पञ्चमुखेन ब्रह्मा, लोकानां प्रपितामहः, तान् मन्त्रान् प्राप्त्वा, नामनामिनोः सम्बन्धेन परमं भगवन्तं साक्षात् अवगच्छत्। तदा स भगवतीं उवाच—त्रैलोक्यपूजितः शिवः पञ्चाक्षरमन्त्रेण निर्दिष्टः, तस्य परममन्त्रः नामिनः, पञ्चाक्षरमन्त्रः तु तस्मिन्स्थितः। तस्य यथाविधि प्रयोगं सम्यक् अवबुध्य, सिद्धिं सम्प्राप्य, महात्मा पञ्चाननः लोकहिताय पुत्रेभ्यः पञ्चाक्षरमन्त्रं महत्त्वपूर्णं जगाद। लोकपितामहात् तं रत्नमन्त्रं प्रत्यक्षं लब्ध्वा, ते पुत्राः शिवं देवम्, परमं परमात्, पूजितुम् इच्छन्ति स्म। ततः त्रिमूर्तिषु श्रेष्ठः शिवः प्रसन्नः अभवत्, सर्वविद्यां च अणिमाद्यष्टसिद्धीः च दत्तवान्। ततोऽनुग्रहं प्रार्थयन्तः, त एव विद्वांसः, सुन्दरमणिमेरुशिखरे, मुञ्जवान्नाम्नि पर्वते, मम प्रियतमस्थले, यत्र सदा महिमान्वितः, मम गणैः संरक्षितः, लोकसृष्ट्यर्थं तपः तीव्रं समारब्धवान्। सहस्रं दिव्यवर्षाणि वायुभक्षः, स्थिता महर्षयः, अनुग्रहार्थं तपः कृतवन्तः। तेषां महाभक्तिं दृष्ट्वा, अहं तत्रैव, पञ्चाक्षरमन्त्रेण, ऋषिमन्त्रेण, देव्या शक्त्या बीजेन च, साक्षात् प्रादुरभवम्। तेषां श्रेष्ठानां षडङ्गन्यासं, दिशां रक्षाबन्धं, सर्वप्रयोगांश्च, लोकहितकाम्यया, सम्यक् उपदिष्टवान्। मन्त्रस्य महत्त्वं श्रुत्वा, तैः तपस्विभिः सर्वप्रयोगाः यथोक्तं कृताः। तस्यैव मन्त्रस्य प्रभावात्, तस्मिन्नि समये, देवदानवमानुषाः, वर्णाश्रमान्विताः, श्रेष्ठधर्माः च, लोकाः समुत्पन्नाः। यथा पूर्वेषु युगेषु लोकाः, वेदाः, महर्षयः च, पूर्वकल्पात् उत्पन्नाः, तथैव ते पञ्चाक्षरमन्त्रबलात् श्रुतवन्तः। शाश्वतधर्माः, देवाः, सर्वं विश्वं च, तत्र स्थितम्; एतत् अहं विस्तरेण वक्ष्यामि—सर्वं एकाग्रचित्तेन शृणु। अयं वाक्यः, अल्पाक्षरः, परार्थयुक्तः, वेदसारः, मोक्षप्रदः, आज्ञया प्रतिष्ठितः, संशयरहितः, शिवस्वरूपः। नानाप्रकारसंपन्नः, दिव्यः, प्राणिनां मनःप्रियः, निश्चितार्थः, गम्भीरः—एष मे परमवाक्यः। मन्त्रः सुश pronounceable, सर्वार्थसाधकः, सर्वज्ञानबीजः, मन्त्रेषु अग्र्यः, रम्यः च। अतीव सूक्ष्मः, महत्त्वयुक्तः, वटबीजवत् ज्ञेयः; स वेदः त्रिगुणातीतः, सर्वज्ञः, कर्मेश्वरः। एकाक्षरमन्त्रः 'ॐ' शिवः, सर्वत्र स्थितः; षडक्षरमन्त्रे सूक्ष्मरूपे, शिवः पञ्चाक्षररूपे स्थितः। स्वभावेन, लक्ष्यार्थलक्षणरूपे, शिवः लक्ष्यार्थः, ज्ञेयत्वात्; मन्त्रः लक्षणं कथ्यते। लक्ष्यार्थलक्षणसम्बन्धः अनादिः, तयोः स्थापितः, वेदेषु वा शैवशास्त्रेषु वा, यत्र षडक्षरमन्त्रः दृश्यते। मन्त्रः सदा प्रधानः; लोके पञ्चाक्षरमन्त्रः अग्र्यः; किम् बहूनां मन्त्राणां, किम् विस्तृतशास्त्रस्य? यस्य हृदि परममन्त्रः स्थितः, यत् पठ्यते, श्रूयते, अभ्यास्यते, तेन सर्वं सिद्ध्यति। यो विद्वान्, विधिना अध्ययनानन्तरं सम्यक् जपति, शिवज्ञानं तस्यैव, परमं पदं तस्यैव। ब्रह्मज्ञानं तस्यैव; अतः पञ्चाक्षरमन्त्रं प्रणवेन सह सदा जपेत्—एष मे हृदयम्। अहं तस्य मन्त्रस्य परमगुह्यं, साक्षात्, अतिगुह्यं, मोक्षज्ञानं, मन्त्रस्य ऋषिः, छन्दः, देवता च, वक्ष्यामि। बीजं, शक्तिः, स्वरः, अक्षरं, प्रत्येकस्य स्थानं—वामदेवः ऋषिः, पङ्क्तिः छन्दः, इति निश्चितम्। शिवः अहमेव देवता; 'न' आरभ्य अक्षराणि बीजानि, पञ्चभूतस्वरूपाणि। प्रणवम् आत्मानं सर्वव्यापि, अव्ययम् ज्ञेयम्; त्वं देवि, सर्वदेवैः पूजिता, शक्तिः असि। तव प्रणवः एकः, मम प्रणवः अन्यः; तव प्रणवः, देवि, मन्त्राणां मूलम्—न संशयः। 'अ', 'आ', 'म' मम प्रणवे स्थितानि; 'उ', 'म', 'अ' क्रमशः। तव प्रणवः परमः, त्रिस्कन्धः, दीर्घः; ओंकारस्य ऋषिः ब्रह्मा, रूपं श्वेतम्। छन्दः गायत्री देवी, परमात्मा देवता; प्रथमं चतुर्थं उदात्तम्, द्वितीयं अपि। पञ्चमं स्वरितम्, मध्ये निषधः; 'न' अक्षरं पीतवर्णम्, स्थानं पूर्वाभिमुखम्। इन्द्रः देवता, छन्दः गायत्री, ऋषिः गौतमः; 'म' अक्षरं कृष्णवर्णम्, स्थानं दक्षिणे। छन्दः अनुस्तुप्, ऋषिः अत्रिः, देवता रुद्रः; 'शि' अक्षरं धूम्रवर्णम्, स्थानं पश्चिमे। ऋषिः विश्वामित्रः, छन्दः त्रिष्टुप्, देवता विष्णुः; 'व' अक्षरं सुवर्णवर्णम्, स्थानं उत्तरदिशि। देवता ब्रह्मा, छन्दः बृहती, ऋषिः अङ्गिराः; 'य' अक्षरं रक्तवर्णम्, स्थानं ऊर्ध्वं, विराट्। छन्दः ऋषिः, ऋषिः भरद्वाजः, देवता स्कन्दः; तस्य न्यासं वक्ष्यामि, सर्वसिद्धिप्रदं, शुभम्। त्रिविधन्यासः सर्वपापहरः; सृज्याद्यर्थं त्रिविधः स्मृतः—सृष्टि, स्थितिः, संहारः। एवं पञ्चाक्षरमन्त्रस्य महिमा, प्रयोगः, स्वरूपं च, शिवस्य कृपया, ब्रह्मणः पुत्रेभ्यः उपदिष्टम्; तद् मन्त्रबलात् लोका धर्मा वेदाः च उद्भूताः, शिवज्ञानं च प्राप्तम्।