एकः धर्मनिष्ठः ब्राह्मणः, गोसेवायां समर्पितचित्तः, रात्रेः पूर्वार्धे वीरासनस्थः शुद्धोदकेन घृतसहितं मधुना पक्वं रक्ततण्डुलं समर्पयति। पूर्णिमायाम्, देवदेवस्य उमापतिं विधिवत् पूजयित्वा, शक्त्या स्नापयित्वा, त्रिशूलधारिणे पक्वनैवेद्यं ददाति। ततः स्वशक्त्यानुसारं ब्राह्मणान् भोजनं कृत्वा, कपिलसंपुटं गवां दत्वा, स वायुलोके सम्मानं प्राप्नोति। आषाढमासे अपि, रात्रौ उपवासनिष्ठः सः, गोदुग्धं बहुशः पिष्टकघृतसहितं समर्पयति। पूर्णिमायाम्, स्नानपूजां विधिवत् कृत्वा, घृतादिभिः, ब्राह्मणान् वेदविदः भोजनं कृत्वा, शुक्लसंपुटं गवां दत्वा, वरुणलोके सुखं प्राप्नोति। श्रावणमासे, रात्रौ उपवासं कृत्वा, वृषध्वजं क्षीरशालिपाकं समर्प्य, पूर्णिमायाम् घृतादिभिः स्नानपूजां विधिवत् कृत्वा, ब्राह्मणान् वेदविदः भोजनं कृत्वा, पुनः श्वेतपादौ पौण्ड्रगवां दत्वा, वायुसंयोगं प्राप्नोति, सर्वत्र व्याप्य वायुवद् भवति। भाद्रपदमासे, रात्रौ उपवासं कृत्वा, यज्ञशेषं दिवा वृक्षतले स्थितान् ब्राह्मणान् प्रमुखान् ददाति। पूर्णिमायाम्, स्नानं कृत्वा, शङ्करं देवेशं पूजयति। नीलग्रीवम् एकं वृषं यथाविधि गवां च भक्त्या दत्वा, वेदवेदाङ्गविदः ब्राह्मणान् भोजनं कृत्वा, यक्षलोकं प्राप्नोति, यक्षराजः भवति। आश्वयुजमासे, रात्रौ उपवासं कृत्वा, पूर्णिमायाम् पूर्ववत् घृत्यादिभिः शङ्करं पूजयित्वा, शुद्धशिवभक्तब्राह्मणान् भोजनं कृत्वा, नीलवर्णम् उच्चकक्षं वृषं गवां च यथाविधि दत्वा, ईशानलोकं प्राप्नोति। कार्तिकमासे, रात्रौ एव भोजनं कृत्वा, क्षीरघृतपक्वशालिना प्रभुं पूजयति। पूर्णिमायाम्, विधिवत् स्नानं कृत्वा, पुनः पक्वनैवेद्यं समर्प्य, ब्राह्मणान् यथाशक्ति तर्पयति। कपिलसंपुटं गवां ब्राह्मणान् पूर्ववत् दत्वा, सूर्यसंयोगं प्राप्नोति, संशयो नास्ति। मार्गशीर्षमासे, रात्रौ एव भोजनं कृत्वा, यथायोग्यं यवमात्रं घृतदुग्धादिसहितं उपयोज्य। पूर्णिमायाम्, पूर्वविधिपूर्वकं शर्वशम्भुपूजनं कृत्वा, ब्राह्मणान् दरिद्रवेदविदः भोजनं कृत्वा, श्वेतसंपुटं गवां यथाविधि दत्वा, सोमलोकं प्राप्नोति, सोमसह सुखं अनुभवति। अहिंसा, सत्यम्, अस्तेयम्, ब्रह्मचर्यम्, क्षमा, दया, त्रिस्नानम्, अग्निहोत्रम्, भूमिशयनम्, रात्रौ भोजनम्, पक्षयोः चतुर्दशी-अष्टमी-निष्क्रान्त्याः उपवासः—एतत् शिवस्य मासव्रतम् उच्यते। एकवर्षं क्रमशः वा विक्रमेण वा एतत् ब्राह्मणः कृत्वा, शिवसंयोगं ज्ञानयोगं च प्राप्नोति। अथ उमामहेश्वरयोः व्रतम् वर्णयामि, यथोक्तं भगवता, सर्वजनहिताय। पूर्णिमायाम्, अमावास्यायाम्, चतुर्दश्याम् अष्टम्यां च, एकवर्षं रात्रौ उपवासं कृत्वा, भवं पूजयेत्। सुवर्णरजतयोः उमामहेशयोः रूपं निर्माय, वर्षान्ते विधिपूर्वकं स्थापयेत्। ब्राह्मणान् तर्पयित्वा, यथाशक्ति दानं दत्त्वा, रुद्रमन्दिरे रथादिभिः महेश्वरं नेतुम् अर्हति। सर्वविधैः छत्रचामराभरणैः, शिवाय व्रतं समर्पयेत्। एवं कर्ता शिवसंयोगं प्राप्नोति; स्त्री चेत् देवीसंयोगं। अष्टमीचतुर्दश्यां संयता ब्रह्मचारिणी भवेत्। कन्या वा विधवा वा एकवर्षं न खादति; वर्षान्ते पूर्ववत् रूपं निर्माय, रुद्रमन्दिरे स्थापयित्वा, ब्राह्मणान् पुनः तर्पयित्वा, भवानीसह सुखं अनुभवति। या स्त्री एकवर्षं कृष्णपक्षचतुर्दशीं केवलं पालनं कृत्वा, वर्षान्ते यथायोग्यं रूपं निर्माय, पूर्वविधानं कृत्वा, भवानीसह सुखं अनुभवति; अमावास्यायां एकवर्षं संयता उपवासं कृत्वा। त्रिशूलं विधिपूर्वकं निर्माय, वर्षान्ते समर्पयेत्; प्रभुं स्नापयित्वा, सहस्रशुक्लपद्मैः भक्त्या पूजयेत्। रजतपद्मं सुवर्णकुण्डलं भवाय ब्राह्मणाय च दद्यात्, यथायोग्यं दानं च दद्यात्। यत्पापं कृतं, जानता वा अजानता वा, गर्भहत्या सहितं, तत्त्रिशूलदानात् सर्वं नश्यति; स्त्रियाः संशयो नास्ति। एवं सा भवानीसंयोगं प्राप्नोति; पुरुषः कृत्वा रुद्रसंयोगं प्राप्नोति। पूर्णिमायाम् अमावास्यायां च एकवर्षं, स्त्री वा पुरुषः, अनवधानं विना, उपवासं कृत्वा, पतिसंयुक्त्या एव स्त्रियाः कर्तव्यम्; स्त्रियः सर्वकर्मणां पाठदानतपसां स्वातन्त्र्यं नास्ति। एवं शिवव्रतस्य, उमामहेश्वरव्रतस्य, महात्म्यं श्रुत्वा, धर्मनिष्ठः जनः, सर्वलोकसुखं, शिवसंयोगं, भवानीसंयोगं वा, प्राप्नोति।