लिङ्गपुराणम्

शिवः, प्राचीनतमस्थाने स्थितः, उपशान्तः, शुक्‍रेश्वरः, व्याघ्रेशः, जम्बुकेश्वरः च प्रसिद्धाः तत्र विराजन्ति। एतेषां दर्शनात्, मनुष्यः संसारसागरस्य दुःखरूपे पुनर्जन्म न प्राप्नोति। एवं उक्त्वा महादेवः सर्वतः दृष्टिं विसार्य तस्थौ। तत्र महेश्वरं, देवानाम् अधिपतिं, तत्र स्थितं दृष्ट्वा, सहसा तद् स्थानं दीप्तिमान् अभवत्, प्रकाशितमिव। ततः पशुपतेः सिद्धभक्ताः, भस्मनाः शुक्लवर्णाः, महेश्वरस्य महात्मानः भक्ताः, दृढनियमधारिणः, तत्र प्रकटिताः। शतशः भक्ताः महेश्वरं समीपं गत्वा प्रणम्य, योगेश्वरं पुनः पुनः दृष्ट्वा, योगनिष्ठाः अभवन्। ते स्वात्मनि स्थिताः, ईश्वरं संलग्नाः इव तस्थुः; तस्मिन्नेव काले देवानाम् अधिपतिः, उमापतिः, तेषु मध्ये स्थितः। सः परमं रूपं धारयन्, प्रभुः, सर्वं जगत् आत्मनि संस्थापयन्, एकाकी इव प्रकटितः। यदा प्रभुः तं परमं रूपं धारयामास, तदा पर्वतकन्या, रोमाञ्चिताङ्गी, पुनः तं द्रष्टुं न अशक्नोत्। ततः तद् रूपं त्वया अदृष्टम् इति ज्ञात्वा, स्वस्वरूपे स्थित्वा, परमा देवी योगेन प्रकृतिरूपं धारयामास। ततः पुनः सः हरः महात्मा च दृष्टः; योगिनः च, प्रलयं स्थापयित्वा, पुरुषं पश्यन्ति स्म। सर्वे ते संसारबीजं दग्ध्वा, हृदयं प्रविश्य, पञ्चाक्षरबीजमन्त्रं रमणीयं स्मरन्तः अभवन्। पूर्वं प्रकटितं तद् दिव्यं रूपं, सर्वपापविनाशकं, पुनः शुभं शरीरं धारयित्वा, नीलारुणरूपे स्थितः। तं दृष्ट्वा, पर्वतकन्या, आनन्दिताङ्गी, तं स्तुत्वा, पादयोः प्रणम्य, पप्रच्छ— "भगवन्, एते के?" ततः देवश्रेष्ठः देवीं पर्वतकन्यां प्रति उवाच— "सुन्दरी, मद्व्रतं अनुवर्त्य, एते भक्ताः श्रेष्ठाः द्विजाः। येन येन योगेन अत्र ते साधनं कृतवन्तः, तेन, एकस्मिन्नेव जन्मनि, तस्य स्थलेन, मयि भक्त्या, त्वं सुन्दरी—" "एवं मम स्वरूपेण अनुग्रहम् ददामि; अतः, एषः महाश्रयः, ब्रह्मादिभिः सेवितः—" "पण्डितैः ब्राह्मणैः, सिद्धयोगिभिः, प्रतिमासं अष्टमीचतुर्दश्याम्, पूज्यते।" "शुक्लकृष्णपक्षयोः, देवी, वाराणस्याम् एव पूज्यते, विशेषतः चन्द्रसूर्यग्रहणे, कार्तिके मासे।" "सर्वेषु पुण्यकालेषु, विषुवे, अयनान्ते, सर्वाणि भूम्यां पुण्यस्थलानि वाराणस्यां सन्ति, तत्र जाह्नवी—" "उत्तरवाहिनी पुण्यनदी, मम शिखरात् निर्गता, तव पितुः हिमालयस्य, शुभा शैलकन्या।" "सुन्दरानने, शृणु, ये पुण्यप्रदेशे स्थितं पुण्यस्थानं नित्यं पूजयन्ति, सर्वतः आगच्छन्ति।" "कुरुक्षेत्रं, शतशः तीर्थैः सहितं, पुष्करं, निमिषं, प्रयागं, पृथुदकं, तत्र संगृहीताः।" "द्रुमक्षेत्रं, कुरुक्षेत्रं, नैमिषं तीर्थैः सहितं, अन्यानि क्षेत्राणि, देवी, देवर्षिभिः सहितानि, तत्र सन्ति।" "सन्ध्याद्वयम्, ऋतवः, सर्वनद्यः, सर्वसरांसि, सप्तसागराः, सर्वाणि दिव्यतीर्थानि, तत्र एव सन्ति।" "सर्वेषु पुण्यकालेषु, धर्मवती भागीरथी तत्र आगच्छति, अविमुक्तेश्वरं पश्यति, स्वर्गं च पश्यति।" "कालभैरवम् उपगम्य, सर्वपापानि विनश्यन्ति; सर्वेषु पुण्यकालेषु, देवेश्वराः शुद्धाः भवन्ति।" "सर्वाणि महापुण्यस्थानानि भूमौ, अविमुक्तं परमक्षेत्रं, सर्वेषु पुण्यकालेषु, महान् पापः नश्यति।" "केदारस्थललिङ्गं, महालयलिङ्गं," "मध्येश्वरः, पशुपतेश्वरः, शङ्कुकर्णेश्वरः, उभे गोकरणस्थले," "द्रुमचन्देश्वरः, श्रेष्ठः भद्रेश्वरः, स्थानेश्वरः, एकाग्रः, कालेश्वरः, अजेश्वरः," "भैरवेश्वरः, ईशानः, औंकारः, अमरेश्वरः, महाकालः, ज्योतिषः, भस्मगात्रकः," "मम अन्यानि पुण्यस्थानानि भूमौ, षष्ट्यष्टिः प्रसिद्धानि, अन्यानि च, सर्वाणि तत्र स्थितानि।" "सर्वाणि, वाराणस्यां, सर्वेषु पुण्यकालेषु, मम मध्ये प्रविशन्ति; एषः रहस्यं उक्तम्।" "अतः, गङ्गास्नानं कृत्वा, माम् दृष्ट्वा, तत्र मरणे दिव्यं अमृतं पदम् प्राप्नोति, शुभे।" "सर्वयज्ञफलम् तत्क्षणात् लभ्यते, लक्षशः कामयमानफलम्; किम् अत्र अद्भुतम्?" "स्वर्गे, भूमौ, शैलेषु, सर्वाणि श्रेष्ठस्थानानि, देवी, एतत् परमं परम् जानीयात्, यथा मया उक्तम्।" "‘अवि’ शब्दः द्विजैः वेदविहितः, पापवर्जितं इति; अतः, मया शुद्धं स्वीकरोमि, तस्मात् ‘अविमुक्तः’ इति कथ्यते।" एवं उक्त्वा, भगवन् रुद्रः, लोकनाथः, उवाच— "देवदेवि, मम अविमुक्तगृहं सुप्रकाशं कुरु।" एवं उक्त्वा, भगवन् उमापतिः, तया सह, श्रीपर्वतं उत्तमं दर्शयामास। सः तत्र अविमुक्तेश्वरे नित्यं तया सह स्थितः; सर्वत्र व्याप्य, सर्वात्मा, सत्-असत्-मयः सदा अस्ति।