लिङ्गपुराणम्

सदा भस्मस्नानं कर्तव्यं, सदा भस्मलेपनं कर्तव्यम्। यः श्रेष्ठं द्विजं पाठयति, शृणोति वा, श्रावयति वा, तस्य—दैवीषु वा पितृयज्ञेषु वा—परमं पदम् अवाप्यते। अथ अहं शुद्धाचारस्य लक्षणं वक्ष्यामि, येन आचरन्, शुद्धात्मा पुरुषः मृत्युः पश्चात् परमं लक्ष्यं प्राप्नोति। एतत् पूर्वं ब्रह्मणा सर्वभूतहिताय उपदिष्टम्—सर्ववेदसारसङ्ग्रहः, ब्रह्मवादिनां हितार्थम्। शुद्ध्यर्थं एषा ऋषीणां परमं स्थितिः; यः तत्र यत्नं करोति, स ऋषिस्थितेः न पतति। सम्मानवर्जनं च—एते अमृतं विषं च उच्येते; तत्र अपमानं अमृतं, यथार्थसम्मानं विषं इति कथ्यते। स्वगुरोः अपि हिताय यतमानः, एकवर्षं तिष्ठेत्; सदा नियमपरायणः, सदा आत्मसंयमेन स्थितः भवेत्। अनुमत्यां प्राप्तायां, तदा स ज्ञानयोगं परमं आचरन्, धर्मं न उल्लङ्घ्य, पृथिव्यां वर्तेत्। शुद्धदृष्ट्या मार्गे गच्छेत्, वस्त्रेण शुद्धं जलं पिबेत्, सत्येन शुद्धं वचनं वदेत्, शुद्धमना कर्म कुर्यात्। षण्मासे मत्स्यभक्षणात् यः पापं, तत् एकदिने अशुद्धं जलं पिबन् अपि प्राप्नोति। अशुद्धं जलं पिबन्, अघोरमन्त्रं शतपञ्चकृत्वा जपेत्; तदा शुद्धिः सम्पद्यते। अथवा, शम्भुं घृतस्नानादिभिः पूजयित्वा, त्रिः प्रदक्षिणं कृत्वा, शुद्धिः सम्पद्यते—नात्र संशयः। योगविद् अतिथिसत्कारं, पितृयज्ञं, यज्ञं वा कदापि न गच्छेत्; एवं योगी अहिंसकः भवति, यथोक्तम्। बुद्धिमान् यः, स यजमानात् धूमरहिताग्निप्रसन्नद्वारेभ्यः भिक्षां याचेत्, न तत्र सदा स्थातव्यम्। यदि अन्ये तं अवमानयन्ति वा निन्दन्ति वा, तदा स धर्मानुकूलं भिक्षां याचेत्, साधूनां धर्मं न उल्लङ्घयन्। वनवासिनां गृहेषु, चरन्ति गृहेषु च, भिक्षां याचेत्; प्रथमं श्रेष्ठम्, तत्र अभावे द्वितीयं मार्गम्। ततः, शीलवान्, श्रद्धालु, संयतात्मा, विद्वान्, कुलीनगृहस्थेभ्यः भिक्षां याचेत्। तदनन्तरं, पतितेभ्यः वा भ्रष्टेभ्यः न, अपि तु शुद्धवृत्तेभ्यः; वर्गेषु एषा भिक्षायाः जीविका अधमत्वं उच्यते। भिक्षा जौर्न्नं, तक्रं, क्षीरं, यवः, फलम्, मूलम्, पाकं, स्थूलपिष्टकं वा भवेत्। योगिनां सिद्ध्यर्थं एतानि खाद्यानि उक्तानि; तेषु सिद्धा भिक्षा श्रेष्ठा स्मृता। यः मासे मासे यथायोग्यं तृणाग्रे जलबिन्दुं खादति, पूर्ववद् भिक्षां याचेत्, स अन्यान् अतिक्रामति। यो वृद्धयोः, मृत्युः, नरकादि गर्भभीतः, तस्य भिक्षायाः स्मरणं मोक्षदं भवति। दधि, क्षीर, आयुःक्षयकराणि खाद्यानि ये उपयुञ्जते, तेषां योगिनः भिक्षाजीविनः पुण्यस्य षोडशांशः अपि नास्ति। सदा भस्मशय्यां कर्तव्यम्, भिक्षायाः आचारः, आत्मसंयमः च; यः परमं पदं इच्छेत्, स पाशुपतव्रतम् आचरन् भवेत्। योगिनां सर्वेषु आचारेषु चन्द्रायणं श्रेष्ठम्; शक्त्यनुसारं एकं, द्वयं, त्रयं, चत्वारि वा चन्द्रायणं कुर्यात्। अस्तेयम्, ब्रह्मचर्यं, अलोलुपता, त्यागः—एते पञ्च व्रताः; तत्र अहिंसा परमं व्रतम्। क्रोधाभावः, गुरुसेवः, शुद्धिः, आहारमितता, सततपाठः—एते नियमाः कथ्यन्ते। बीजयोनि-सम्भूतगुणाः, वस्तुबन्धनं, कर्मेण निश्चीयन्ते—यथा लोके मनुष्यस्य, वनस्थस्य गजस्य च। देवैः यज्ञकृत्यं, जपात् ज्ञानं, ज्ञानात् द्वन्द्वरहितं ध्यानं, ततो नित्यस्य साक्षात्कारः—एते समाना इति कथ्यते। आत्मसंयमः, शमः, सत्यता, मलरहितता, मौनम्, सर्वभूतानां सरलता, इन्द्रियातीतज्ञानम्—एते शुभाः ज्ञानशुद्धिभिः उच्यन्ते। महात्मानः, शुद्धाः, निर्दोषाः ऋषयः, एवं योगं प्राप्नुवन्ति। यः इच्छितं लोकं प्राप्नोति, संयमितः, शुद्धमार्गेण, दग्धबीजः, कलुषरहितः, तान् लोकान् प्राप्नोति। ये साधुवृत्ते रमन्ते, शान्ताः, स्वधर्मे स्थिताः, सर्वलोकान् जित्वा ब्रह्मलोकं गच्छन्ति। सनातनधर्मः, पितामहेन प्रत्यक्षं उपदिष्टः, सर्वलोकहिताय—शृणु, तव वक्ष्यामि। सर्वोत्थानं, नमस्कारं, गुरुविधिपूजितानां वृद्धानां प्रति कर्तव्यम्। अष्टाङ्गनमस्कारं, त्रिविधशरीरन्यासं, त्रिप्रदक्षिणं च कृत्वा, ब्रह्मगुरुः साधुभिः पूजनीयः। सर्वे वृद्धाः ज्ञानेन नमनीयाः; तेषां आज्ञां न उल्लङ्घयेत्, यः परमं लक्ष्यं इच्छेत्। मन्त्रजीविकां, तत्वरहितस्थले, रिक्तगर्ते, लघुक्षेत्रे, विषादि, भूतादि, मायायाः सर्वरूपाणि, तानि सर्वाणि यत्नेन वर्जयेत्। सदा कपटं, धनकूटं, निन्दां, अतीव हासं, गर्वं, स्वेच्छया विहारं च वर्जयेत्। गुरोः सन्निधौ, तद्वचनविरुद्धं किञ्चिदपि, कृत्यं वा वचनं वा, सर्वथा वर्जयेत्। एवं शुद्धाचारस्य लक्षणानि, योगिनां आचार्याः, पितामहस्य उपदेशानुसारं, उपदिष्टानि। यः एवं आचरति, स परमं पदं, ब्रह्मलोकं, नित्यं शुद्धं च प्राप्नोति।