शृणुत, पुण्यश्लोकाः! यः शुचिर्भूत्वा एतद्ब्राह्मणान् प्रति पठति, वा शुचिर्भूत्वा शृणोति, स देहवियोगे सन्सारबन्धनात् विमुक्तिं लभते। एष व्रतः, यं त्वया वर्णितः, स एव संसारबन्धनमोचनः—पाशुपतव्रतः, लिङ्गसम्बन्धी, देवैः पूर्वं आचरितः। तत् व्रतं यथावत् पूर्वं यथा त्वया श्रुतम्, यदा त्वं कदाचित् सन्मानितः सनत्कुमारेण पृष्टः, तदा कथयितुमर्हसि, हे गिरिश्रेष्ठ! ततः नन्दी तस्मै इदं वचनमुवाच—संक्षिप्त्या कथयामि, यं व्रतं देवैः, असुरैः, सिद्धैः, गन्धर्वैः, सिद्धचारणैः च आचरितम्। महाभागैः मुनिभिः च आचरितं परमं व्रतम् द्वादशलिङ्गाख्यं संसारबन्धनमोचनं। तद्व्रतं भोगं योगं कामान् मोक्षं शुभानि च ददाति; अविच्छिन्नं पुण्यं लभते, भक्तानां भयहरं भवति। वेदान् षडङ्गैः सह मथित्वा तेन स्थाप्यते—सर्वदानानाम् उत्तमं, अयुताश्वमेधसमं पुण्यफलदायकम्। एतद्व्रतं सर्वमङ्गलप्रदं, पुण्यवर्धनं, सर्वशत्रुनाशनं, संसारसागरमग्नानामपि मोक्षप्रदं। सर्वरोगनाशनं, सर्वज्वरापहं; पूर्वं देवैः, ब्रह्मणा च विष्णुना च आचरितम्। लघुलिङ्गं निर्माय, चन्दनजलैः स्नाप्य, हे ब्राह्मणश्रेष्ठ, चैत्रमासादारभ्य शिवलिङ्गव्रतमाचरेत्। सुवर्णपद्मं रम्यं, गर्भकर्णिकायुतं, नवमणिविचित्रं, अष्टदलयुक्तं, यथाविधि निर्मापयेत्। तस्य गर्भे स्फटिकलिङ्गं पीठसहितं स्थापयेत्; तत्र भक्त्या विधिवत् बिल्वपत्रैः पूजां कुर्यात्। सहस्रशुक्लपद्मैः, रक्तनीलोत्पलैः, श्वेतार्कपुष्पैः, करवीरबकुलपुष्पैः च, अन्यैः उपलभ्यमानैः पुष्पैः, गायत्र्याः सह, गन्धादिभिः, सुगन्धिधूपदीपैः च पूजां कुर्यात्। नीराजनादिभिः विधिभिः महेश्वरस्य लिङ्गरूपं पूजयेत्; अगौरमन्त्रेण दक्षिणदिशि अगरुधूपं निवेदयेत्। पश्चिमे सद्योजातमन्त्रेण दिव्यरञ्जनं, उत्तरदिशि वामदेवमन्त्रेण चन्दनादिकं निवेदयेत्। पूर्वे पुरुषमन्त्रेण हरितालं समर्पयेत्; श्वेतागरु, कृष्णागरु च निवेदयेत्। तथैव गुग्गुलुधूपं, श्रेष्ठगन्धद्रव्यं, सितारं च ईशाय भक्त्या निवेदयेत्। महान्नं वा पिष्टोदनं मितेन मापयित्वा निवेदयेत्; एवं पुण्यशिवलिङ्गमहोत्सवव्रतं कथितम्। एष सामान्यः सर्वेषु मासेषु, विशेषतत्त्वं तु शृणु—वैशाखे वज्रलिङ्गं, ज्येष्ठे मरकतं लिङ्गं। आषाढे मुक्तालिङ्गं, श्रावणे नीलमणिलिङ्गं; भाद्रपदे शुभं पद्मरागलिङ्गं। आश्विने गोमेधिकं लिङ्गं, कार्तिके च माणिक्यं लिङ्गं, मार्गशीर्षे अपि तथैव। पुष्यमासे वैडूर्यलिङ्गं, माघे सूर्यकान्तलिङ्गं, फाल्गुने स्फटिकलिङ्गं। सर्वमासेषु एकं सुवर्णपद्मं विधानम्; यदि तत् न सुलभं, तर्हि रजतपद्मं, अथवा केवलं पद्मं। यदि मणयः न लभ्यन्ते, सुवर्णेन वा रजतेन निर्मापयेत्; यदि रजतमपि न सुलभं, तर्हि ताम्राद्यधातुभिः। शिलायाः, दारुशिलायाः, मृत्तिकायाः, गन्धद्रव्यैः, वा तात्कालिकेनापि निर्मायेत्। हेमन्ते श्रीपत्रेण महादेवं पूजयेत्; सर्वमासेषु सुवर्णपद्मं, अथवा केवलं पद्मं दद्यात्। अथवा रजतपद्मं सुवर्णकर्णिकया युक्तं श्रेष्ठं, यदि रजतं न स्यात्, तर्हि बिल्वपत्रैः पूजां कुर्यात्। यदि सहस्रपद्मानि न लभ्यन्ते, तर्हि अर्धेन, अथवा तस्याप्यर्धेन, अथवा शताष्टकेन पूजयेत्। लक्ष्मीः शुभलक्षणयुता बिल्वपत्रे स्थिताऽस्ति; अम्बिका नीलोत्पले, षण्मुखः पद्मे; महादेवः सर्वदेवेशः शिवः पद्मे प्रतिष्ठितः। अतः श्रीपत्रं कदापि न वर्जयेत्। नीलोत्पलः, पद्मः, विशेषतः रक्तपद्मः, सर्वे प्रभाववन्तः; शिलापद्मः सर्वसिद्धिदायकः। कृष्णागरुजं यत् पुष्पं तेन सर्वपापक्षयः; गुग्गुल्वादिधूपैः अपि पूजां कुर्यात्। चन्दनं सर्वरोगनाशनं, सर्वसिद्धिप्रदं; गन्धयुक्तधूपः अपि सर्वकामफलप्रदः। श्वेतागरु, कृष्णागरु, शान्तसारधूपः, साक्षात् मोक्षसिद्धिदायकः। श्वेतार्कपुष्पे प्रजापतिः ब्रह्मा स्थितः; कर्णिकारपुष्पे सरस्वती; करवीरे गणाध्यक्षः, बकुले नारायणः; सर्वसुगन्धिपुष्पेषु पार्वती। अतः यथाशक्ति, यथोपलब्धं, भक्त्या, पुष्पैः, धूपैः, शुभद्रव्यैः च, देवदेवं पूजयेत्। ततः भक्त्या पायसं, महापाकं, घृतयुक्तं, सर्वरसयुक्तं, निवेदयेत्। अथवा शुद्धशाल्यन्नं, मुद्गान्नं, अर्धमपि, पूर्णमपि, चामरं, तालपत्रं च भक्त्या समर्पयेत्।