लिङ्गपुराणम्

एवं गर्वितं वचनं श्रुत्वा, हरिः अनन्तवीर्यः सस्मितं विहस्य, तिरस्कृत्य, उपहसितवदनः तं ताम् अवमानपूर्वकं वाक्यम् अभाषत। "किं त्वं जगन्नाथं न जानासि, तं संहारकारिणं पिनाकधारिणं? तव मिथ्यावादः विवादश्च स्वनाशायैव सन्ति। किं तव तस्य चान्ये अवताराः शेषाः? केन तानि कृतानि? कस्यचित्तया एषां कथानां समाप्तिरपि भविष्यति। स्वदोषं पश्य, त्वं यत्र स्थितः; येन संहारकुशलः स त्वां क्षणेन विनाशयिष्यति। त्वं प्रकृतिः, रुद्रः पुरुषः, तस्य शक्तिः त्वय्येव प्रतिष्ठिता; तव नाभिपद्मात् पञ्चमुखः पितामहः जातः। सृष्ट्यर्थं शङ्करः नीलरक्तवर्णः, घोरतपसा युक्तः, तां सृष्टिं ललाटे चिन्तयामास। तस्माद् शम्भोर्ललाटात् सृष्ट्यर्थं स एवोत्पन्नः; एष दोषो नास्ति। अहं देवदेवस्य महाभैरवरूपस्य अंशः। अहं तव संहाराय नियोजितः, दाक्षिण्येन च बलतः च; तस्मात् दैत्यं विदार्य त्वं शक्त्यंशेन युक्तः। त्वं गर्वदर्पात् अहर्निशं गर्जसि; दुर्जनानां सहायः सन् तेषां विनाशायैव भवसि। यदि, हे सिंह, त्वं स्वं महेश्वरं पुनर्जातं मन्यसे, न त्वं स्रष्टा, न संहर्ता, नापि स्वतन्त्रः कदाचन। कुम्भकारचक्रवत् त्वं पिनाकधारिणा प्रवर्तितः; अद्यापि कूर्मरूपिणः कपालं त्वयि स्थितम्। किं मोहात् न जानासि, हरमालायाम् अस्मिन्नेव, दन्तोत्कर्षेण पीडितः स अंशः विस्मृतः। अद्य तव वाराहरूपेण तारकारिपुणा दग्धः, तस्य त्रिशूलाग्रे त्वं विष्वक्सेन नाम, मायया विनाशितः। दक्षयज्ञे तव शिरः छिन्नं, यज्ञरूपिणि त्वयि; अद्यापि तव सुतस्य ब्रह्मणः पञ्चमं शिरः स्थितम्। स शक्त्यंशः तेन हेतोः छिन्नः; त्वं मरुद्गणैः सह दधीचिना रणाङ्गणे पराजितः। यदा तव शिरः कण्डूयते, तदा प्रियं सुदर्शनं चक्रं तेन वीर्यवत्कृतं, तदपि कः विस्मरति? कुतः लब्धं तत्? केन कृतं? अपि तत् त्वं विस्मृतवान्? अहं सर्वलोकान् गृहीत्वा स्थितः, त्वं तु क्षीराब्धौ सुप्तः। कथं त्वं सात्त्विकः उच्यसे, यदा शयाने त्वयि निद्रावशे, रुद्रशक्तिः स्तम्भमूलात् शिखरं पर्यन्तं व्याप्ता। त्वं शक्तिमान् तेजस्वी च, तथापि मोहितः; त्वं द्वौ अपि तस्य तेजसो महत्त्वं न पश्यथः। ये विष्णोः परमं धाम स्थूलरूपेण पश्यन्ति, स्वर्गभूम्योः इन्द्राग्नियमवरुणादीन् अपि— तिमिरयोनिरेव चन्द्रः जातः; त्वं कालः, परमेश्वरः, महाकालः, कालस्य कालः, महेश्वरः। तस्मात्, तव भयंकररूपेण, मृत्योरपि मृत्युः भविष्यसि—धनुषि दृढः, संहर्ता, वीरः, सर्वाधिपः। उत्तुङ्गहस्तः, त्वं तीव्रज्वरः, सुवर्णमृगपक्षिरूपः; त्वं जगतां दण्डधरः—न त्वं, न च चतुर्मुखः। एवं सर्वमिदं दृष्ट्वा, आत्मानं स्वात्मनि संहर; अन्यथा, अद्य महाभैरवस्य कोपः पतिष्यति। स्थाणोः वज्रवत् मृत्युः अपि त्वयि पतिष्यति—एवं विरभद्रेण उक्तः, नृसिंहः क्रोधवशात्— सर्वशक्त्या निनाद्य तं गृहीतुं धावितवान्; तस्मिन्नन्तरे, भीषणतमं रूपं, शत्रूणां भयावहम्— आकाशं पूरयन्, दुर्जयः, शिवशक्त्युत्पन्नः, स विरभद्रस्य रूपः तत्रैव द्रष्टुम् आगतः। न स सुवर्णरूपः, न मृदुः, न सूर्यसमः, न अग्निजः, न विद्युत्समः, न चन्द्रमाः—महेश्वरस्य अनुपमेयम् रूपम्। ततः सर्वाः शक्तयः तस्मिन् शंकररूपे लीनाः; तस्मात् प्रकटे महत्तेजः उदितम्। तत् रुद्रसामान्यलक्षणयुक्तम्, विकृताकृतिः; तदा संहाररूपेण परमेश्वरः प्रकाशः। सर्वे देवाः दृष्ट्वा, जयशब्दैः मंगलध्वनिभिः च, सहस्रबाहुः, जटाधरः, शशिशेखरः स प्रकटः। अर्धं मृगरूपं, पक्षयुक्तं, च चञ्चुना सह, द्विजश्रेष्ठ, तीव्रदंष्ट्रायुक्तः, वज्रनखायुधः। कण्ठे कालः, महाबाहुः, चतुश्चरणः, अग्निजः, घोरनिनादः, युगान्तमेघघोषः। रौद्रं रूपं, त्रिनेत्रं, ज्वलदग्निसदृशम्, दंष्ट्रायुक्तं, अधरं प्रसारितं, हरः गर्जितेन संयुक्तः। हरिः तं दृष्ट्वा, सर्वबलवीर्यं हृतम्, सूर्यप्रभायुक्तः, किंतु अधस्तात् ज्वलनशिखासदृशः। तदा, पक्षाभ्यां भ्रमयन्, हरिं नाभिपादाभ्यां उद्धृत्य, पृष्ठेन पादौ बद्ध्वा, बाहुभिः बाहू आवृत्य। भुजाभ्यां हरेः वक्षः ताडयित्वा, हरः तम् अकर्षत्; ततः स देवैः महर्षिभिः सह आकाशे समुत्पतत्। सहसा, भयात्, पक्षी विष्णुं उद्धृत्य उद्धृत्य, गृहीत्वा पुनः पुनः क्षिपन्। उत्पत्योत्पत्य, भगवाञ् पक्षाघातमोहितः, हरिं वहन्, वृषध्वजं, सर्वेशं, तं प्रभुम्। सर्वे देवाः अनुगच्छन्तः, स्तुतिभिः प्रशंसन्तः; विष्णुः नीयमानः, शक्तिहीनः, शोकाननः, कृताञ्जलिः स्थितः।