लिङ्गपुराणम्

एषा एव स्थिरता, मम स्वभावः, ज्ञानशक्तिः, तथा क्रिया च; यद् इच्छाशब्दितं चाज्ञा च—एते द्वौ विज्ञानौ निःसंशयं विद्धि। एषा न प्रकृतिः, न विकारः, विचारयतः; नायं माया विकाररूपा, न च सैव व्यक्ता नाप्यव्यक्ता। पुरा मम शाश्वती आज्ञा मम मुखात् उदितवती, पञ्चमुखी दिव्यरूपा, या लोकानां अभयप्रदा बभूव। तस्यां आज्ञायां प्रविश्य, लोकहितं चिन्तयन्, शिवः अहं तया सप्तविंशतिधा सर्वं व्याप्य स्थितवान्। ततोऽनन्तरं, द्विजश्रेष्ठ, मोक्षमार्गस्य प्रवृत्तिः अभवत्; एवं उक्त्वा परमेश्वरः भवानीं निरीक्ष्य तस्थौ। भवानी अपि तं दृष्ट्वा, अक्षयमायां व्यपोह्य, तैः मुनिभिः मायामलरहितैः पार्वती दृष्टा। ते प्रमुदिताः मोक्षं प्राप्तवन्तः; एषा एव परा अवस्था—न खलु परमार्थतः उमा-शङ्करयोः भेदः अस्ति। द्विविधं रूपं धारयित्वा तौ स्थितौ—अत्र निःसंशयः नास्ति; यदा विद्वान् असङ्गः भवति, तदा परमेश्वरस्य आज्ञया एव। तदा मुच्यते क्षणेन—नान्यथा, कोटिकर्मणापि; परमेश्वरस्य, सर्ववृद्धिकारणस्य, क्रमः नाभिप्रेतः। कृपया क्षणमात्रेण मोक्षः लभ्यते—एषा प्रतिज्ञा निःसंशया; गर्भस्थो वा, जातः, बालः, वा युवाऽपि। वृद्धः वा न वृद्धः वा, परमेश्वरस्य कृपया जीवः मुच्यते; अण्डजः, उद्भिज्जः, स्वेदजः, सर्वे मुक्ताः भवन्ति। देवादिदेवस्य कृपया, चिन्तनाय नास्ति आवश्यकता; स एव विश्वेश्वरः शिवः बन्धमोक्षयोः कारणम्। पृथिवी, व्योम, दिवः, महर्लोकः, पितृलोकः, तपोलोकः, सत्यलोकः, च सह कोटिकोट्यण्डैः—एते सर्वे, देवदेवरूपेण, अष्टावरणयुक्ताः, सप्तद्वीपैः, पर्वतैः, वनैः च सह। सर्वे समुद्राः, सर्वे वातवाहिन्यः, अन्येषु लोकेषु, चराचराणि भूतानि वसन्ति। सर्वे नूनं भवात् जाताः; स एव तेषां शरणम्। सर्वं रुद्रः—तस्मै महापुरुषाय नमः। सर्वं विश्वं, सर्वाणि भूतानि, यद् यद् विविधरूपेण समुत्थितम्—स एव रुद्रः। रुद्राज्ञया एषा देवी प्रतिष्ठिता; तया मोक्षः लभ्यते—सा अम्बिका। एवं सिद्धाः, ये गगनचराः, प्रमोदितचित्ताः, अम्बिकायाः कृपया सर्वाणि भूतानि दृष्ट्वा समभाषन्त। ततः ते गगनचराः सिद्धाः, भगवदैक्यं प्राप्य, स्थिताः सन्ति। कस्य योगेन, हे सूत, पुण्यात्मानः अत्र ऐश्वर्याणि प्राप्नुवन्ति, अणिमादिगुणयुक्तानि? इदानीं सर्वं विस्तारतः वक्तुमर्हसि। अद्य तु दुर्लभतरं योगं वक्ष्यामि; आदौ पञ्चधा चिन्त्य, नित्यं चित्ते स्थापयेत्। पद्मासनं सम्यक् स्थाप्य, सोमसूर्यवह्निशक्तिसंयुक्तः, षड्विंशतिसिद्धिसम्पन्नः, अष्टधा, द्विजश्रेष्ठ। ततः षोडशधा, पुनः द्वादशधा, विप्र, एवं ध्यानं कुर्यात्, मध्ये देवी, तस्याः पतिः देवः। अजः प्रभुः, अष्टसिद्धियुक्तः, अष्टमूर्तिमान्, ताभिः अष्टाभिः रुद्रैः सह, ये पुनः चतुर्षष्टिधा। तथा सर्वाः शक्तयः, अष्टगुणयुक्ताः; एवं क्रमशः ध्यानं कृत्वा, परमं ज्ञानं लभ्यते। एषः पाशुपतयोगः, यः मोक्षसिद्धिदः; अणिमाद्याः शक्तयः, मुनयः, नान्यथा लभ्यन्ते, कोटिकर्मणापि। तत्र अष्टधा ऐश्वर्ययोगिनां सामर्थ्यं निरूपितम्; सर्वं, यथाक्रमं, शृणु। अणिमा, लघिमा, महिमा, प्राप्तिः, प्राकाम्यं सर्वत्र, ईशित्वं सर्वत्र। सर्वत्र वशित्वं, यत्र सर्वे इच्छानुरूपं सिध्यति—एषा त्रिधा विज्ञेया; ऐश्वर्यं तु सर्वकामदः। दोषयुक्तं, निर्दोषं, सूक्ष्मं च—एवं त्रैधात्यं दृश्यते; दोषयुक्तं पञ्चभूतात्मकं कथ्यते। इन्द्रियाणि, मनः, अहंकारः—तत्र पुनः सूक्ष्मवृत्तिः पञ्चभूतात्मकः। इन्द्रियाणि, मनः, चित्तं, बुद्धिः, अहंकारः, यत् सर्वव्यापि, आत्मन्येव स्थितम्, प्रज्ञया ज्ञायते। संयोगस्त्रिधा, स च केवलं सूक्ष्मे; अष्टधा विभागः अपि केवलं सूक्ष्मे स्थापितः। तस्य रूपं वक्ष्यामि, भगवता यथोक्तम्—त्रिषु लोकेषु सर्वेषां भूतानां नियमनं यथा। अणिमाद्याः शक्तयः, अव्यक्तं सर्वत्र स्थापितम्; त्रिषु लोकेषु सर्वेषां भूतानां तद् दुर्लभं कथ्यते। तद् तेषां सुलभं भवति; योगिनां आद्यं सामर्थ्यं जगति लङ्घनगमनम्—एषा सदा तस्य रूपम्। सर्वेषां भूतानां शीघ्रता द्वितीयं स्थितिः; त्रिषु लोकेषु सर्वैः पूज्यते तद् ऐश्वर्यं। लोके महत्त्वं तृतीयं योगः; त्रिषु लोकेषु सर्वेषां गमनं इच्छानुरूपं प्रसिद्धम्। सर्वत्र विषयान् इच्छया भुङ्क्ते, विघ्नरहितः; त्रिषु लोकेषु सुखदुःखदायकं सर्वेषां भूतानाम्। सर्वत्र ईश्वरः भवति, योगवित् विशेषतः; त्रिषु लोकेषु सर्वाणि भूतानि, चराचराणि, तस्य वशे स्थितानि।