लिङ्गपुराणम्

शिवस्य परमेश्वरस्य वचनं श्रुत्वा देवी गिरिजा तस्य पद्ममुखस्य सुरभिं गन्धं गृहीत्वा, स सस्मितं गिरिजायाः प्रति उक्तवान्। “एषा वाराणसीति महागुप्तक्षेत्रं सदा ममैव अस्ति; सर्वभूतानां मोक्षहेतुं नित्यं भवति। अत्र, हे देवी, ये मम व्रते स्थिताः, विविधध्वजधारिणः, मम लोकस्य आकाङ्क्षिणः, सिद्धाः जनाः निवसन्ति। ते अत्र उत्तमयोगं आचरन्ति, मनः संयुतं, इन्द्रियाणि जितानि, वृक्षैः विविधैः, पक्षिभिः शोभिते स्थले। पद्मिनीपुण्डरीकसमृद्धैः सरोवरैः, अप्सरोगन्धर्वसमूहैः सेवितैः, अयं शुभक्षेत्रं दीप्तिमान् अस्ति। अहं सदा अत्र वासे रमणीयं अनुभवामि; कारणं शृणु—मम मनः अत्र स्थापितम्, भक्तोऽपि यः कर्माणि मम अर्पयति, स अत्र वसति। अन्यत्र, हे देवी, मोक्षः न लभ्यते यथा अत्र; यः अत्र इच्छया मृतः, स मोक्षं प्राप्नोति। एषा मम दिव्यपुरी, गुप्ततमं गुप्तेषु, महान्; ब्रह्मादयः, सिद्धाः, मोक्षकामाः च एतद् जानन्ति। अतः एषा क्षेत्रं परमं, एषा मम परमगतिः; अविमुक्ताख्यं इति प्रसिद्धम्, अहं कदापि न त्यजामि, न च विमोचयामि। अत एव एषा मम क्षेत्रं अविमुक्ताख्यं; नैमिषे, कुरुक्षेत्रे, गङ्गाद्वारे, पुष्करे न; तत्र स्नानेन वा सेवया वा मोक्षः न लभ्यते; किन्तु अत्र, यत् लभ्यते, तत् अन्यान् अतीत्य अस्ति। प्रयागे वा अत्र मम प्रसादेन मोक्षः सम्भवति; किन्तु प्रयागात् अपि, तीर्थश्रेष्ठात्, एषा शुभा अविमुक्ता श्रेयसी। सत्यम् धर्मस्य उपनिषद्, शमः मोक्षस्य उपनिषद्; किन्तु तीर्थस्य उपनिषदं ज्ञातुम् उत्तमबुद्धयः न शक्नुवन्ति। यः अत्र अविमुक्ते भुङ्क्ते, स्वपिति, क्रीडति, वा कर्माणि कुर्वन्, स जीवितं त्यक्त्वा मोक्षं प्राप्नोति। सहस्रशः पापानि कृत्वा अपि, पुरुषस्य भूतेन भवितुं श्रेयः, न तु वाराणसीविना सहस्र इन्द्रपतित्वं स्वर्गे। अतः अविमुक्तं सेवितव्यम् मोक्षार्थम्; अत्र महान् तपस्वी जैगीषव्यः परमसिद्धिं प्राप्तवान्। क्षेत्रमहत्त्वेन मम भक्त्या, जैगीषव्यस्य गुहा योगिनां श्रेष्ठा, काम्यस्थानं इति प्रसिद्धा। अत्र सततं मम ध्यानं कुर्वन्, योगाग्निः तीव्रः ज्वलति; देवेषु दुरलभं मोक्षं प्राप्तिः। अत्र, लिङ्गस्य सूक्ष्मचिह्नैः, सर्वशास्त्रज्ञाः ऋषयः मोक्षं लभन्ति; अन्यत्र दुर्लभः। तेषां योगशक्तिं, आत्मसंयोगं, काम्यस्थानं अहं प्रकाशयिष्यामि। अत्र मम क्षेत्रे, कुबेरः सर्वकर्माणि मम अर्पयित्वा, क्षेत्रसेवया गणपतित्वं प्राप्तवान्। संवर्तः अपि, भविष्यमानः, मम भक्तः; अत्र पूजया, हे देवी, स अपि अतिश्रेष्ठसिद्धिं प्राप्त्वा भविष्यति। योगी व्यासः, पराशरपुत्रः, महातपस्वी, मम भक्तः भविष्यति, वेदसंस्थापनकर्ता च। स अपि, हे पद्माक्षि, अत्र क्षेत्रे रमिष्यति, ऋषिश्रेष्ठः, ब्रह्मणा, दिव्यर्षिभिः, विष्णुना, सूर्येण वा सह। देवानाम् इन्द्रः, सर्वे स्वर्गवासिनः, एते महात्मनः, हे सुभगे, अत्र मम पूजनं कुर्वन्ति। अन्ये दिव्ययोगिनः, गुप्तरूपिणः, महात्मनः, अत्र सदा एकचित्तया मम पूजनं कुर्वन्ति। इन्द्रियेषु आसक्तः, धर्मे विरक्तः, यः अत्र मृतः, स संसारं न प्राप्नोति। ये तु दृढाः, निरममाः, शुद्धस्थिताः, संयताः, व्रतपरायणाः, अनारम्भिणः, ते सर्वे मयि लीयन्ते। परमेश्वरम् उपगम्य, ये मुक्तचित्ताः, ते अत्र मम प्रसादेन परमं मोक्षं लभन्ति, हे सुभगे। यः मोक्षः योगिना अपि सहस्रजन्मेषु न लभ्यते, स अत्र मम प्रसादेन लभ्यते, हे सुभगे। एषः गोपरेक्षकः नाम क्षेत्रः पूर्वं ब्रह्मणा स्थापितः; अत्र, हे सुमुखि, कैलासस्य दिव्यस्थानं पश्य। गोपरेक्षकं आगत्य, माम् अत्र दृष्ट्वा, मानवः दुःखं न प्राप्नोति, पापमुक्तः भवति। एषः कपिलसरोवरः अपि, ब्रह्मणा नाम्ना कृतः, गौदुग्धेन निर्मितः, तीर्थश्रेष्ठः। अत्र अपि अहं वृषध्वजः इति प्रसिद्धः; अहं अत्र स्थापितः, हे देवी, त्वया सदा दृश्यः। अत्र शुभोदकानि, ब्रह्मणा निर्मितं सरः पश्य; अत्र सर्वदेवैः मया पूजितः। शान्तस्थानं गच्छ—इति, शान्तः शिवः अत्र ब्रह्मणा, परमसृष्ट्या, स्थापितः। ब्रह्मणा संगृहीतं, विष्णुना पुनः स्थापितम्; विष्णुः, चिन्तितचित्तः, ब्रह्मणा पृष्टः। ब्रह्मा उक्तवान्—‘मया लिङ्गं स्थापितं, त्वं किमर्थं स्थापितवान्?’ विष्णुः, क्रुद्धमुखः, ब्रह्माणं प्रत्युवाच। ‘मम रुद्रभक्तिरेव देवेषु परमातिशयिनी; अहं लिङ्गं स्थापितवान्, तव नाम भविष्यति।’ एवं हिरण्यगर्भः अहं अत्र स्थापितः; यः भगवन्तं दृष्ट्वा, स मम लोकं प्राप्नोति।