यः स्वेन महतोऽङ्गुष्ठेन सोमस्य शरीरं, देवाधिदेवस्य, उपेन्द्र-इन्द्र-यमादीनां देवानां शरीररक्षस्य, अकुण्ठितेन बलात् अपि चूर्णितवान्; यः सरस्वत्याः नासाग्रेणं छित्त्वा, गणाधिपः सेनापतिः सन्, पापं मम नाशयेत्। ज्येष्ठः, श्रेष्ठतमः, वरप्रदः, उत्तमाभरणैः भूषितः, महालक्ष्म्याः जगदम्बायाः कृपया पापं मम नाशयेत्। महादेव्या महामोहिनीया, महाभाग्ययुक्तया, महात्मनां गणैः समन्वितया, शिवपूजासक्तया, तया पापं मम नाशयेत्। लक्ष्म्याः सर्वगुणसम्पन्नायाः सर्वलक्षणयुक्तायाः सर्वत्र स्थितायाः देव्या कृपया पापं मम नाशयेत्। सिंहवाहनया, अव्ययायाः पार्वतीकन्यायाः विष्णुनिद्रायाः महामायायाः वैष्णव्याः देवैः पूजितायाः महादेव्या कृपया पापं मम नाशयेत्। त्रिनेत्रायाः वरदायाः महिषासुरमर्दिन्याः शिवपूजासक्तायाः दुर्गायाः कृपया पापं मम नाशयेत्। रुद्राणां विश्वधारिणां सर्वलोकपूज्याणां सत्यसंकल्पस्य मनसोत्पन्नानां कृपया भयमपि मम नाशयेत्। भूतप्रेतपिशाचानां गणपतिनां गणानां तुष्ट्या पापं मम नाशयेत्। एवं देवमुपगाय्य, मासे मासे शिरसा भूमौ नमस्कृत्य सर्वं सम्पूर्णं कर्तव्यं, द्विजश्रेष्ठ। यः एतत् दिव्यं पापनाशनं स्तोत्रं पठति वा शृणोति, सर्वपापान् त्यक्त्वा रुद्रलोकं प्राप्नोति। यः कन्यां इच्छति, कन्यां लभते; यः विजयम् इच्छति, विजयम् प्राप्नोति; यः धनम् इच्छति, धनम् प्राप्नोति; यः पुत्रान् इच्छति, बहून् पुत्रान् लभते। यः विद्यां इच्छति, विद्यां प्राप्नोति; यः भोगम् इच्छति, भोगम् प्राप्नोति; यः अन्यानि कामान् इच्छति, शृण्वन् वा पठन् तत्र, तान् कामान् प्राप्नोति। सः शीघ्रं सर्वान् कामान् प्राप्नोति, देवेषु प्रियः भवति, यदा पुण्यं स्तोत्रं निश्चितकाम्यं पठ्यते। वात-पित्तादिभिः उत्पन्नाः रोगाः तं न बाधन्ति; अकालमृत्युः न भवति; सर्पदंशः अपि न भवति। यत् पुण्यं तीर्थयात्रया, यत् फलम् यज्ञैः, यत् पुण्यं दानेन, विशेषतः व्रतैः—तत् पुण्यं कोटिगुणितं पठनेन लभते; गोघ्नः, कृतघ्नः, वीरघ्नः, ब्रह्मघ्नः अपि शुद्ध्यति। शरणघ्नः, मित्रविश्वासघ्नः, पापकर्मकृद्, मातापितृघ्नः—सर्वपापान् त्यक्त्वा शिवलोकं पूज्यः प्राप्नोति। ततस्ते, पुण्यं पापनाशनं स्तोत्रं श्रुत्वा, लिङ्गदानसम्बन्धे व्रतानि अपि कथयस्व, इत्युक्तवन्तः। ततोऽहं, नन्दिनः ब्रह्मपुत्राय यथोक्तं, शुभानि व्रतानि वक्ष्यामि, ऋषिश्रेष्ठ। व्यासात् श्रुत्वा, तानि व्रतानि वक्ष्यामि; अष्टमीं च चतुर्दशीं च पक्षयोः, यः एकवर्षं केवलं रात्रौ भुक्त्वा शिवं पूजयति, सर्वयज्ञफलम् प्राप्य, परमं पदम् प्राप्नोति। भूमिं पात्रं कृत्वा पर्वदिने भुक्त्वा, त्रिरात्रव्रतफलम् एकदिनरात्रे प्राप्नोति। पञ्चमीं मासयोः, प्रतिपदं पक्षयोः, क्षीरधाराव्रतम् कृत्वा, अश्वमेधयज्ञफलम् प्राप्नोति। कृष्णाष्टम्यां, कृष्णचतुर्दशीपर्यन्तं रात्रौ भुक्त्वा, भोगान् प्राप्य, ब्रह्मलोकं गच्छति। यः एकवर्षं पर्वदिने रात्रौ भुक्त्वा, ब्रह्मचर्यं यमं शिवध्याननिष्ठः, वर्षान्ते ब्राह्मणश्रेष्ठान् नियमानुसारं भोजयित्वा, शङ्करलोकं प्राप्नोति, नात्र संशयः। उपवासः भिक्षाशनात् श्रेष्ठः; भिक्षाशनं अभिक्षाशनात् श्रेष्ठम्; अभिक्षाशनं रात्र्यशनात् हीनम्; अतः रात्र्यशनं सेवनीयम्। देवाः पूर्वाह्ने, ऋषयः मध्याह्ने, पितरः अपराह्ने, गुह्यकादयः सायं भोजनं कुर्वन्ति। सर्वकालात् रात्र्यशनं श्रेष्ठम्; यज्ञशिष्टं भोजनम्, स्नानम्, सत्यवचनम्, अल्पभोजनं च पालनीयम्। रात्र्यशनं कृत्वा अग्निहोत्रं कर्तव्यं, भूमौ शयनम्। मासे मासे शिवस्य परमं व्रतम् वर्णयिष्यामि। धर्मार्थकाममोक्षार्थं, सर्वपापशुद्ध्यर्थं, पुष्यमासे रात्र्यशनं कृत्वा, सत्यवचनम्, क्रोधनिग्रहः, तण्डुल-गोधूम-गव्यम् सेवनम्, अष्टमीपर्वदिने उपवासः, पूर्णिमायां रुद्रं घृतादिभिः स्नाप्य, विधिपूजां कृत्वा भूमौ शयनम्। यव-खीर-घृतसहितं ब्राह्मणान् भोजयित्वा, शान्तिस्तोत्रं पठनीयम्। ताम्रगायं च वत्सं च शिवाय, देवाधिदेवाय, परमेश्वराय, कल्याणार्थं दातव्यम्। सः वाह्नेयस्य उत्तमं लोकं प्राप्नोति; तत्र विशालान् लोकान् भुक्त्वा, तत्रैव मोक्षं प्राप्नोति। माघमासे, रात्र्यशनं कृत्वा, घृतयुक्तं पयोधानम् भुक्त्वा, इन्द्रियसंयमेन, चतुर्दश्याम् उपवासः, पूर्णिमायां घृतसिक्तं चादरं रुद्राय दातव्यम्। एवं, पुण्यं पापनाशनं स्तोत्रं व्रतानि च, श्रद्धया कृत्वा, शिवस्य परमं लोकं प्राप्नोति, सर्वकामान् च।