लिङ्गपुराणम्

श्रावणमासे श्रद्धया शर्वाय तिलशैलः कल्प्यः, छत्रपताकावस्त्रभूषितः सर्वोपस्करैः शोभितः। ततः पूर्ववद् ब्राह्मणभोजनं कृत्वा, भाद्रपदमासे सुन्दरः शालिशैलः निर्मातव्यः। स अपि छत्रपताकावस्त्रैः सम्यगुपस्करैः समर्पयित्वा, ब्राह्मणान् भोजयित्वा विधिपूर्वकं दातव्यः। तदा सा देवी सूर्यकिरणसदृशी, भवानीसहितं प्रमोदते। आश्वयुजमासे तु महाशस्यशैलः कर्तव्यः। स्वर्णवस्त्रैः सुसज्जितं तं शैलं दत्वा, शङ्करं पूज्य, ब्राह्मणान् भोजयित्वा, यथापूर्वं सर्वं कर्तव्यम्। स शैलः सर्वशस्यसमन्वितः, बीजानां सारयुक्तः, सर्वोपस्करैः, सर्वरत्नैः च भूषितः स्यात्। चतुर्षु शिखरेषु विभूषितः, छत्रच्छायाभिः शोभितः, सुरभिगन्धमाल्यधूपविभूषितः, विविधानाम् आभरणानां च शोभया विभाति। नर्तकगायकसंघेन, शङ्खवीणादिनादेन, ब्रह्मघोषेण, पुण्यशुभक्रियाभिः च समलंकृतः। अष्टमहापताकाभिः विभूषितः, नानाफूलविलसितः, मेरुशैलनाम्ना, यः त्रैलोक्यस्य परमाधारः, सः निर्मीयते। तस्य शिखरे शिवः स्थाप्यः, मध्ये सर्वोपस्करैः सहितः, दक्षिणे चतुर्मुखः ब्रह्मा परम्परया स्थाप्यः। उत्तरे देवेशः नारायणः, निरामयः, च, इन्द्रादिलोकपालाः भक्त्या विधिपूर्वकं स्थापनीयाः। संस्थाप्य, स्नाप्य, पूजयित्वा महेश्वरं, तस्य दक्षिणहस्ते त्रिशूलं, देवैः पूजितं, स्थापयेत्। वामे भवानीयाः पाशं सुवर्णपद्मं च; विष्णोः शङ्खचक्रगदापद्मानि यथायोग्यं स्थापनीयानि। ब्रह्मणः जपमालां कमण्डलुं च, इन्द्रस्य वज्रं, अग्नेः शाक्तिनामकम् आयुधं च स्थापयेत्। यमाय दण्डः, निरृतये खड्गः, रात्रिनाथस्य वरुणस्य नागाख्यं महापाशं च दद्यात्। वायवे दण्डः, कुबेराय गदा, ईशानाय परशुं च विधिना समर्पयेत्। एवं महेशस्य महापूजां कृत्वा, पक्वान्नसमर्पणेन सह, येन येन शक्यं, अन्यान् देवतान् अपि पूजयेत्। ब्राह्मणान् भोजयित्वा, सम्यग् पूजां सम्पन्न्य, महमेरुव्रतम् आचरित्वा, महादेवाय समर्पयेत्। एवं महमेरुं लब्ध्वा, महादेव्याः सह चिरकालं मोदते, महादेव्याः सायुज्यं निश्चितं प्राप्नोति। कार्तिकमासे या स्त्री सर्वाभरणैरलंकृतां सर्वमंगललक्षणयुक्तां शुभां उमां निर्माय, विधिवत् सुवर्णताम्रादिमये स्थापयेत्, तथैव सर्वमंगललक्षणयुक्तं देवेश्वरं निर्माय, तयोः पुरतः अग्निं स्रुक्पाणिं, पितामहम्, नारायणं च सर्वाभरणैः भूषितं स्थापयेत्। तान् सम्यग् स्थापयित्वा, लोकपालसिद्धसंघपरिवृतान्, रुद्रालये, सा स्त्री तद्व्रतम् भक्त्या समर्पयेत्। सा भवानीरूपं प्राप्य, भवेण सह प्रमोदते। प्रतिमासं एकभुक्तव्रतं पुण्यं आचर्यं। मार्गशीर्षादारभ्य कार्तिकपर्यन्तं, एषा विधिः पुरुषस्त्रीप्राणिसर्वहिताय प्रतिष्ठिता, हे मुनिश्रेष्ठ। एवं व्रतमाचरन् पुरुषः शिवसायुज्यं प्राप्नोति, स्त्री देवीसायुज्यं—एवं शिवेनोक्तं न संशयः। सर्वेषु व्रतेषु, उमापतिं देवेश्वरं पूजयित्वा, पञ्चाक्षरमन्त्रं विधिपूर्वकं जपेत्, द्विजश्रेष्ठ। केवलं जपमात्रेण, विशेषतः व्रतेषु, तेषां सिद्धिः अन्यथा न स्यात्; तस्मात् पञ्चाक्षरं शुभं मंत्रं जपेत्। कथं पञ्चाक्षरस्य कार्यं, किं च तस्य बलं? क्रमशः कथय, हे भाग्यवती, श्रोतुम् इच्छामः। पूर्वं एष धर्मः रुद्रेण, देवेशेन, शम्भुना, पार्वत्यै उक्तः; तं संक्षेपेण कथयामि। एकदा देवी पप्रच्छ—“भगवन्, देवदेव, महेश्वर, पञ्चाक्षरमन्त्रस्य यथार्थमहिमानं श्रोतुम् इच्छामि।” तदा भगवान् उवाच—“पञ्चाक्षरमन्त्रस्य महिमा कोट्यन्तैः वर्षैः अपि न वर्णनीयः, हे देवी; तस्मात् संक्षेपेण शृणु। यदा प्रलयः आगच्छति, स्थावरजङ्गमं विनश्यति, देवदानवाः, नागराक्षसाः च लयं यान्ति, तदा सर्वं प्रकृतौ लीयते, त्वया सह प्रलयं यास्यति; अहमेव तिष्ठामि, न द्वितीयः कश्चन। तत्र वेदाः शास्त्राणि च, पञ्चाक्षरमन्त्रः च संस्थितः; मम शक्त्या ते न कदापि नश्यन्ति, न च तिरस्कृताः। अहमेवाभवं, ततो द्विधा अभवम्—प्रकृतिपुरुषभेदेन; तत्र नारायणः मायामयशरीरे स्थितः। योगनिद्रायां जलमध्ये शयानः, तस्य नाभिकमले पञ्चवक्त्रः पितामहः ब्रह्मा जातः। स लोकसृष्टुम् इच्छन्, एकाकी, असमर्थः, प्रथमं दश मानसान् पुत्रान् ससर्ज, महाशक्तियुक्तान्। तस्मै सृष्टिसिद्धये पितामहः माम् उवाच—‘महादेव, महेश्वर, मम पुत्रेभ्यः शक्तिं प्रयच्छ।’ तेनाज्ञप्तः अहं पञ्चवक्त्रः, पञ्चमुखैः पञ्चाक्षरमन्त्रं पद्मयोनये उक्तवान्।