लिङ्गपुराणम्

देवाः तदा निर्भयाः सन्तः विस्मयविस्तीर्णनेत्राः तां कथां सुस्वरं पठित्वा यथागतं निर्गताः। एषा या परमा पुण्या कथा वेदैः सह पठ्यते शृणुते वा, तस्य सर्वदुःखक्षयः स्यात्। सा हि श्रीमती कीर्तिदा दीर्घायुषी स्वास्थ्यवर्धिनी च, बलवृद्धिकरी सर्वविघ्ननाशिनी सर्वरोगनाशिनी च। अकालमृत्युनिवारिणी, महाशान्तिदा, कल्याणवर्धिनी, रिपुवर्गनाशिनी, सर्वराजनाशिनी च सा। दुःस्वप्ननाशिनी, सर्वभूतविनाशिनी, विषग्रहनाशिनी, पुत्रपौत्रादिवृद्धिदा च। सा परिपूर्णयोगसिद्धिप्रदा, शिवज्ञानप्रकाशिनी, परलोकमार्गदा, सर्वाभीष्टसाधनैकसाधना च। विष्णोर्मायानाशिनी, देवानां परमार्थप्रदायिनी, कामसमृद्धिप्रदा, श्रीबुद्ध्यादिसाधनसाधनी च। एषा या परमात्मनः पिनाकिनः शरभरूपिणः परमाकृतिर्भक्तेभ्यः स्थिरनिष्ठेभ्यः प्रकाशनीया। शिवस्वरूपिभिः शिवोत्सवेषु चतुर्दश्यष्टम्यादिषु सा पठनीया श्रोतव्या च। अभिषेककाले, शिवसंनिध्यर्थे, चौरव्याघ्रसर्पसिंहराजभीतेषु अपि पठनीया। अन्यासु च आपत्तिषु—भूकम्पे, दावाग्नौ, वालुकावृष्टौ, उल्कापाते, महावातेषु, अनावृष्टौ, अतिकृष्टवृष्टौ च—तत्र तत्र, दृढव्रतो विद्वान् शिवभक्तः, यः एतां परमां स्तुतिं सम्पूर्णां पठति वा शृणोति वा, स रुद्रपदं लभते रुद्रगणो भवति। अथ किल, भगवतः जटाधरस्य, भगस्य नेत्रनाशकस्य, जालन्धरस्य—यो जाम्भवत्समः—वधः कथं जात इति पृष्टम्। रोमहर्षणः धर्मनिष्ठः, जलेन मण्डलात् जातस्य जालन्धरस्य चरितं वक्तुं युक्तः। स हि तपसा बलसम्पन्नः कालरूपः, येन देवाः, गन्धर्वाः, यक्षाः, नागाः, राक्षसाश्च सर्वे युद्धे विजिताः। ब्रह्मा चाजन्मा भगवाञ्जितः, देवसंघं जित्वा जालन्धरः ब्रह्माणमपि वशे कृतवान्। स विष्णुं देवाधिपतिं, जगद्विनाशकं, गुरुमुपगतः; तयोः युद्धं दिवानिशं अनवरतं जातम्। तस्मिन्युद्धे जालन्धरेण सह भगवान् मधुसूदनः पराजितः; तं जित्वा जालन्धरः जनार्दनं देवदेवं अपि विजित्य स्थितः। ततः स दितिसुतान् धर्मज्ञान् इत्युवाच—“मया सर्वे युद्धे जिताः, शङ्करः केवलं संग्रामे अजितः।” स इशानं गणैः सह नन्दिं च क्षणेन जित्वा, “अहमेव भवन्तु ब्रह्मा विष्णुश्च,” इत्युक्त्वा, “त्वां च शक्रपदं दास्यामि, दानवश्रेष्ठ,” इत्यपि प्रोक्तवान्। तस्य वचनं श्रुत्वा दानवानां दुर्जनाः, मृत्युप्राप्तये प्रवृत्ताः, उच्चैः निनदन्तः, दैत्यैः अन्यैः सह रथगजाश्वयुक्ताः सम्यक् सन्नद्धाः, युद्धाय शर्वं प्रति प्रस्थिताः। भवानपि तं दैत्यराजं मेरुशिखरकल्पं दृष्ट्वा, तस्यापि अभेद्यत्वं श्रुत्वा, भगस्य नेत्रनाशनं च, लोकपालकः स भगवान् ब्रह्माज्ञां पालयन् स्थितः। तदा साम्बः सनन्द्यादिभिः सह हसितश्चोक्तवान्—“किमिदं, असुरनाथ, युद्धेन?” इत्यादि। जालन्धरः, सर्वांगेषु मम बाणैः विदारितः, हर्षेण मृत्युप्राप्तः, तानि वचनानि श्रोत्रविदारणसमानि श्रुत्वा, असुरसैन्यपतिः देवपतिं प्रति वचः प्रोक्तवान्—“वचनपर्याप्तम्, महाबाहो, देवदेव, वृषध्वज!” इत्युक्त्वा, “युद्धायागतः अस्मि, हर, शस्त्राणि सोमप्रभानि धारयन्,” इत्यादि। तस्य वचनं श्रुत्वा, त्रिशूलपाणिः भगवान् पादाङ्गुष्ठमात्रेण क्रीडया महोदधौ भीषणं चक्रायुधं निर्मितवान्। स स्फटिकचक्रं समुद्रे निर्माय, भगवान् स्मरन्—“एतेन त्रैलोक्यं, देवान्, दक्षं, अन्धकं, त्रिपुरं, यज्ञान् च नाशिताः, त्रैलोक्यान्तकः चास्मि”—इति, हसित्वा वचनमुवाच—“जालन्धर, यदि त्वं समर्थः, तिष्ठ युद्धाय; एतत् चक्रं महोदधौ मया पादेन निर्मितं, उद्धर्तुं समर्थः चेत् उद्धर; अन्यथा मा कुरु।” तस्य वचनं श्रुत्वा, क्रोधाग्निदीप्तनेत्रः, त्रिभुवनं दृष्ट्वा, स प्राह—“मुषलं समुद्धृत्य नन्दिं त्वां च शङ्करं हनिष्यामि, लोकान् स देवेभ्यः सह निहत्य, दुन्दुभिं ताडयिष्यामि गरुडवत्।” “सर्वं चराचरं सह शक्रादिभिः नाशयितुं समर्थोऽस्मि; त्रिषु लोकेषु, महेश्वर, केन मम बाणानाम् अभेद्यता?” इत्युक्त्वा, “बाल्येऽपि भगवांस्तपसा जितः; ब्रह्मा युवानपि ऋषिभिः देवैश्च। क्षणेन त्रैलोक्यं चराचरं तपसा दग्धम्। किमर्थं, रुद्र, त्वं भगवांस्तथा अपि न विजितः?” इत्यपि प्रोक्तवान्। “इन्द्राग्नियमकुबेरवायुवरुणादयः मम तेजः सोढुं न शेकुः, यथा नागाः गरुडगन्धं न सहन्ते।” “स्वबाहू न स्वर्गे न पृथिव्यामविन्दम्, शङ्कर, तान् सर्वान् पर्वतान् अपि मर्दयामास, गणनाथ!” “मन्दरः पर्वतराजः, नीलः, मेरुः च, मम बाहुदण्डेन कण्डूयितुं मर्दिताः।” “हिमवतः शिखरे क्रीडया गङ्गा मम बाहुभिः रुद्धा; देवदण्डः मम दासीभ्यः बद्धः।” इति स जालन्धरः स्वबलं गर्वं च प्रकटयन्, भगवता शर्वेण युद्धार्थं आहूतः, तस्य चक्रस्योद्धरणाय प्रवृत्तः।