शिवस्य पावनमार्गस्य रहस्यं पार्वत्यै मह्यं च सुस्पष्टं प्रतिपाद्यते। ओ शुभे! जपकर्मणि काञ्चिकायाः रक्षणं कर्तव्यम्, अङ्गुष्ठेनान्यैश्चाङ्गुलिभिः सह जपः सम्पद्यते। अङ्गुष्ठं विना यत्कर्म क्रियते, तदफलहीनं भवति; तस्मात् शृणु—सर्वेषु यज्ञेषु जपयज्ञः श्रेष्ठतमः। हिंसान्विताः ये यज्ञाः, ते न जपः स्मृताः; जपे हिंसा नास्ति। सर्वे यज्ञाः, दानानि, तपांसि च—तेषां षोडशांशमपि न जपयज्ञः समः। वाचिकस्य जपयज्ञस्य महिमा एवमुक्ता। तस्मात्, उपांशुजपः शतगुणः, मानसजपः सहस्रगुणः वाचिकात्, यः उच्चनिचैः स्वरैः, स्पष्टाक्षरैः शब्दैः च क्रियते, इति कथ्यते। यदा मन्त्रः शब्देन उच्चार्यते, स वाचिकजपः कथ्यते; शनैः शनैः, अल्पं ओष्ठचेष्टया मन्त्रः जपनीयः। यत्र केवलं स्वयमेव स्वल्पं शृणोति, स उपांशुजपः स्मृतः। यदा तु मनसा प्रत्येकं वर्णं, अक्षरं, शब्दं च चिन्तयति, तदर्थं पुनः पुनः मनसि परिशीलयति, स मानसजपः इति कथ्यते। एतेषां त्रयाणां जपयज्ञानां, उत्तरः पूर्वात् श्रेष्ठः। प्रतियज्ञे विशेषः फलविशेषश्च विद्यते; जपेन देवता निरन्तरं स्तूयमाना तुष्यति। तुष्टायाः सा समृद्धिं भोगांश्च, मोक्षं च ददाति। सर्वे यक्षराक्षसपिशाचाद्या भीताः जपकत्रुं न समीपं यान्ति। जपेन भोगमृत्यू जयति; जपेन सिद्धिं मोक्षं च लभते। एवं शिवज्ञानं प्राप्य, जपक्रमं च विज्ञाय, यः सदा शिष्टाचारयुक्तः जपं करोति, ध्यानपरायणः, स सौभाग्यं प्राप्नोति। शिष्टाचारं धर्मसाधनं च अहं सम्यग्वक्ष्ये। शिष्टाचाररहितस्य सर्वाः क्रियाः निष्फलाः; शिष्टाचार एव सर्वोत्तमो धर्मः, सर्वोत्तमं तपः। शिष्टाचारः सर्वोत्तमा विद्या, श्रेष्ठः पन्थाः च; शिष्टाचारयुक्तस्य सर्वत्र निर्भयता। शिष्टाचाररहितस्य सर्वत्र भयमेव। शिष्टाचारात् दिव्यत्वं ऋषित्वं च सुलभम्, सुन्दरी! शिष्टाचारलङ्घनात् दुर्जन्म लभ्यते; अशीलिनो लोके निन्द्याः। तस्मात्, सिद्धिमिच्छता शिष्टाचारः धार्यः। दुर्जनाः बहिः शुद्धाः अपि पापिष्ठतराः, ज्ञाननाशकाः च। वर्णाश्रमविहितं धर्मं यत्नेन आचरितव्यम्। यः स्वकर्म सम्यक् करोति, स मे नित्यं प्रियः। स सन्ध्याकालेषु, सायं प्रातश्च, शुद्धचित्तः पूजनं कुर्यात्। सूर्योदयात् पूर्वं, सूर्यास्तमयात् पूर्वं, विधिवत् शुद्धः द्विजः, सन्ध्योपासनां न लङ्घयेत्, न कामात्, न मोहात्, न भयात्, न लोभात्। सन्ध्यायाः वञ्चनया ब्राह्मणः ब्राह्मण्यात् पतति; तस्मात् अनृतं न वदेत्, सत्यं न परित्यजेत्। यत् सत्यम्, तत् ब्रह्म इति स्मृतम्; असत्यं ब्रह्मदूषणम्—मिथ्यावादः, कठिनवचनं, कपटता, अपवादः, पापकृत्यम्। परदारगमनं, स्तेयम्, अन्येषां हिंसां, वाचा मनसा वा, कदापि नाचरेत्। शूद्रान्नं, जर्णभोजनं, हविः, प्रेतशेषं, गणभोजनं, समुदायभोजनं, राजान्नं च वर्जयेत्। अन्नशौचात् मनःशौचं सिध्यति, न मृद्वारेण; शुद्धे चित्ते सिद्धिः सुलभा—तस्मात् अन्नं शुद्धीकरणीयम्। ये ब्राह्मणाः राजदानदोषेण दूषिताः, ते तप्तबीजवत् पुनर्भवाय न पात्राः। राजदानं घोरं, प्रारम्भे विषवत्, इति ज्ञात्वा, बुधैः तद्वर्जनीयम्; श्वानमांसं च न भक्षयेत्। अनाहिताग्नौ, अनवगाह्य, पत्रपीठे, दीपहीने रात्रौ, कदापि नाश्नीयात्। भग्नपात्रे, रथ्यायां, चाण्डालसन्निधौ, शूद्रशिष्टे, बालैः सह वा न भक्षयेत्। शुद्धं, स्निग्धं, सुपाकं, हविःसंस्कृतं च अन्नं, 'शिवोऽहमस्मि भोक्ता' इति स्मरन्, मौनं कृत्वा, एकचित्तः अश्नीयात्। मुखेन जलं न पिबेत्, न स्थित्वा पाणिना, न वामहस्तेन, न शयाने, नान्येनाङ्गेन। विभीतक, अर्क, कारण्ज, स्नुहीच्छायायां, यूपदीपजन्तुसन्निधौ च न विश्रान्तव्यम्। एकाकी मार्गे न गच्छेत्, बाहुभ्यां नदीं न तर्यात्, कूपादौ नावतार्येत्, न च महद्रुं आरोहेत्। सूर्याग्निजलदेवतागुरुपृष्ठतः शुभकर्म, जप, होमं वा न कुर्यात्। पादौ न वह्नौ सन्तापयेत्, न वह्निमङ्गेन स्पृशेत्, न वह्न्युपरि उपविशत्, न वह्नौ मलं क्षिपेत्। जलं पादेन न ताडयेत्, न मलं जलस्य मध्ये क्षिपेत्; तीरदेशे शौचं कृत्वा, स्नानं कुर्यात्। नखकेशस्नानवस्त्रपात्रस्पृष्टं जलं अशुभं, स्पृष्टे च अशुद्धम्। मूढः यः अजिनधूलिकुष्ठकिट्टं स्पृशति, स स्वसमृद्धिं हरिं दत्तां अपि नाशयति। यस्य गृहे मार्जारः, स चाण्डालसमानः; यदि स मार्जारसन्निधौ पूज्यब्राह्मणान् भोजयेत्, ...