सर्वाणि शुभानि द्रव्याणि, यथायोग्यं सम्पादितानि विविधदानानि च, जलस्य शुद्ध्या शुद्धानि कृत्वा समर्पयितव्यानि। भक्तिपूर्णचित्तेन रुद्राय समर्पणं कर्तव्यम्; क्षीरं हि सर्वदेवताः पालयितुं अमृतं प्राणाधारं मन्यते। विष्णुना च जीष्णुना च सर्वं अन्नं स्थाप्यते; अन्नदानेन शङ्करः सर्वभूतेषु तुष्टिं प्राप्नोति। अतः अन्नेन देवस्य पूजनं कर्तव्यम्, यतः प्राणाः अन्ने स्थिताः; तुष्टिः तु समर्पणे, उपदानेषु वायुः स्वयं विद्यमानः। स महादेवः सर्वात्मा, सुगन्धितसरित्स्वाप्लुतः जलाधिपः, तस्य आसनं प्रकृतिस्वरूपं, महत्तत्त्वादिभिः सहितं स्थितम्। तस्मात् भक्त्या मासमासे विधिनियमेन पूजनं कर्तव्यम्; पूर्णिमायां सर्वाभिलषितार्थसिद्ध्यर्थं व्रतम् आचरितव्यम्। सत्यं, शौचं, दया, शान्तिः, तुष्टिः, दानं—एतानि आचरितव्यानि; पूर्णिमायां च अमावास्यायां च उपवासः कर्तव्यः। वर्षान्ते विशेषतः गोदानं कर्तव्यम्, वृषभस्य मोचनं च; वेदविद् ब्राह्मणान् भक्त्या भोजयेत्। शिवलिङ्गं सर्वद्रव्यैः पूजितं, पवित्रे शिवस्थले स्थापयितव्यम्, अथवा ब्राह्मणाय दातव्यम्। यः, हे मुनीश्रेष्ठ, मासमासे भक्त्या शिवलिङ्गव्रतं महत् आचरति, स तपस्विनां श्रेष्ठः स्यात्। दिव्यशिवनगरं गत्वा, विमानैः दशसूर्यसमप्रभैः रत्नमण्डितैः, पुनः इह न प्रतिनिवर्तते। यदि एकमासमपि व्रतम् आचरति, स शिवलोकं प्राप्नोति—नात्र संशयः। यदि मनः अन्येषु वरेषु आसक्तं स्यात्, तदा एकवर्षेण व्रतम् आचरित्वा तान् वरान् प्राप्य, पश्चात् शिवस्य समीपं याति। दिव्यत्वं, पितृत्वं, देवेषु ऐश्वर्यं, गणपतित्वं—यद् यद् मनसि आसक्तं, तत् तत् पुरुषः प्राप्नोति। विद्यायाः कामी विद्यां लभते, भोगस्य कामी सुखं प्राप्नोति, वित्तस्य कामी धनं विन्दति, दीर्घायुषः कामी दीर्घायुर्भवति। यानि यानि अभिलष्यति, तानि तानि इह भुङ्क्ते; एकमासव्रतेन च अन्ते रुद्रत्वं प्राप्नोति। एषः शुद्धः परः गुह्यः व्रतः विश्वस्य स्रष्ट्रा देवानाम्, असुराणां, सिद्धानां, मनुष्याणां, विद्याधराणां च हिताय परमशिवेन स्थापितः। एवं विधिनि पूज्य भगवान्, शिरसा नमस्कृत्य, सह सेवकपुत्रैः, 'व्यापोहन' नाम्ना स्तोत्रं पठेत्, शिवं परिक्रामेत्। एतत् स्तोत्रं त्रैलोक्यहिताय विश्वस्रष्ट्रा महात्मना, देवैः सह समर्पितम्। तद् व्यापोहनं स्तोत्रं सर्वसिद्धिप्रदं शुभं, नन्दिनमुखात् महात्मना कुमारः श्रुतं, इदानीं उद्घोषयामि। अतः अत्यादरेण व्यासाय उक्तवान्—शिवाय नमः, शुद्धाय, निर्मलाय, दीप्ताय। पापविनाशकाय, सर्वव्यापिने, परमात्मने, पञ्चवक्त्राय, दशबाहवे, पञ्चदशनेत्राय नमः। स शुद्धः, स्फटिकप्रभः, सर्वाभरणभूषितः, सर्वज्ञः, सर्वव्यापी, शान्तः, सर्वोत्कृष्टस्थितः। सोमपतये, पद्मासनस्थाय, शीघ्रं पापं व्यापोहतु; ईशानाय, परमपुरुषाय, अघोराय, सद्याय नमः। वामदेवः, अनन्तः, सर्वविद्याधिपः, सर्वज्ञः, सर्वदाताः, अधिपः, शीघ्रं पापं व्यापोहतु। शिवध्यानैकनिष्ठः, सूक्ष्मः, देवदानवाधिपः, सर्वेशः, गणपूजितः, शीघ्रं पापं व्यापोहतु। शिवध्यानैकनिष्ठः, परमशिवः, अत्याराधितः, शिवध्यानरतः, शीघ्रं पापं व्यापोहतु। सर्वव्यापी, सर्वदाताः, शान्तः, एकाक्षी, शिवपूजारतः, शीघ्रं पापं व्यापोहतु। शिवध्यानैकनिष्ठः, श्रीकण्ठः, श्रीपति, शिवध्याननिष्ठः, शीघ्रं पापं व्यापोहतु। शिवपूजारतः, त्रैलोक्यपूजिता देवी, पुरातना, सूर्यमण्डलरूपा, शीघ्रं पापं व्यापोहतु। दाक्षायणी, गौरी, हिमवतः कन्या, एकपर्णाया ज्येष्ठा, सौम्या, एकपाटला च। अपर्णा, वरदायिनी देवी, वरप्रदाननिष्ठा, उमा, देवानां त्वरितविनाशिनी, कौशिकी वा कपर्दिनी वा। दिव्यखट्वाङ्गधारिणी, कोमलकरायुक्ता, नैगमेयादिचतुर्भिः दिव्यपुत्रैः परिवृता। नन्दिनी, मेनायाः कन्या, पद्मसम्भूता, पद्माक्षी, अम्बायाः दुःखरहितायाः, नन्दिनस्य महात्मनः कन्या। शुभावतीसखा, शान्ता, वरदायिनी, पञ्चचूडाः, सर्वसृष्टिसिद्ध्यर्थं प्रकृतिस्थितिं प्राप्ता, अव्यया। महदादि त्रिंशत् तत्त्वैः प्रकटिता, लक्ष्म्यादिशक्तिभिः सदा पूजिता, सा नन्दनन्दिनी। मनोन्मनी, महादेवी, मायापतिः, भूषणप्रियः, तस्य मायया ब्रह्मादिभ्यः जगत् चराचरं व्याप्यते। सा प्रेरयित्री, मोहित्री, योगिनां हृदयस्थिता, एकविभवा च, बहुविभवा च, नीलपद्मनयना। एवं शिवलिङ्गव्रतस्य महात्म्यं, पूजनस्य विधिं, स्तोत्रस्य महत्त्वं च, श्रद्धया श्रोतव्यम्, भक्त्या आचरितव्यम्।