लिङ्गपुराणम्

तदा वह्नयः न स्फुरन्ति स्म, न सूर्यः प्रकाशं दत्तवान्, न ग्रहाः दीप्यन्ति स्म, न देवाः न च दानवाः प्रकाशं वितरन्ति स्म। तत्क्षणमेव भगवतः भीषणभैरवगणैः सहितस्य महात्मनः यज्ञवाटं प्रविष्टं, स हि संहाराग्निरिव प्रकटितः। तत्र भगवती भद्रा, अप्रमेयतेजसम् दक्षं प्रति उवाच— “पिनाकिनः संस्पर्शमात्रेण त्वं, मुनयः, देवाः च—” इति। “त्वां मुनिप्रवरैः सह दग्धुमहम् प्रेषिता,” इत्युक्त्वा गणनाथः तं यज्ञमण्डपं ददाह। ततश्च कोपाविष्टैः गणेश्वरैः यूपाः समूलं निष्कृष्य क्षिप्ताः, होत्रृऋत्विजः च सह तैः गणेश्वरैः दग्धाः। गणाः सर्वान् गृहीत्वा गङ्गायाः प्रवाहे क्षिप्तवन्तः; वीरभद्रः महाबलवान् इन्द्रस्योर्ध्वहस्तं चाकर्षत्। स निर्भयः तं हस्तं चान्येषां देवतानां च हस्तान् निगृह्य, भृशं क्रीडया भगस्य नेत्रे अङ्गुल्यग्रेण निष्कृष्य। पौरुषेण प्रहारेण पूष्णः दन्तान् निष्पातयत्; पादाङ्गुष्ठेन चन्द्रमपि क्रीडया भूमौ पतितवान्। ततः वीरभद्रः महाबलवान् इन्द्रस्य शिरः खड्गेन छित्त्वा चूर्णयामास। अग्नेः उभौ हस्तौ छित्त्वा, जिह्वां च क्रीडया निष्कृत्य, पादेन मूर्ध्नि ताडितवान्। स्वयं भगवतः यमदण्डं छित्त्वा, ईशानं त्रिशूलेन निपातितवान्। एवं सः प्रयासं विना त्रयस्त्रिंशत् देवतान्, त्रिशतं, त्रिसहस्रं च सुलभतया जघान। त्रयः देवपतयः, मुख्याः मुनयः, अन्ये च देवाः संग्रामाय समागताः तेन हताः। भगवान् रुद्रः खड्गैः, मुष्टिभिः, बाणैः च प्रहारं कृत्वा, तदा माधवः चक्रं उद्यम्य कोपितः। भगवतः माधवस्य रुद्रेण सह युद्धं जातम्; तयोः मध्ये परमभीषणं रोमाञ्चनं च युद्धं अभवत्। योगबलात् विष्णोः अनन्तानि उग्राणि दिव्यानि रूपाणि प्रादुरभवन्। तेषां हस्तेषु शङ्खचक्रगदाः, सर्वे नारायणतेजसा दीप्ताः। तत्र देवः गदया विष्णोः शिरसि प्रहारं कृत्वा, पुनः क्रीडया वक्षसि समरे ताडितवान्। तस्मिन्नवसरे परमपुरुषः भूमौ मूर्च्छितः पतितः; पुनः उत्थाय प्रभुः चक्रं प्रगृह्य तं हन्तुमुद्यतः। कोपात् रक्तलोचनः स महात्मा स्थिरः तस्थौ; तस्य भीषणं चक्रं कालसूर्यसमप्रभम्। स निर्भयः तद् चक्रं हस्ते स्थितं न चलितम्; तेन स्थगितः, शिखरयुक्तपर्वत इव स्थितः। तदा शार्ङ्गधनुः त्रिधा भग्नम्; शार्ङ्गस्य अग्रबलात् प्रभोः शिरः छिन्नम्। तच्छिरः छिन्नं वातेन नीतम् अधोलोके पतितम्, पिनाकिनः प्रभावात्, जीवनदायिनः। तस्मिन्नवेले यज्ञाग्निः प्रविष्टः, स च वेदीभङ्गः, यूपच्छेदः, द्वारभ्रंशः अभवत्। तदा महामण्डपं ददाह्यमानं दृष्ट्वा, यज्ञः मृगरूपेण व्योम्नि पलायितः। वीरभद्रः तं गृहीत्वा शिरोच्छेदं चकार; ततः प्रजापति धर्मं, लोकाचार्यं कश्यपं च निपातितवान्। महाबलवान् अरिष्टनेमिं, पुत्रसमूहपतिं, अङ्गिरसं, कृष्णाश्वं च आहतवान्। ततः वीरभद्रः प्रसिद्धं दक्षं पादेन मूर्ध्नि ताड्य, शिरः छित्त्वा, द्विजश्रेष्ठैः तदग्नौ दग्धम्। सः सरस्वत्याः नासाग्रं, देवमातुः च नासाग्रं, अङ्गुल्याग्रेण छित्त्वा, वीरभद्रः महाबलवान्। स तेजसा परिवृतः, श्मशाने मध्ये स्थितवान्, यथा भवः; तस्मिन्नवेले पद्मयोनिर्भगवान् प्रादुरभूत्। सः महात्मा प्रणम्य, शान्तिवचनानि उवाच— “शम्यतां कोपः, हे भद्र, देवाः अपि विनष्टाः।” “दया कुरु, सर्वे क्षन्तव्याः, रोमशसम्भूताः अपि,” इति। तदा भद्रः ब्रह्मणः प्रभावात् शान्तः अभवत्। शनैः शनैः शमः अभवत्; वृषध्वजः प्रभुः अपि तत्र आकाशे शान्तः स्थितवान्, तदादेशात्। सर्वदः, महेश्वरः, गणैः सहितः, तदा ब्रह्मणा प्रार्थितः। तस्मिन्नवेले भगवतः तेषां हतानां देहान् यथापूर्वं पुनरुत्थाप्य, इन्द्रशिरः, विष्णोः महात्मनः शिरः च दत्तवान्। महेश्वरः दक्षाय, मुनिप्रवराय, अन्येभ्यः च, वागीश्या, देवमातुः च नासाग्रं पुनः दत्तवान्। ये मृताः, तेषां प्राणान्, विविधान् वरांश्च दत्तवान्; दक्षस्य च भग्नमुखस्य, भगवतः शिरः दत्तम्। लीला कृत्वा, भवः दक्षाय मुखं निर्माय, सः चेतनां प्राप्य, अञ्जलिं कृत्वा उत्थितः। सः शङ्करं, देवनाथं, वृषध्वजं स्तुतवान्; तेन स्तुतः, महेश्वरः विविधान् वरान् दत्तवान्। दक्षाय शुद्धकर्मणे, गणपतित्वं दत्तवान्; सर्वे देवाः तं परमेवेश्वरं स्तुतवन्तः।