लिङ्गपुराणम्

शिवस्य आज्ञया, महाबाहो द्विजश्रेष्ठ, जालन्धरः दुर्ल्लघ्येन रथचक्रेण महता क्लेशेन प्रहृतः, तेनोपरि स्थितः, तेन चक्रेण द्विधा कृतः। यथा महागिरिः वज्रेण विदारितः, तथा बलवान् दैत्यः स जालन्धरः, अञ्जनाचलसमः, भूमौ निपपात। तस्य भीषणरक्तेन क्षणेन भूमिः समावृता, रुद्रस्य आज्ञया तत् सर्वं रक्तमांसं मांसमात्रं जातम्। तत्र सञ्जातं महद् भीषणं रक्तह्रदं, हन्त, जालन्धरं हतं दृष्ट्वा देवानां च गन्धर्वाणां च गणाः प्रमोदिता अभवन्। ते सिंहनादं कृत्वा उच्चैरूचुः—"साधु साधु, देव!" इति। यः कश्चित् जालन्धरवधं पठति वा शृणोति वा, अथवा यथाविधि पठयति, स गणपतिसम्प्रसादं लभते। अथ सूतं प्रति पृष्टम्—"भगवन्, विष्णुः कथं सुदर्शनचक्रं महादेवात् प्राप्नोत्? तद् वद।" तदा देवासुराधिपानां मध्ये महत्तीव्रा सङ्ग्रामवेला समुत्पन्ना, सर्वभूतविनाशिनी। तत्रासुरा आयुधगदाशरशूलैः देवान् प्रहारयन्तः, तान् भग्नान् भीतिपरिप्लुतान् चकर्षुः। ततो भग्ना देवाः, शोकोपहतचित्ताः, हरिं देवेशं शरण्यं प्रणम्य जग्मुः। ततः भगवतः हरिं दृष्ट्वा, स देवेशः, देवसंघं समीपं गत्वा तान् प्रणम्य उवाच—"वत्साः, केषां कार्येण, किं दुःखेन, किं शोचन्तः, अलङ्कारविहीनाः, वीर्यहीनाः, व्रतस्थाः यूयं इह समागताः?" इति। तद्वचनं श्रुत्वा, ते उत्तमदेवाः, भगवन्तं जनार्दनं विष्णुं सर्वं यथावत् निवेदयामासुः—"भगवन्, देवेश, विजयी जनार्दन, असुरैः पीडिताः स्मः, त्वां शरणं प्राप्ताः।" "त्वमेव देवेश, परमात्मा, सर्वस्य पिताऽसि। त्वमेव धारयिता, संहारकर्ता, भोक्ता, दाता च। तस्मात्, असुरान् हन्तुमर्हसि।" "दैत्याः विष्णुबलैः, ब्रह्मबलैः, रुद्रबलैः, यमकुबेरसोमैर्यथाक्रमं, नैर्ऋतिवरुणबलैश्च, अतिबलिनः रक्षिताः।" "तथा वाय्वग्न्यीशनवर्षसूर्यरुद्रभीमकम्पजृम्भादिभिः महाबलैः रक्ष्यमाणाः।" "सर्वे ते, कमलनयन, वरदानैः अभेद्याः जाताः। तव चक्रं सूर्यमण्डलसम्भूतं, तदपि दधीचिच्यवनाभ्यां निःशेषीकृतम्। तव शार्ङ्गं दण्डं च अस्त्रं च दैत्यैः वरप्रसादेन प्राप्तम्।" "पूर्वं जालन्धरवधाय त्रिपुरान्तकेन तीक्ष्णं रथचक्रं निर्मितम्, तेनैव त्वया हन्तव्याः।" "तस्मात्, तेनैवास्त्रेण हन्तव्याः, नान्यैः शतशस्त्रैः।" इत्येवं देववचनं श्रुत्वा, पद्मनाभो हरिः बृहस्पतिं चान्यांश्च देवान् उवाच—"आगच्छामः सर्वे महादेवं प्रति।" "सर्वं प्राप्त्वा, अहं देवकार्यार्थं करिष्यामि। त्रिपुरान्तकेन जालन्धरवधाय निर्मितं चक्रम् अस्ति। तद् लब्ध्वा, अहं दैत्यगणान्, धुन्धुप्रमुखान् षट्षष्टिं, तेषां च गणान्, सह बन्धुभिः, क्षणेन हनिष्यामि।" एवं देवश्रेष्ठान् समाश्वास्य, श्रेष्ठं देवदेवं स्मरन्, तदनन्तरं देवाः शङ्करं सम्यग् विधिनाऽर्चयन्, हिमवतः पुण्ये शिखरे लिङ्गं स्थापयित्वा। तत् लिङ्गं मेरुसदृशं विश्वकर्मणा निर्मितं, जनार्दनस्त्वरिताख्यः रुद्र-रौद्राभ्यां सह स्थापयामास। स तं तेजोमयं शोभनं रूपं स्नापयित्वा, अग्नौ च नमस्कृत्य, रुद्रं पूजयामास। स भक्त्या सहस्रनाम्ना, "भव" इत्याद्यैः नामभिः, "संहाराय नमः" इत्यन्तैः, एकैकस्मिन् नाम्नि एकं कमलं समर्पयन् पूजयामास। अग्नौ च भवादिनाम्ना, दर्भादिभिः सम्यग् हविरुत्सृज्य, "स्वाहा" इत्यन्तं, एकैकस्मिन् नाम्नि दशसहस्रं हुत्वा यथाविधि पूजार्चनं चकार। पुनः स शम्भुं, भवं, शिवं, हरं, रुद्रं, पुरुषं, पद्मनयनं, यं च वेदितव्यं, धर्मिष्ठं, सर्वमङ्गलं, महेश्वरं, ईशानं, स्थाणुं, अधिपतिं, सहस्राक्षं, सहस्रपादं, वरदं, वन्द्यं, शंकरं, परमेश्वरं, गङ्गाधरं, त्रिशूलधारिणं, परमार्थाय प्रयुक्तं, सर्वज्ञं, देवानां श्रेष्ठं, गिरिधरं, जटिलं, शशिशेखरं, शशाङ्कचूडं, प्राज्ञं, विश्वेश्वरं, अमराधिपं, वेदान्तसारं, कपालिनं, श्यामलोहितं, ध्यानाश्रयं, गौरीपतिं, गणनाथं, अष्टमूर्तिं, विश्वरूपं, त्रिवर्गं, स्वर्गदं, ज्ञानगम्यं, स्थितप्रज्ञं, देवदेवं, त्रिनेत्रं, वामदेवं, महादेवं, शुक्लं, स्थिरं, विश्वरूपं, नानानेत्रं, वागीश्वरं, शुद्धं, अन्तरात्मानं, सर्वानुरागसंयुक्तं, वृषध्वजं, वृषवक्त्रं, प्रभुं, पिनाकिनं, दण्डिनं, अद्भुतरूपं, पुरातनं च, स्तुत्वा पूजयामास। एवं स भगवान् विष्णुः, शिवं सम्यग् सम्पूज्य, तस्य प्रसादेन सुदर्शनचक्रं प्राप्य, दैत्यान् च देवगणानां शत्रून् निहन्तुं प्रवृत्तः।