लिङ्गपुराणम्

पूर्वं व्यासेन एषा कथा शृणुता रुद्रमुखात् उपदिष्टा आसीत्। यथा पशुपतेः दर्शनात् देवाः पशुबंधनं त्यक्त्वा मुक्ताः अभवन्, तद् इह त्वया वक्तव्यम्। पुरातने काले, कैलासशिखरे, स्वनगरे भोग्ये नाम्नि, देवाः सर्वज्ञं भगवन्तं प्रसादेन उपगम्य समासीत्। सर्वदेवानां हिताय जनार्दनः ब्रह्मणा सह गरुडस्कन्धे आरोह्य, परमपुरुषः, कैलासगिरिं जगाम। हरिः देवैः सह, देवदेवं पुरतः गतः, सर्वे भगवता सह पुण्ये महागिरिं प्राप्त्वा तत्र स्थिताः। इन्द्रः, साध्याः, यमाः च तं उत्तमं गिरिं नमस्कृत्य, श्रीवासुदेवः गरुडधारी गरुडात् अवतीर्य, उत्तमदेवैः सह मेरुं आरोहति। सर्वदुःखवर्जितः, नित्यं परमसुखप्रदः, चक्रवाकनिनादैः निनादितः, नागगीतैः पूर्णः, मधुरसंगीतप्रतिध्वनितः, शीतलजलैः, सुखपवनैः, श्यामलच्छायायुतः, वनैः सीमितः, रम्यः कैलासोऽभवत्। शतसहस्रगृहैः भूषितः, सूर्यप्रभः, हंससमूहैः शोभितः, धव, खदिर, पलाश, चन्दनादिवृक्षैः युतः, श्रेष्ठपक्षिणः, कोकिलः, मधुकरीभिः पूर्णः। कतिचित् स्थले दिव्यवृक्षसमूहैः, कुरबक, प्रियक, तिलक, कदम्ब, तमाल, लतानां विविधैः शिखरैः आवृतः। शिखरे तु, विश्वकर्मणा भगवतो देवदेवस्य, भवराजस्य क्रीडायै परमशैवस्थानं निर्मितम्। देवाः इन्द्रोपेन्द्रसहिताः तां नगरीं दृष्ट्वा, मनः प्रसन्नं कृत्वा, दूरात् त्रिशूलधारिणं विस्मयेन नमस्कृत्य। सहस्रसूर्यसदृशः, अनन्तगुणालङ्कृतः, महात्मा कैलासनाथः, प्रथमदेवः, मेरुशिखरे नगरीं प्रविष्टः। तदा, स्त्रीभिः, गजैः, अश्वैः, रथसमूहैः पूर्णः, शत्रुनिहन्ता, गणैः गणपतिभिः सह, नगरद्वारं समागच्छत्, अजः हरिः च तेन सह। तदा, सुवर्णमणिरत्नमयैः गृहैः, विविधरूपविमानैः, प्राकारैः परिवृतां तां नगरीं दृष्ट्वा। शम्भोः बाह्यनगरीं दृष्ट्वा, हरिः देवैः, ब्रह्मणा च सह, हर्षपूर्णमुखः स तां नगरीं प्रविष्टः। देवदेवस्य द्वितीयनगरी, गृहैः, प्रासादैः, उच्चशिखरैः अलङ्कृता, चतुर्द्वारैः शोभिता। वज्र, वैडूर्य, मणि, मुक्ता, रत्नजालैः आच्छादिता, झूलासनैः, घंटाः, चामरैः अलङ्कृता। मृदङ्ग, मुरजध्वनिभिः पूर्णा, वीणा, बांसुरीनिनादैः प्रतिध्वनितः, नर्तयन्त्यः अप्सराः गणैः, यक्षगणैः परिवृता, इन्द्रप्रासादसदृशैः गृहैः, दृष्टिमोहिनी। तदा, प्रासादशिखरैः, सहस्रशः नगरस्त्रियः, पुष्पफलशालिसम्पुटैः हरिवरस्य शिरसि वर्षन्त्यः, यथा भवे। तस्मिन्काले, विष्णुं दृष्ट्वा, स्त्रियः मदविक्षिप्तनेत्राः अभवन्। कतिचित् स्त्रियः, विस्तीर्णश्रोण्यः, त्वरितं नृत्यन्त्यः, हर्षपूर्णा, गायतः, हरिं दृष्ट्वा स्मितं कृतवन्त्यः। कतिचित्, स्रस्तवस्त्राः, स्रस्तकञ्चुकाः, चतुर्थे, पञ्चमे, षष्ठे, सप्तमे च रागे गायतः। अष्टमं, नवमं, दशमं द्वारं अतिक्रम्य, शोभनां शम्भोः नगरीं प्राप्ताः। संपूर्णवृत्ताकारः, दीप्ततमः, कैलासशिखरे स्थितः, सूर्यमण्डलसदृशैः प्रासादैः शोभितः। सर्वतो विमलस्फटिकमण्डपैः, सुवर्णमण्डपैः, विविधरत्नमण्डपैः अलङ्कृतः। शम्भोः द्वारैः, रक्षकनाथस्य, विविधाभरणैः अलङ्कृतः, शुभद्वारैः, सर्वतो रत्नमयैः। अष्टविंशतिप्राकारैः, विविधरूपैः, उपद्वारैः, मुख्यद्वारैः, सर्वतो दृढैः नगरीं परिवृतः। गुप्तगृहैः, गुप्तमन्दिरैः, गुहस्य दिव्यनिवासैः, अन्यैः उत्तममुक्तामणिमयैः रम्यनिवासैः। गणेशस्य दिव्यदेवालयैः, रक्तमणिमयैः, चन्दनमन्दिरैः, विविधरूपैः, सुरम्यपुष्पवनैः। स्वर्णसीमन्तितसरसः, हंसैः सर्वत्र शोभितः, स्त्रिभ्यः अधिकसौन्दर्ययुक्तः। मयूरैः, जलपक्षिभिः, कोकिलैः, चक्रवाकैः, दिव्यरसपूर्णैः सरोवरैः शोभितः। संवादकुशलाः स्त्रियः, सर्वाभरणभूषिताः, स्तनभारात् किंचित् वक्राङ्ग्यः, मदविक्षिप्तनेत्राः। सहस्रशः रुद्रस्य दिव्यकन्याः, गायननिरताः, अप्सरासमूहैः नृत्यन्त्यः, यद् देवैः अपि दुर्लभम्। श्रेष्ठब्राह्मणाः, प्रसन्नपद्मसमूहैः परिवृताः, रुद्रस्त्रियः जलक्रीडायाम् रममाणाः। उत्सवोत्सवाभिरताः, पदे पदे लावण्ययुक्ताः, ग्रामसुखासक्ताः, पन्नगमणिसदृशाः। भगवतो देवदेवस्य, भवराजस्य, स्त्रीसमूहं दृष्ट्वा, देवाः सर्वतः विस्मिताः स्थिताः। तत्र, रुद्रगणसमूहं, सहस्रशः वीरगणपतिः दृष्ट्वा। देवदेवस्य दिव्यप्रासादं अपि दृष्ट्वा, सुवर्णसीमन्तितसोपानैः, वज्र, वैडूर्य, स्फटिकैः अलङ्कृतः। शिखरैः हर्षपूर्णा, पद्मलोचनाः, विस्तीर्णश्रोण्यः स्त्रियः, यक्षाः, गन्धर्वाः, अप्सराः च। किन्नर्यः, किन्नराः, नागाः, सिद्धकन्याः, अन्ये विविधवस्त्रधारिणः, विविधाभरणभूषिताः अपि तत्र दृष्टाः।