लिङ्गपुराणम्

प्राणायामेन शीघ्रं सर्वपापानि विनश्यन्ति, इन्द्रियनिग्रहश्च साध्यते; अतः श्वासस्य निग्रहः कर्तव्यः। जपः स्वगृहे समः स्मृतः, गोष्ठे शतगुणः, नदीतीरे लक्षगुणः, शिवसंनिधौ तु अनन्तफलदः। समुद्रतीरे, तीर्थसरोवरे, पर्वते, देवालयेषु, सर्वेषु पुण्याश्रमेषु च जपः कोटिगुणं फलम् ददाति। शिवसंनिधौ, सूर्याग्रे, गुरोः पुरतः, दीपस्य, गावः, जलस्य च समीपे जपः विशेषतः प्रशस्यते। अङ्गुलीषु गणितः जपः प्रतियेकं फलम् ददाति; रेखासु गणितः अष्टगुणः, पुत्रजीवफलैः दशगुणः स्मृतः। शङ्खरत्नैः शतगुणः, प्रवालैः सह सहस्रगुणः, स्फटिकैः दशसहस्रगुणः, मुक्ताफलैः लक्षगुणः इति कथ्यते। पद्मबीजैः दशलक्षगुणः, सुवर्णेन कोटिगुणः, कुशग्रन्थैः रुद्राक्षैः च अनन्तफलदः। मोक्षार्थं पंचविंशतिः, पुष्ट्यर्थं सप्तविंशतिः, धनसमृद्ध्यर्थं त्रिंशत्, मोहनक्रियायै पञ्चाशत् जपसंख्या विधीयते। पूर्वदिशं प्रेक्ष्य वशीकरणं, दक्षिणदिशं मोहनं, पश्चिमदिशं धनार्थं, उत्तरदिशं शान्त्यर्थं जपः कर्तव्यः। अङ्गुष्ठः मोक्षदः, तर्जनी शत्रुनाशिनी, मध्यमा धनदाः, अनामिका शान्तिप्रदा इति ज्ञायते। कनिष्ठिका जपकाले रक्ष्यते, अङ्गुष्ठेन अन्यैः सह जपः कार्यः। अङ्गुष्ठवर्जितः यः कर्म जपः, स निष्फलः; तस्मात् सर्वेषु यज्ञेषु जपयज्ञः श्रेष्ठतमः। जपसम्बद्धाः यज्ञाः हिंसारहिताः; हिंसासम्बद्धाः तु न जपाः। सर्वे यज्ञदानतपांसि यानि सन्ति, तेषां षोडशांशेनापि जपयज्ञः न तुल्यः। वाचिकजपयज्ञस्य महिमानं एवं प्रोक्तम्। तस्मात् उपांशुजपः शतगुणः, मानसजपः सहस्रगुणः वाचिकात्, यः उच्चनिच्चस्वरेण, स्पष्टाक्षरपदेन च कृतः। यदा मन्त्रः वाचा उच्चार्यते, स वाचिकजपः; मन्दं जिह्वाचलनं कृत्वा जपः कार्यः। स्वयमेव श्रोता यः मन्त्रस्य, स उपांशुजपः इति कथ्यते। मनसा यः अक्षरं पदं पदं चिन्तयति, तस्यार्थं पुनः पुनः मनसि विचिन्तयति, स मानसजपः इति कथ्यते। एतेषां त्रयाणां जपयज्ञानां परस्परं परः परः श्रेष्ठः। प्रतियज्ञे विशेषः फलविशेषश्च अस्ति; जपेन देवता सततं स्तूयमाना तुष्टा भवति। सन्तुष्टा सा देवता भोगान् च मोक्षं च ददाति। सर्वे यक्षराक्षसपिशाचभूताः जपकृतं सर्वतः भीता न समीपं यान्ति। जपेन भोगमृत्यून् जयति, जपेन सिद्धिं मोक्षं च प्राप्नोति। एवं शिवज्ञानं प्राप्य, जपक्रमं च विज्ञाय, यः सदा शुचिना आचरेण जपं करोति, ध्यानयुक्तः, स शुभां गतिम् आप्नोति। अधुना आचरणस्य स्वरूपं धर्मस्य साधनं सम्यक् कथयामि। आचरणविहीनस्य सर्वसाधनं निष्फलम्। आचरणं परमो धर्मः, आचरणं परं तपः। आचरणं परं ज्ञानं, आचरणं परं पन्थानम्। आचरणवन्तः सर्वत्र निर्भयाः; आचरणरहितस्य सर्वत्र भयम्। आचरणेन देवत्वं मुनित्वं च प्राप्यते, सुन्दरि। आचरणभ्रष्टः पापयोनौ पतति; आचरणहीनः लोके निन्द्यः। तस्मात् सिद्धिमिच्छता सम्यगाचारः धार्यः। पापाचारिणः बहिः शुचयः सन्तः अपि, पापिष्ठतराः, ज्ञानं च नाशयन्ति। यः यः स्वकर्माणि विधिना निर्दिष्टानि करोति, स सदा मम प्रियः। स सन्ध्ययोः, सायं प्रातः च, विशुद्धचित्तः पूजनं कुर्यात्। उदयास्तमययोः पूर्वं शुचिः सन्गात्रस्नानपूर्वकं द्विजः सन्ध्योपासनां न त्यजेत्, न कामात्, न मोहात्, न भीतः, न लोभात्। सन्ध्योपासनाविमुखः ब्राह्मणः ब्राह्मण्यात् पतति; अतः न अनृतं वदेत्, न सत्यं परित्यजेत्। यत् सत्यम्, तत् ब्रह्म; अनृतं ब्रह्मदूषणम्—मिथ्यावचनं, कटुवचनं, कपटं, अपवादः, पापकर्माणि च। परदारेषु, परद्रव्येषु, परपीडने वाचा वा मनसा वा कदापि न प्रवर्तेत। शूद्रान्नं, जर्जरं, हविर्भुक्तं, श्मशानभुक्तं, गणभुक्तं, समूहभुक्तं, राजभुक्तं च अन्नं त्यजेत्। अन्नशुद्ध्या मनः शुद्धिः, न मृद्वारेण; मनः शुद्धेः सिद्धिः, तस्मात् अन्नं शुद्धयेत्। ब्रह्मनिष्ठा ब्राह्मणाः राजदानदूषिताः, तुषाग्निजातबीजवत्, पुनर्जन्म न प्राप्नुवन्ति। राजदानं विषवत् प्रथमं, तद्भयं विज्ञाय, धीरः त्यजेत्; श्वमांसभोजनं च वर्जयेत्। स्नानं विना न भुञ्जीत, न वह्निपूजां विना, न पत्रपृष्ठे, न रात्रौ दीपरहिते। भिन्नपात्रे, मार्गमध्ये, चाण्डालसमीपे, शूद्रावशिष्टे, बालैः सह, एवं न भुञ्जीत।