लिङ्गपुराणम्

श्रीमहर्षिः सूत उवाच— तदा भगवान् विष्णुः जलन्धरमिदं वचः प्रोवाच— "यदि त्वं समर्थः, तदा मम पादेन महोदधौ निर्मितं चक्रं उद्धर्तुं समर्थो भव; अन्यथा युद्धे न तिष्ठ।" तस्य वचः श्रुत्वा जलन्धरः क्रोधविस्फुरितलोचनः, त्रिभुवनानि दाहयन्निव दृष्ट्या समवेक्ष्य, गर्जन्निव वाक्यमुवाच— "मम गदां समुत्क्षिप्य, नन्दिं त्वां च, हे शंकर, हनिष्यामि; देवैः सहितं लोकत्रयं निहत्य, दुण्डुभीनां निनादं गरुडवद् घोषयिष्यामि।" "अहं सर्वं चराचरं सहेंद्रगणैः संहाराय समर्थः। त्रिलोक्यां मम बाणानां कोऽपि, हे महेश्वर, अभेद्यः अस्ति? बाल्य एव भगवान् तपसा जितः, ब्रह्मा च, यौवनस्थः, ऋषिभिः देवैश्च। क्षणेन त्रिलोक्यं चराचरं तपसा दग्धम्। किं त्वं, हे रुद्र, न जितः, यद्यपि त्वं भगवतः?" "इन्द्रः, अग्निः, यमः, कुबेरः, वायुः, वरुणः, ये चान्ये, मम तेजः न सहन्ते, यथा सर्पाः गरुडगन्धं न सहन्ति। स्वर्गे मृत्युलोके वा मम बाहू न लब्ध्वा, सर्वान् पर्वतान्, हे गणनाथ, मम बाहुप्रहारैः समर्पितवान्।" "मन्दरः, नीलः, मेरुः—एते सर्वे मम बाहुप्रहारैः स्रवणाय रब्धाः। हिमवति गङ्गां क्रीडया मम बाहुभिः निरुद्धां कृत्वा, देवदण्डं मम दास्यैः बद्धम्।" "वडवानलस्य मुखं मम हस्तेन भग्नं गृहीतम्, तदा सर्वं जगदेकसागरं जातम्। ऐरावतादीन् गजेन्द्रान् सागरसलिलेषु क्षिप्त्वा, इन्द्रं रथेन सह शतयोजनदूरे अपास्य।" "गरुडोऽपि मया नागपाशेन बद्धः, हे विष्णो; उर्वशीप्रभृतयः स्त्रियः अन्यत्र कारागारे नीताः। इन्द्रः केवलं एकां भार्यां शचीं किञ्चिदेव प्राप्तवान्, मम शरणं गत्वा।" "किं मां न जानासि, हे दैत्यनाथ, अहं जलन्धरः, हे उमापते।" इत्युक्ते, महादेवः तदा नेत्राग्नेश्चांशेन प्रवृत्तं रथं ससर्ज। दैत्यबलयुक्तैः अश्वैः गजैः च, सर्पैः परिवृतः, दैत्याधिपः त्रिपुरारिं दृष्ट्वा, देवराजं प्राज्ञं न सञ्ज्ञाय, इदं वचनमुवाच— "मम किं देवासुरगणैः युद्धेन? अहं क्षणेन सर्वं विनाशयितुं समर्थः। अतः युद्धे मम भीः नास्ति; तु युद्धे मम स्पृहैव महान्।" "तस्मात्, हे मदनारि, दक्षयज्नारि, त्रिपुरारि, यदि त्वं मम दैत्यवीरैः, गणनाथैः, हरिणा, सुरगणैः सह युद्धे स्थितुं समर्थः, तदा तिष्ठ।" एवं महादेवं प्रति उक्त्वा, महादेवशत्रोः सुतः स्थिरः अभवत्; न च युद्धे निहतान् स्वबान्धवान् स्मरत्। गर्वितः, अविनीतचित्तः, बाहू संधाय, सुदर्शनचक्रं गृहित्वा हन्तुं उद्यतः। तदा, द्विजश्रेष्ठ, सुदुर्लभेन महाचक्रेण तेन आहतः, द्विधा कृतः, स्कन्धे स्थाप्यताम्। यथा वज्रेण महापर्वतः द्विधा कृतः, तथैव स बलवान् दैत्यः, अञ्जनाचल इव, पपात। क्षणेन तस्य भीषणं रुधिरं भूमौ व्याप्तम्; रुद्राज्ञया तत्सर्वं मांसपिण्डत्वं प्राप्तम्। भीषणं रुधिरह्रदं जातम्; जलन्धरं निहतम् दृष्ट्वा, देवगन्धर्वगणाः प्रमुदिताः। "साधु साधु, भगवन्!" इति सिंहनादं कृतवन्तः। यः जलन्धरवधं पठति, शृणोति, वा शुद्धया पाठयति, स गणपतेः प्रसादं लभते। एतस्मिन्नन्तरे, महर्षिः पृच्छति—"कथं विष्णुः सुदर्शनचक्रं परमेश्वरात् प्राप्तवान्, हे सूत?" इत्युक्ते, सूत उवाच— "दैत्यपतिभिः देवासुराणां मध्ये भीषणं युद्धमुत्पन्नम्, येन सर्वभूतानां नाशः अभवत्।" "दैत्यशस्त्रगदाबाणशक्तिभिः आहताः देवाः भग्नाः, भीताः, पलायिताः।" तदा पराजिताः देवाः दुःखितचित्ताः, हरिं देवेश्वरं शरणं जग्मुः। हरिः तान् सम्पश्य, उपविष्टान्, प्रणम्य, इदं वचनमुवाच— "वत्साः, किमर्थं यूयं अलङ्कारवीर्यविहीनाः, दुःखिता इह समागताः? व्रते स्थिता यूयं, किं वा जातम्, वदन्तु।" तद्वचनं श्रुत्वा, ते देवाः विष्णवे, देवदेवाय, सर्वं यथावत् निवेदयामासुः— "भगवन्, देवेश, जयिने जनार्दन, दैत्यैः पीडिताः वयं त्वां शरणं प्राप्ताः।" "त्वमेव देवेश, परायणं; त्वमेव परात्मा, त्वं लोकपिता। त्वमेव धारकः, संहर्ता, भोक्ता, दाता; तस्मात् जनार्दन, त्वं दैत्यान् हन्तुमर्हसि।" "दैत्याः वैष्णवब्रह्मरुद्रयमकुबेरसोम्नैरृतिवारुणबलैः सुरक्षिता, महाबलाः। तथा वाय्वग्न्यीशनवर्षसूर्यरुद्रभीमकम्पजृम्भादिभिः शक्तिभिः अपि रक्षिता।" "सर्वे ते, कमलनयन, वरदानैः अभेद्याः अभवन्; तव चक्रं सूर्यकुलोत्थं समुत्थितम्। किन्तु दधीचिच्यवनाभ्यां तद् मन्दीकृतम्; तव शार्ङ्गदण्डास्त्राणि दैत्यैः वरदानात् प्राप्तानि।" एवं सुतः कथेयं दिव्यां पुरावृत्तान्तकथां संनिबद्धया, भक्त्या, श्रद्धया शृणोति, स गणपतिप्रसादं लभते।