लिङ्गपुराणम्

शुद्धं स्निग्धं सुपाकं च हविर्देवतासंस्कृतं च भोजनं शिवोऽहमस्मि भोक्ता इति स्मरन् मौनं समाहितचित्तश्च अश्नीयात्। जलं न तु मुखेन पीतव्यं, न च हस्तकुटिलेन, न वामहस्तेन, न शयानेन, न चान्येनाङ्गेन। विभीतकर्कार्ककारञ्जस्नुहीवृक्षच्छायायां, यूपदीपजन्तुसंकीर्णदेशे वा न निवासः कार्यः। एकाकी मार्गे न गन्तव्यं, बाहुभ्यां नद्याः परिप्लवनं न कर्तव्यं, न कुण्डादौ अवरोहणं, न चोच्छ्रितवृक्षारोहणं। सूर्याग्निजलदैवताचार्येभ्यः पृष्ठतः सुभाषितक्रियाजपहोमादीनि न कर्तव्यानि। न पादैः वह्निं संवेजयेत्, न पादहस्ताभ्यां वह्निं स्पृशेत्, न वह्नेः उपरि समासीत, न च मलं वह्नौ क्षिपेत्। जलं पादैः न स्पृशेत्, न च शरीरमलं जले क्षिपेत्; तीरे मलं निष्कास्य, ततः स्नानं कार्यम्। नखकेशस्नानवस्त्रपात्रसंस्पृष्टं जलं अशुभं, स्पृष्टं चापवित्रं भवति। अजाश्वैकपदुच्छिकटुष्ट्रदूलचूर्णसंस्पर्शेन मूढः स्वं श्रियमपि हरते, यां हरीर्ददाति। यस्य गृहे मार्जारः तिष्ठति, स च ब्राह्मणान् पूजयति तस्य सुतुल्यः पतितः; तत्र मार्जारसन्निधौ ब्राह्मणभोजनं पतितभोजनसमं ज्ञेयम्—नात्र संशयः। कटिपवनरजःश्वासस्पर्शेन पुण्यं ह्रियते; पगोटकवस्त्रधारी, नग्नः, विकीर्णकेशः, मलिनः, अशुचिः, व्याकुलचेष्टः, अशुचिवाक्यः, क्रुद्धः, मद्यपः, क्षुधितः, तन्द्रालुः, कासन्, जृम्भमाणः, श्वानं खादन्तं पश्यन्, स्वपन्, प्रलपन—एते सर्वे जपशत्रवः। एषु यदा किञ्चिद्भवति, तदा सूर्यादीन् दीप्तिमन्तः पश्येत्। वा, आचम्य जपं कुर्यात्, वा प्राणायामं चरेत्। सूर्याग्निचन्द्रग्रहतारानक्षत्राणि इति विद्वद्भिः ब्राह्मणैः दीप्तिमन्तः उक्ताः। पादप्रसारणेन, कुक्कुटासनस्थः, न जपः कार्यः। नासीनः, न शयानः, न मार्गे, न शूद्रसन्निधौ, न रक्तभूमौ, न च शय्यायाम् जपः कार्यः। सम्यगासीनः, मन्त्रार्थे चित्तं स्थिरीकृत्य जपः कार्यः। आसनं रौक्मं, व्याघ्रचर्मवस्त्रकौशेयं, दारपत्रादिकं वा भवेत्। शुभमिच्छन् त्रिसन्ध्यां गुरुमर्चयेत्। गुरुश्च शिवः उच्यते, शिवश्च गुरुः स्मृतः। यथा शिवः तथा ज्ञानं, यथा ज्ञानं तथा गुरुः। अतः शिवभक्त्या ज्ञानगुरुसंयुक्तः उत्तमं फलमाप्नोति। स देवि, सर्वदेवताशक्तिस्वरूपः। स गुणी निर्गुणो वा, तस्य आज्ञा शिरसा धार्या। कल्याणकामः गुरोः आज्ञां न लङ्घयेत्, नापि मनसा। यः गुरोः आज्ञां सम्यक् पालयति, स ज्ञानसम्पदं लभते। गच्छन्, तिष्ठन्, स्वपन्, भुञ्जानः, यद् यत्कर्म करोति, तत्सर्वं गुरोः सन्निधौ, वा तस्य अनुमत्याऽपि कार्यम्। गुरोः वा देवतायाः सन्निधौ न स्वेच्छया उपवेशः कार्यः। गुरुः एव देवता इति, तस्य गृहम् एव मन्दिरं। दुष्टसंगः पातनाय भवति तेषां पापेन। एवं गुरुसंयोगेन पुण्यफलं लभ्यते, यथा हेम अग्निसंयोगेन शुद्ध्यति। तथैव गुरुसमीपे पापं त्यजति, यथा सर्पिष्कुम्भः अग्निसमीपे द्रवति। एवं पापं गुरुसंनिधौ नश्यति, यथा वह्निः गोमयकाष्ठं दहति। गुरुः प्रसन्नः सन् मन्त्रशक्त्या पापं दहति, यथा ब्रह्मा, हरिः, रुद्रः, देवाः, ऋषयश्च। गुरुः प्रसन्नः सन् अनुग्रहम् ददाति—नात्र संशयः। कर्मणा, मनसा, वाचा च गुरुम् कदापि न रोषयेत्। गुरोः कोपेन आयुः, श्रियं, ज्ञानं, पुण्यं च नश्यति; येन गुरुः रुष्यते, तस्य यज्ञाः निष्फलाः स्युः। जपव्रतानि च न तत्र कार्याणि; न कदापि गुरोः विरोधवचनं वक्तव्यम्। यदि मूढतया तादृशं वदति, स रौरवं नरकं गच्छति। तस्मात्, हे देवी, मनसा, वित्तेन, वाचा च गुरौ कदापि मिथ्याचारः न कर्तव्यः, नापि तस्य दोषाः प्रकाशनीयाः; यदि कुर्यात्, तस्य स्वपुण्यं शतगुणं ह्रियते। गुणप्रकाशने तु सर्वपुण्यफलप्राप्तिः। गुरोः हितं, प्रियं च सदा कार्यं, नियुक्तः वा अनियुक्तः वा। सन्निधौ, असन्निधौ वा, गुरोः कार्यं साधयेत्; मनसा, वाचा, कर्मणा च गुरोः हितं प्रियं च कुर्यात्। एवं न कुर्यात्, स पतत्यधः, तत्रैव भ्रमति; अतः गुरुः सदा पूजनीयः, मान्यश्च। समीपेऽपि गुरोः आज्ञया एव भाषेत, कदापि न पृष्ठतः; एवं कृतवान्, भक्तः, सदा जपपरायणः— गुरुं तुष्ट्वा मन्त्रसिद्ध्यर्हः भवति। अधुना मन्त्रस्य विनियोगं, मन्त्रसिद्ध्यर्थं च कथयामि। विनियोगज्ञानाभावे मन्त्रः दुर्बलः भवति; प्रत्येकमन्त्रं स्वकार्ये विन्यसेत्।