लिङ्गपुराणम्

शिवः महादेवः भगवतीं उवाच — हे शुभे! मम तीर्थानि भूमौ प्रतिष्ठितानि, तानि च भैरवेश्वरम्, ईशानम्, ओंकाराख्यम्, अमरेश्वरम्, महाकालम्, ज्योतिषम्, भस्मगात्रकम् च, अन्यानि च मम पुण्यस्थानानि, षष्ट्यष्टिः संख्यायुक्तानि, अन्यानि च सर्वाणि सम्यक् स्थापितानि सन्ति। एतानि सर्वाणि, उत्सवकाले काशीपुरीं मम मध्ये प्रविशन्ति; एष रहस्यं तव प्रकाशितम्। तस्मात्, गङ्गायाः स्नानं कृत्वा, मम दर्शनं प्राप्त्वा, काशीपुरीं मृत्युकाले जीवः दिव्यं अमृतत्वं प्राप्नोति, हे शुभे। ततः सहस्रशः यज्ञफलम्, सर्वेषां काम्यदानानां फलं च तत्क्षणात् लभ्यते; किम् अतः अद्भुतं अस्ति? स्वर्गे, भूमौ, पर्वते च सर्वाणि उत्तमानि स्थानेषु, एतत् एव उत्तमं, यथा मया उक्तम्, हे देवी। द्विजैः वेदविधिना ‘अवि’ शब्दः पापमुक्तत्वं दर्शयति; तस्मात्, मया शुद्धत्वेन स्वीकृतम्, अतः अविमुक्तः इति प्रसिद्धः। एवं उक्त्वा, भगवतीं देवदेव्या उवाच — अविमुक्तस्य मम गृहं सुविख्यातं कुरु। ततः उमायाः सह भगवान् श्रीपर्वतं सर्वोत्तमं दर्शयामास। तत्र अविमुक्तेश्वरे सदा निवसति, सर्वत्र व्याप्य, सर्वात्मना, सत्-असत्-रूपः। श्रीपर्वतं प्राप्त्वा, हरः भगवतीं पुण्यभूमीः दर्शयामास। तत्र कुण्डीप्रभां दिव्यां, वैश्रवणेश्वरम्, आशालिङ्गम्, दिव्यं देवेश्वरम्, दिव्यं बिलेश्वरम् च प्रदर्शयामास। विष्णुना स्थापितं रामेश्वरम्, दक्षिणद्वारस्य पार्श्वे कुण्डलेश्वरम् च। पूर्वद्वारे त्रिपुरान्तकः पर्वतेन संयुक्तः, देवेश्वरैः पूजितः। तत्र मध्यमेश्वरः त्रिलोकविख्यातः, अमरेश्वरः वरदः, देवैः पूर्वं स्थापितः। गोचर्मेश्वरम्, ईशानम्, अद्भुतं इन्द्रेश्वरम्, कर्मार्थं ब्रह्मणा कृतं महाकर्मेश्वरम् च। सिद्धवटं मम नित्यस्थानम्, अजबिलं दिव्यं, अजेन साक्षात् कृतं शुभं प्रदर्शयामास। तत्र पदुके, मम बिलेश्वरे, श्रीङ्गाटाचले मध्ये, शृङ्गाटकेश्वरः भगवत्या स्थापितः, मल्लिकार्जुनकं शुभस्थानम् च। राजेश्वरम्, धूलिना स्थापितम्, गजेश्वरम् वैशाखे, अक्षयम् कपोटेश्वरम् च। कोटीश्वरम् महातीर्थं, रुद्रगणैः सेवितम्, अद्य दृष्टव्यं शुभतम्। दक्षिणपार्श्वे द्विदेवकुलम्, ब्रह्मणा स्थापितम्, उत्तरपार्श्वे विष्णुना स्थापितं पर्वतम्। पश्चिमपर्वते महद् लिङ्गं मया पूर्वं स्थापितम्, ब्रह्मेश्वरम्, मलेश्वरम् च। तत्र ब्रह्मणा ऋषिभिः सह सम्यक् अलंक्रियते; तत्र आलङ्गृहनाम्नि स्थाने सन्निविष्टः। तत्र तीर्थं, व्योमलिङ्गं, कदम्बेश्वरम् स्कन्देन स्थापितम्, गोमण्डलेश्वरम् नन्दादिभिः स्थापितम्, सर्वे देवैः शक्रप्रमुखैः स्थापितानि तीर्थानि दर्शयामास। देवहरदस्य तटे पुण्यस्थानानि, हारपुर्यां तव हारः पतितः, तत्र लोकहिताय हारकुण्डं कृतम्; शिवरुद्रनगरीं तव हारः तस्य देहे स्थापितः। तत्र सुशैलपितृणा पर्वतराजः स्थापितः, मया ब्रह्मणा ऋषिभिः सह अलङ्कृतः। तत्र चण्डिकेश्वरस्य देवालयः, चण्डिकेशा तव कन्या, चण्डिकया स्थापितं अम्बिका-तीर्थं च। रुचिकेश्वरस्य देवालयम्, शुभं कपिलातीरं, तत्र च अन्येषु तीर्थेषु, भक्त्या मम पूजनं कर्तव्यं; मया सह रमते। ब्राह्मणः पापमुक्तः श्रीशैले शरीरं त्यक्त्वा, मुक्तिम् प्राप्नोति, नात्र संशयः; यथा अविमुक्ते। घृतस्नानं विधिना कृत्वा, मया योगं प्राप्नोति, स्नानं शतपलपरिमितम्, अभिषेकः पञ्चविंशतिपलः। महाअभिषेकः द्विसहस्रपलः, मम लिङ्गं गोदुग्धेन घृतैः स्नातव्यं। सर्वद्रव्यैः शुद्धीकृत्य, जलैः क्षालितम्, शतयज्ञफलम्, स्नानेन दशलक्षफलम्। शतसहस्रगीतवाद्यैः पूजया महाअभिषेकः विशेषतः स्तुतः; स्नानं अष्टगुणं स्मृतम्। केवलं जलैः, सुगन्धजलैः वा, भक्त्या, पञ्चविंशतिपलैः अभिषेकः कर्तव्यः। शमीपुष्पाणि, बिल्वपत्राणि, पद्मानि, अन्यानि पुष्पाणि — बिल्वपत्रं न विस्मर्तव्यम्। महादेवाय चतुर्द्रोणैः, अष्टद्रोणैः, दशद्रोणैः, वा अष्टद्रोणैः च अर्पणं कर्तव्यम्। एवं भगवतीं सर्वाणि तीर्थानि, स्थानानि, पूजनविधिं च दर्शयामास महेश्वरः।