लिङ्गपुराणम्

उत्तरदिशि, यथाविधि कर्मेन्द्रियाणि पञ्च ज्ञानेन्द्रियाणि च पूजनीयानि; एवं षट्कोणमण्डले पूजनं कर्तव्यम्। आत्मानं, अन्तरात्मानं, द्वयं, बुद्धिं, अहंकारं, महतत्त्वं च पूज्यं; एवं सर्वयज्ञफलप्राप्तिः स्यात्। एवं सर्वं स्वाभाविकं मण्डलं तव वर्णितम्; अधुना, ब्राह्मणश्रेष्ठ, सर्वकामप्राप्तिसाधनं विस्तरेण कथयामि। गोचर्ममितं मण्डलं गोमयेन रचितं, यथानियमं चतुर्बाहुं कृत्वा, उदकेन प्रक्षालितं मन्त्रविद्वान् आरभेत। छत्रैः सुशोभनैः चन्द्रिकाभिः, बिन्दुभिः, अर्धचन्द्रैः, सुवर्णाश्वत्थपत्रैः च मण्डलं भूषयेत्। श्वेतैः पूर्णपुष्पैः, रक्तनीलशालिनीभिः, मुक्तामालाभिः, पताकाभिः च शोभायमानं कुर्यात्। श्वेतमृद्भाण्डैः, सममण्डपैः, फलपत्रमालाभिः, वैजयन्तीमालाभिः, वस्त्रैः च पूरयेत्। दीपानां पञ्चाशद्‌वलिभिः, धूपपञ्चविधैः, उत्तमं पञ्चाशत्पत्रं कमलं रचयेत्। रंगवर्णपिष्टैः, अथवा श्वेतपिष्टैः, यथानियमं हस्तमितं कमलं निर्माय, तस्य गर्भे भवदेवं देवीसहितं स्थापयेत्। पत्रेषु पूर्वदिशादारभ्य रुद्रैः सह अक्षराणि स्थापयेत्। सर्वाणि अक्षराणि प्रणवाद्यन्तं नमः पर्यन्तं क्रमशः पूजनीयानि, सगन्धपुष्पादिभिः। तत्र पञ्चाशद् ब्राह्मणान् यथानियमं भोजयेत्, जपमाला, यज्ञोपवीतं, कुण्डलं, कमण्डलुं च दद्यात्। आसनं, दण्डं, पग्राम्, वस्त्रं च तेषां महर्षीणां शम्भोः देवस्यार्थे दद्यात्। महाहवनं कृत्वा कृष्णयुग्मं गाम् समर्प्य, अन्ते अक्षरमण्डलं देवेशाय निवेदयेत्। यज्ञोपकरणानि शिवाय समर्प्य, ओम् इत्यादि अक्षराणि क्रमशः जपेत्। एवं यः भक्त्या सर्वं परममण्डलं रचयति, स तद्‌फलम् अधुनैव संक्षेपेण वदामि। वेदान् सर्वाङ्गैः यथानियमं अध्ययनं कृत्वा, ज्योतिष्टोमादियज्ञान् यथाक्रमं संपाद्य, ततः विष्वजितादि संस्कारैः पुत्रान् उत्पाद्य, पत्नीं अग्निं च सहितः वानप्रस्थाश्रमं गच्छेत्। चन्द्रायणादिकर्माणि कृत्वा, कर्मत्यागं कृत्वा, द्विजश्रेष्ठ, ब्रह्मविद्यां अध्ययनं कृत्वा ज्ञानं प्राप्नुयात्। ज्ञानेन ज्ञेयम् अवलोक्य योगी यद् इच्छति तत् प्राप्नोति; अक्षरमण्डलदर्शनात् सर्वफलानि लभ्यन्ते। योऽपि देवगृहस्य पुरतः उत्तरदक्षिणपृष्ठेषु, यत्र क्वापि, लिप्तं कृत्वा, चतुर्बाहुं क्षेत्रं सर्वतः पिष्टैः अलङ्कृत्य, पुष्पैः, तण्डुलैः, अन्यैः च उपहारैः पूजयेत्, स सर्वपापात् विमुक्तः भवति। भक्त्या योऽपि सर्वतो मन्दिरं एकवारं चन्दनकर्पूरगन्धैः लिप्त्वा, सुगन्धिपुष्पैः विकीर्ण्य, चतुर्विधधूपैः पूजां कृत्वा, ईशानं प्रार्थयेत्, स शिवलोकं प्राप्नोति। तत्र शतकोटियुगपर्यन्तं महाभोगान् अनुभूय, शिवमन्दिरं स्वगन्धपुष्पैः पूरयति। ततः गन्धर्वलोकं प्राप्य गन्धर्वैः पूज्यः, पुनः भूतले आगत्य महाबलवान् राजा भवति। आदिदेवः महादेवः संहारपालनसृष्टिकर्ता, लोकनाथः सर्वव्यापी शर्वः, नित्यः सदाशिवः; शिवब्रह्मामृतं मोक्षसाधनं परमं स्वीकरणीयम्। सदा व्यक्ताव्यक्तं, नित्यं, अगोचरं प्रभुं पूजनीयम्। शिवक्षेत्रे जलं वस्त्रशुद्धं लिप्तव्यं, ऋषिसत्तम, अन्यथा सिद्धिः नाभिलषिता। वस्त्रनिष्पीडितं जलं शुद्धं स्यात्, ऋषिसिंह, फेनयुक्तं जलं विशेषतः न दातव्यम्। अतः, द्विजश्रेष्ठ, सर्वदैवकार्याणि शुद्धजलैः कर्तव्यानि, सर्वक्रियासिद्धये। सूक्ष्मजीवयुक्तं जलं तान् नाशयित्वा शुद्धं कर्तव्यम्; अन्यथा अशुद्धजलात् दीर्घकालं पापं प्राप्यते। मार्जने, विशेषतः जनशुद्धौ, अग्नौ, कूटने, जलसंग्रहे च, गृहीणां सदा हानिः; अतः हानिं वर्जयेत्। सर्वजीवानां अहिंसा परमधर्मः, द्विजश्रेष्ठ। अतः यत्नेन वस्त्रशुद्धं जलं योजनीयम्; तस्य दानं सर्वदानात् श्रेष्ठं, निर्भयता पुण्यं च ददाति। अतः सर्वत्र अहिंसा साध्या—मनसा, कर्मणा, वाचा च। सदा अहिंसकः भवेत्। सर्वभूतानि अहिंसकं रक्षन्ति; हिंसकं बाधन्ति। वेदविदे दत्तं फलं त्रिलोक्यां लभ्यते। अहिंसकः तद् फलम् कोटिगुणं प्राप्नोति, सर्वभूतहिते मनःकर्मवाचा युक्तः। करुणामार्गदर्शिनः रुद्रलोकं गच्छन्ति, स्वामीव अनेकान् भूतान् रक्षन्ति। पुत्रपौत्रस्नेहेन रुद्रलोकं गच्छन्ति; अतः यत्नेन वस्त्रशुद्धं जलं योजनीयम्। एवं शिवपूजायां, मण्डलरचने, जलशुद्धौ, अहिंसायां च, विधिवत् कृत्येन, भक्त्या, सर्वकामफलप्राप्तिः, शिवलोकप्राप्तिः, महादेवसाक्षात्कारः च लभ्यते।