लिङ्गपुराणम्

वेदवित् ब्राह्मणाः रुद्रस्य द्वे शरीरिणी सम्यक् विदन्ति—एकं उग्रं, अपरं शुभं; तयोः प्रत्येकस्य स्वस्वरूपे बहुविधता दृश्यते। तस्मात्, हे अनुत्तम शक्तिमन् प्रभो, अस्मान् सर्वदा रक्षस्व; यतो हि तव तेजसा समग्रं जगत् व्याप्यते। ब्रह्मा, विष्णु, इन्द्रः, चन्द्रः, वयं च देवश्रेष्ठाः, सर्वे देवदानवा अपि, हे महेश्वर, त्वत्त एव उत्पन्नाः। ब्रह्मा, इन्द्रः, विष्णुः, यमः च, अन्ये च, देवदानवान् विजित्य, हरिं मनसि सिंह इति संबोधितवन्तः। यः सर्वं धारयसि, अष्टमूर्तिभेदेन शरीरं वितन्वन्, तस्मात्, देवान् इच्छितदानैः अस्मान् रक्षस्व प्रभो। ततः दिव्यः भगवान् तान् देवर्षींश्च पुरातनान् इदं प्रोवाच—यथा जलं जले, क्षीरं क्षीरे, घृतं घृते मिलति, तथैव। तस्मात् तस्मिन्नेव काले विष्णुः केवलं शिवे लीनः, नान्यथा; स एव नरसिंहस्य आत्मा, गर्वितः महाबलः च। यः सिंहनरः लोकविनाशकर्मणि प्रवृत्तः, स पूजनीयः; तस्मै नमः, ये मम भक्त्याप्तये इच्छन्ति। एवं उक्त्वा वीरभद्रः महाबलः सर्वेषां समक्षं तत्रैव अन्तर्धानमगच्छत्। ततः प्रभृत्येव शंकरः नरसिंहचर्म वसनं बिभ्रद्, तस्य मुखं कपालमालायां नायकतया संस्थापितम्। तदा देवा भयविमुक्ताः, विस्मयविस्तृतलोचना, एतदाख्यानं पठित्वा, यथागतं तत्रैव जग्मुः। यः कश्चन एतत् परमं पावनं आख्यानं वेदैः सहितं पठति वा शृणोति वा, तस्य सर्वदुःखं नश्यति। एषा कथा सौभाग्यं यशः दीर्घायुष्यं स्वास्थ्यं च ददाति; बलवृद्धिं करोति, सर्वविघ्नान् व्यपोहति, सर्वरोगविनाशिनी च। एषा अकालमृत्युम् अपाकरोति, महाशान्तिं शुभतां च ददाति, रिपुमण्डलं नाशयति, सर्वान् अधिपतीन् अपि क्षपयति। दुःस्वप्नान् अपाकरोति, सर्वभूतानि व्यपोहति, विषाणि ग्रहांश्च नाशयति, पुत्रपौत्रादिवृद्धिं च करोति। एषा सिद्धियोगप्रदा, शिवज्ञानप्रकाशिनी, परमलोकस्य सोपानमस्ति, सर्वाभीष्टसाधनं च। विष्णुमायां नाशयति, देवानां परं तत्त्वं ददाति, अभिलषितार्थसिद्धिप्रदा, श्रेयः प्रज्ञादिसम्पदां साधनमस्ति। एषा पिनाकिनः परमं शरभाकृतिं रूपं दृढनिष्ठभक्तेभ्यः प्रकाशयेत्। शिवस्वरूपिणः भक्ताः सर्वेषु शिवोत्सवेषु, चतुर्दश्यष्टम्यां च, पठेयुः शृणुयुः च। दीक्षाकाले, शिवसंनिधये, चौरव्याघ्रसर्पसिंहराजभयसमये च पठनीयम्। अन्येषु चापद्कालेषु—भूकम्पे, दावाग्नौ, मरुत्प्रवहे, उल्कापाते, अतिवृष्ट्यां, अनावृष्टौ च—तत्र तत्र शिवभक्तः व्रतान्वितः विद्वान् एतत् स्तोत्रं सम्यक् पठेत् वा शृणुयात् वा। स रुद्रपदं प्राप्नोति, रुद्रगणः भवति। अथ किल, जटिलेश्वरः भगनेत्रनाशनः कदा जालन्धरं जम्भसमानबलं कथं निहन्ति स्म? इति देवाः रोमहरषणं धर्मनिष्ठं पप्रच्छुः—जालन्धरः जलमण्डलसमुत्पन्नः कीर्तिमान् कः, तस्य वृत्तान्तं वद। स तपसा बलं प्राप्य, मृत्युसदृशरूपः, तेन देवाः, गन्धर्वाः, यक्षाः, नागाः, राक्षसाश्च सर्वे युद्धे पराजिताः; अजं ब्रह्माणं अपि जित्वा, तं निगृह्य स्थितवान्। स देवेशं विष्णुं, जगन्नाशकं, गुरुम् उपगम्य, तयोः मध्ये युद्धं दिनरात्रं निरन्तरं जातम्। तस्मिन्युद्धे जालन्धरः माधुसूदनं पराजित्य, जनार्दनं देवेश्वरं अपि विजित्य स्थितवान्। तदा स दितिसुतान् धर्मज्ञान् उवाच—'मया सर्वे युद्धे जिताः; शङ्करः केवलं संग्रामे अजितः अस्ति।' सर्वान् ईशानं, गणान्, नन्दिं च क्षणेन विजित्य, अहमेव त्वं ब्रह्मा, विष्णुश्च भविष्यामि। त्वां च, दानवश्रेष्ठ, इन्द्रपदं दास्यामि। जालन्धरस्य वचः श्रुत्वा, तान् नीचदानवाः सर्वे घोररवम् आकुर्वन्, मृत्युप्राप्तये प्रवृत्ताः। ते दैत्याः, अन्ये च, रथैः, गजैः, अश्वैः, आयुधैः, सम्यक् सज्जीक्रियमानाः, शर्वमभिमुखं युद्धाय प्रस्थिताः। तदा भवः दैत्यराजं मेरुशिखरसन्निभं स्थितं दृष्ट्वा, तस्याप्यपराजेयत्वश्रवणेन, भगनेत्रनाशनं च श्रुत्वा, लोकपालकः ब्रह्माज्ञां पालयन् स्थितः। सान्दीपिः साम्बः, सानन्द्यादिसहितः, सस्मितम् अवदत्—'किमर्थं त्वया, असुरेश, युद्धस्य प्रयोजनम्?' तदा जालन्धरः, सर्वाङ्गेभ्यः मम बाणैः विदारितः, हर्षेण मृत्युम् उपगम्य, तानि श्रुत्वा, श्रोत्रच्छेदनसमानानि वाक्यानि, अमरशत्रुसैन्यपतिः देवेश्वरं प्रति उवाच—'अलम् वाक्यैः, महाबाहो, देवेश, वृषध्वज!' इति। 'अत्रागतः अस्मि युद्धाय, त्वया सह, शस्त्राणि चन्द्रांशुप्रभानि सन्ति।' इत्युक्त्वा, त्रिशूलधारी भगवतः, पादाङ्गुष्ठमात्रेणैव, लीलया, महोदधौ विकटं चक्रायुधं निर्ममाथ। स श्वेतचक्रं समुद्रे निर्माय, भगवान् स्मरन्—येन त्र्यंशं लोकत्रयं, देवान्, दक्षं, अन्धकं, त्रिपुरं, यज्ञांश्च विनाशितवान्, स एव त्रैलोक्यविनाशकः—स हसन् इदं वाक्यमुवाच।