लिङ्गपुराणम्

स महाभागः भगवान् देवीं प्रति दर्शयामास कोटिश्वरं तीर्थराजं, यत्र पूर्वं रुद्रगणाः सेवां कृतवन्तः। तं परमपुण्यधामं पश्यस्व, हे शुभे, सर्वतीर्थोत्तमम्। ततः दक्षिणदिकि द्विदेवकुलं नाम पुण्यस्थानं ब्रह्मणा प्रतिष्ठापितं दर्शितवान्, उत्तरदिकि विष्णुना प्रतिष्ठितं पर्वतं चापि दर्शयामास। ततो मया पूर्वं प्रतिष्ठितं महद्विस्तीर्णं लिङ्गं दर्शितम्; पश्चिमे पर्वते ब्रह्मेश्वरं च मलेश्वरं च पश्य। एवं ब्रुवन् स भगवान् तस्मिन्नालये स्थितवान्, यः अलं गृह इति प्रसिद्धः, यत्र त्वं ब्रह्मन् मुनिभिः सह पुरतः शोभनया भूषिता। तत्रापि, हे पुण्यक्षेत्रवित्, तीरं पश्य, मम च व्योमलिङ्गं, स्वयं स्कन्देन प्रतिष्ठितं कदम्बेश्वरं च। गोमण्डलेश्वरं च नन्दादिभिः सुप्रतिष्ठितं सन्दर्शितवान्, सर्वे देवाः शक्रमुख्याः तानि प्रतिष्ठापितवन्तः, हे सुन्दरानने। एतानि पुण्यक्षेत्राणि देवह्रदस्य सन्निधौ पश्य, तथा हारपुरे यत्र तव हारः पतितः। लोकानां हितार्थं त्वया हारकुण्डं कृतं, शिवरुद्रपुरी च तदङ्गे स्थापिता। तत्र तस्य पितुः सुशैलस्य द्वारा पर्वतेश्वरः प्रतिष्ठितः, मया मुनिभिः सह पुरतः भूषितः, हे ब्रह्मन्। श्रीचण्डिकेश्वरस्य देवालयं, चण्डिकेशा नाम तव पुत्री, च चण्डिकया प्रतिष्ठितं परमं अम्बिकातीर्थं च तत्र। रुचिकेश्वरस्य देवालयं, पुण्यां कपिलां नदीं च दर्शयामास; एतेषु स्थलेषु, विविधेषु तीर्थेषु च, भक्त्या मां सदा पूजयेत्, मया सह मोदते। यदि शुद्धः ब्राह्मणः श्रीशैले देहम् उत्सृजति, स मुच्यते—अत्र न संशयः—यथा अविमुक्ते। यः च विधिनाऽघृताभिषेकं महतीं क्रियाञ्च करोति, स मयैव योगं लभते, हे साध्वि। स्नानं शतपलपरिमितं ज्ञेयं, अभिषेकः पञ्चविंशतिपलपरिमितः। द्विसहस्रपलपरिमितः महाऽभिषेकोऽभिधीयते। मम लिङ्गं गोदुग्धेन घृतेन च स्नापयेत्। सर्वद्रव्यैः शुद्ध्वा जलैः सिञ्चेत्, शतयज्ञफलमवाप्नोति, स्नानेन च दशमिल्यं फलम्। शतसहस्रगीतवाद्यैः पूजायां महाऽभिषेकः विशेषतः स्तूयते; स्नानं चाष्टगुणं स्मृतम्। केवलं वारिणा, गन्धवारिणा वा, भक्त्या च, सर्वमभिषेकं पञ्चविंशतिपलपरिमितं कार्यम्। शमीपत्राणि नियमानुसारं, बिल्वपत्राणि, पद्मानि च अन्यानि पुष्पाणि च—बिल्वपत्रं न विना पूजां कुर्यात्। महेश्वराय चतुर्द्रोणैः, अष्टद्रोणैः, दशद्रोणैः वा, अष्टद्रोणैः अपि अभिषेकः कार्यः। शतद्रोणस्य फलमपि एकेनाढकेन लभ्यते; दरिद्रस्य ब्राह्मणस्यात्र न किञ्चित् संकोचः। दुन्दुभीमृदङ्गतालवंश्यादिविधवाद्यैः, विविधशब्दैः च पूजां कुर्यात्। यः रात्रौ जागरणं कृत्वा विधिवत् प्रार्थनां करोति, स स्वजनैः, पुत्रैः, भार्याभिः, बान्धवैः सह, परिब्राह्मणं कृत्वा, परमं लिङ्गं प्रार्थयेत्, अपि चेद् दरिद्रः, कृत्यहीनः, श्रद्धाहीनो वा, हे देवेश। कृतं वा अकृतं वा, त्वं क्षमस्व, हे शङ्कर—इत्युक्त्वा शीघ्रं रुद्रमन्त्रं शान्तिमन्त्रं च जपेत्। एवं महाबीजमन्त्रं पञ्चाक्षरीं च जपित्वा, सर्वतीर्थयज्ञफलम् आप्नोति। यत्फलं वाराणस्यां मृत्वा लभ्यते, तत् एव स प्राप्नोति, मयि च योगं—अत्र न संशयः। मम कृते, मद्भक्तैः विधिवत् एतत् कर्तव्यम्; ये न कुर्वन्ति, ते मम भक्ताः न—अत्र न संशयः। एवं श्रुत्वा देवी वाराणसीं नगरीं गतवती, अविमुक्तेश्वरलिङ्गं जलघृताभ्यां पूजितवती। अविमुक्ते देवाधिपं रुद्रं लोकनाथं पूज्य, मन्दरस्य महात्मनः तपः कृतवती। मन्दरे रम्यगुहायां पुण्यक्षेत्रं स्थापयामास; तत्र भगवाना अन्धकं हिरण्याक्षसुतं दैत्यं प्रसादात् गणपदवीं दत्तवान्। एतत् सर्वं कथासारं सम्यक् श्रद्धया ते उक्तम्। यः एतां पुण्यक्षेत्रस्य परममहिमां पठति वा शृणोति, स सर्वतीर्थगं पुण्यं तत्क्षणात् लभते। वा, यदि शुचीन् दम्यमानान् द्विजातीन् श्रोतुं कारयेत्, स यज्ञफलमवाप्नोति। इदानीं कथयामि—कथं अन्धकः दैत्यराजः, यो मन्दरे रम्यगुहायां निगृहीतः, महेश्वरात् गणपदवीं प्राप्तवान्। यथा घटितं, यथा श्रुतं, मन्दरे अन्धकस्य कृपां च तत्र शोषणं च वद। संक्षेपेण सर्वाणि वराणि कथयिष्यामि—स हिरण्याक्षस्य पुत्रः, सुवर्णसदृशवर्णः, पूर्वं अन्धकनामा, तपसा बलं प्राप्तवान्। स ब्रह्मणः साक्षात् प्रसादेन अभयत्वं लब्धवान्। स त्रीन् लोकान् भुक्त्वा, पूर्वं इन्द्रपुरीं जित्वा, सहजविलासेन वासवं त्रासयामास। देवाः तेन पीडिताः, ताडिताः, बद्धाः, पतिताः च; ते भयभीता नारायणपूर्वकाः मन्दरं प्रविश्य शरणं जग्मुः।