शृणुत, मुनिवराः, शिवलिङ्गपूजनस्य महाव्रतं यथाविधि कथयामि। प्रथमं, सुवर्णमयं कमलं शोभनं निर्मीयते, यत्र नवरत्नानि निवेशितानि, अष्टपत्रं, मध्ये करण्डकं सूत्रयुतं च भवेत्। तत्र करण्डके स्फटिकमयं लिङ्गं पीठसमेतं स्थाप्य, श्रद्धया विधिपूर्वकं तद्बिल्वपत्रैः पूजयेत्। ततः सहस्रशुक्लपद्मैः रक्तनीलोत्पलैः, श्वेतार्कपुष्पैः, करवीरबकुलादिपुष्पैश्च, ये चान्ये सुलभाः पुष्पसमूहाः, तैः गायत्रीमन्त्रेण, गन्धधूपदीपादिभिः, शुभेन धूपेनैव पूजनं कुर्यात्। नीराजनादिभिः क्रियाभिः महादेवस्य लिङ्गरूपं पूजयेत्। दक्षिणदिशि अघोरमन्त्रेण अगरुधूपं समर्पयेत्; पश्चिमे सद्योजातमन्त्रेण दिव्यरञ्जनं दद्यात्; उत्तरदिशि वामदेवमन्त्रेण चन्दनादिकं समर्पयेत्; पूर्वदिशि पुरुषमन्त्रेण हरितालं दद्यात्, श्वेतकृष्णागरु च समर्पयेत्। एवं भक्त्या गुग्गुलुं, सुगन्धितं सितारधूपं च ईशाय निवेदयेत्। महाप्रासादं वा पक्तोदनं प्रमाणतः समर्पयेत्; एवं पुण्यं शिवलिङ्गस्य महाव्रतं निर्दिष्टम्। एषः नियमः सर्वेषां मासानां सामान्यः, विशेषः तु—वैशाखे वज्रलिङ्गं, ज्येष्ठे मरकतलिङ्गं, आषाढे मुक्तालिङ्गं, श्रावणे नीलमणिलिङ्गं, भाद्रपदे पद्मरागलिङ्गं, आश्विने गोमेधिकलिङ्गं, कार्तिके प्रवाललिङ्गं, मार्गशीर्षे अपि तथैव। पुष्यमासे वैडूर्यलिङ्गं, माघे सूर्यकान्तलिङ्गं, फाल्गुने स्फटिकलिङ्गं पूज्यते। सर्वेषु मासेषु एकं सुवर्णकमलं विधानं, तदभावे रजतमयं, अथवा केवलं कमलं एव। रत्नाभावे सुवर्णरजतयोः, तदपि न सुलभे ताम्राद्ययः, शिलामयम्, दारुमयम्, मृत्पिण्डसमेतं, गन्धद्रव्यनिर्मितं वा, तदपि किञ्चित्कालिकं निर्मीयते। शिशिरे श्रीपत्रेण महादेवं पूजयेत्; सर्वेषु मासेषु सुवर्णकमलं वा केवलं कमलं वा समर्पयेत्। अथवा रजतकं कमलं सुवर्णमध्यम्, श्रेष्ठतमं, रजताभावे बिल्वपत्रैः पूजनं कुर्यात्। यदि सहस्रपद्मानि न सुलभानि, तर्हि तदर्धेन, तदर्धेन वा, शताष्टकेन वा पूजयेत्। लक्ष्मीः शुभलक्षणा बिल्वपत्रे स्थिताऽस्ति; अम्बिका नीलोत्पले, षण्मुखः पद्मे, शिवः सर्वदेवाधिपः कमले प्रतिष्ठितः। अतः श्रीपत्रं कदापि न वर्जयेत्। नीलोत्पलम्, पद्मं, विशेषतः रक्तपद्मं—सर्वं प्रभाववत्; शिलापद्मं सर्वसिद्धिदायकम्। कृष्णागरुजन्यं सर्वपापविनाशकं; गुग्गुल्वादिधूपैः अपि पूजनं कार्यम्। चन्दनं सर्वरोगनाशकं सर्वसिद्धिप्रदं; सुगन्धिधूपः अपि सर्वकामफलदः। श्वेतकृष्णागरुधूपः, सौम्यः सितार्यपि, मोक्षदः साक्षात्। श्वेतार्कपुष्पे प्रजापतिः चतुर्मुखः स्थितः; कर्णिकारपुष्पे सरस्वती; करवीरे गणाध्यक्षः; बकुले नारायणः; सर्वसुगन्धिपुष्पेषु पार्वती। यथालब्धं तैः पुष्पैः, धूपैः च, भक्त्या, यथाशक्ति, देवानां नाथं पूजयेत्। ततो भक्त्या मधुरोदनं महाप्रासादं साज्यं समस्तोपस्करयुक्तं निवेदयेत्। शुद्धं शालियोदनं वा मुद्गोदनं, अर्धप्रमाणं वा पूर्णं, चामरं तालपत्रपंखं च भक्त्या समर्पयेत्। सर्वाणि शुभदानानि, यथार्जितानि, विविधानि दानानि जलैः शुद्धीकृत्य समर्पयेत्। भक्तिपूर्वकं रुद्राय दद्यात्; दुग्धं हि सर्वदेवानां जीवनायामृतं। विष्णुना, जिष्णुना च सर्वं भोजनं प्रतिष्ठितम्; अन्नदानात् शङ्करः सर्वेषां तुष्टः। अतः अन्नेन देवमर्चयेत्, जीवनं ह्यन्ने प्रतिष्ठितम्; तृप्तिः नैवेद्ये, उपसर्गेषु वायुः। सः महादेवः सर्वात्मा, सुगन्धसलिलाधिपः, आसनं, प्रकृतिः, महत्त्वादितत्त्वैः प्रतिष्ठितः। अतः प्रतिमासं भक्त्या विधानतः देवमर्चयेत्; पौर्णमास्यां सर्वकामसिद्धये व्रतं चर्येत्। सत्यं, शौचं, दया, शान्तिः, तुष्टिः, दानं—एतानि आचरितव्यानि; पौर्णमास्याममावास्यायां च उपवासः कार्यः। संवत्सरान्ते विशेषतः गवां दानं, वृषस्य मोचनं, वेदविद्भ्यः ब्राह्मणेभ्यः भक्त्या भोजनं दद्यात्। एवं पूजितं लिङ्गं सर्वोपचारैः, शिवक्षेत्रे स्थापयेत् वा ब्राह्मणाय दद्यात्। यः कश्चन, हे मुनिश्रेष्ठाः, एतद् शिवलिङ्गमहाव्रतं प्रतिमासं भक्त्या आचरति, स एव तपस्विनां श्रेष्ठः इति।