्मिन्नवेले पद्मसम्भवः पुण्यात्मा प्रादुरभवत्। स श्रीमान् प्रणम्य शमवचनानि ब्रवीत्— "अलमक्रोधेन भद्र, देवाः अपि विनष्टाः।" "अनुग्रहम् कुरु, सर्वे क्षम्यन्तां, रोमहर्षजान् अपि सह, स्थिरव्रत।" एवं ब्रह्मणः प्राभावात् भद्रः शान्तः अभवत्। अनुपूर्व्यया शान्तिः अभवत्; वृषध्वजः प्रभुः अपि तत्रैव दिवि शान्तः स्थितवान्। सर्वदातारं महेश्वरं सर्वलोकनाथं शर्वं गणैः सहितं तदा ब्रह्मणा प्रार्थितम्। तस्मिन्नवेले, ये ये हताः, तेषां शरीराणि तद्वत् पुनः संस्थापितानि; इन्द्रस्य शिरः, विष्णोः महात्मनः अपि शिरः पुनः दत्तम्। तथा प्रभुः दक्षाय ऋषिपुङ्गवाय, अन्येषां च, वागीश्या मातरः च, नासाग्रं पुनः दत्तवान्। ये मृताः, तेषां जीवनं च, विविधान् वरान् अपि दत्तवान्; दक्षस्य च, यस्य मुखं विनष्टम्, तस्मै प्रभुः शिरः दत्तवान्। लीला क्रीडया महाभवः दक्षस्य मुखं निर्माय, स दक्षः चेतनां प्राप्य, कृताञ्जलिः उत्थितः। स शङ्करं देवदेवं वृषध्वजं स्तुत्वा, तेन प्रसन्नेन प्रभुणा विविधान् वरान् लब्धवान्। शुद्धकर्मणे दक्षाय गणाधिपत्यम् अपि दत्तम्; सर्वे देवाः परमेश्वरं स्तुतवन्तः। श्रीनारायणः अपि कृताञ्जलिः तं स्तुतवान्; ब्रह्मा, सर्वे ऋषयः च, गजाननं स्तुत्वा, परमेश्वरं नीलकण्ठं वृषध्वजं स्तुतवन्तः। एवं देवेषु अनुग्रहं कृत्वा, भवान् तत्रैव अन्तर्धानं गतवान्। अथ, कथं सती शुभा हिमवतः कन्या जाता, कथं च सा देवपतिं पतिं प्राप्तवती? सा देवी स्वेच्छया मेनायाः शरीरं गृहित्वा, उत्तमा स्त्री तपसा हिमवतः कन्या जाताभूत्। पर्वतानाथः सर्वाणि जात्यादिकानि संस्कारकर्माणि अकारयत्; द्वादशे वर्षे सती शुभा हिमवतः कन्या। सा स्वसया सह, सुन्दरवदना कन्या च, अपरया भगिन्या, या सर्वलोकसम्मिता देवी, तपश्चकार। ततः सर्वे ऋषयः तां जगन्मातरं देवीं परिवृत्य, सर्वतः तपसा स्तुतवन्तः। तासां ज्येष्ठा आसीदपर्णा, कनिष्ठा एकपर्णा सुन्दरमुखी, तृतीया वरारोहा, एकपाटला च। महादेव्याः पार्वत्याः तपसा परमेश्वरः महादेवः सर्वभूतनाथः तया वशीकृतः। एवमेव तस्मिन्नवेले, तारकाख्यो दैत्यः आसीत्, तारायाः पुत्रः महाबलः, दितिसुतः तेजस्वी।