मणिमाणिक्यसुवर्णरजतचूर्णैः, तेषां च वर्णचूर्णैः, अपि च सामान्यचूर्णैः, यत्र वित्तं नास्ति, तत्रापि, भगवतः महादेवस्य समीपे, दशहस्तपरिमाणं पुण्यलोतुम्, सपरिकरं, चित्रयेत्। तत्र, नवशक्तिसमन्वितं, तथा पञ्चषट्षष्टशक्तिसंयुक्तं, कर्मफलप्रदं महादेवं आह्वयेत्। पुनः, ईशानायाष्टभिः, दशभिर्दशारं, बहिर्दशभिः, पूजां कृत्वा प्रणमेत्। भगवतः देवेशस्य समर्पणेन भूमिदानस्य फलं प्राप्नोति; अपि च, यः तण्डुलचूर्णादिभिः कमलं रचयति, स निर्धनः अपि पूर्वोक्तं पुण्यं लभते, अत्र संशयो नास्ति। एवं द्वादशारचक्रं रचयित्वा, परमं पदं प्राप्नोति। रत्नचूर्णादिभिः, द्वादशरूपैः, मण्डलमध्ये आदित्यं स्थापयित्वा पूजयेत्। तं ग्रहैः परिवृत्य, अथवा नापि, आदित्ययोगं प्राप्नोति; सामान्योपायैः अपि, इच्छया षट्कोणं विन्यस्येत्। मध्ये सृष्टिस्रोतुः ब्रह्मस्वरूपिणीं देवीं स्थापयेत्; दक्षिणे सत्त्वस्वरूपं, वामे रजःगुणं स्थापयेत्। पुरतः तमःस्वरूपं, मध्ये अम्बिकां, दक्षिणे पञ्चमहाभूतानि पञ्चसूक्ष्मभूतानि च स्थापयेत्। उत्तरदिशि पञ्चकर्मेन्द्रियाणि पञ्चज्ञानेंद्रियाणि च यथाविधि पूजयेत्; एवं षट्कोणमध्ये पूजनं कार्यम्। आत्मानं, अन्तरात्मानं, द्वन्द्वं, बुद्धिं, अहंकारं, महत्तत्त्वं च पूजयेत्; एवं सर्वयज्ञफलम् आप्नोति। एवं सर्वं स्वाभाविकं मण्डलं मया वर्णितम्; अधुना, हे द्विजश्रेष्ठ, सर्वकामप्राप्तये साधनं प्रवक्ष्यामि। गोचर्मपरिमाणं मण्डलं गोमयेन रचयित्वा, यथानियमं चतुरश्रम्, उदकेन प्रोक्ष्य, मन्त्रज्ञः प्रवर्तेत। तत्र छत्रचामरैः, बुब्बुलैः, अर्धचन्द्रैः, सुवर्णपिप्पलपत्रैः अलङ्कुर्यात्। शुक्लपुष्पैः, पद्मैः, रक्तनीलोत्पलैः, मुक्तामालाभिः, श्वेतपताकाभिश्च छत्रस्य पार्श्वे शोभयेत्। श्वेतमृद्भाण्डैः, सममृत्कुम्भैः, फलपुष्पमालाभिः, वैजयन्तीमालाभिः, वस्त्रैः च भूषयेत्। दीपानां पञ्चाशद्रेखाभिः, पञ्चविधधूपैः, पञ्चाशद्भिः पत्रैः उत्तमं कमलं रचयेत्। नानावर्णचूर्णैः, अथवा श्वेतचूर्णैः, यथानियमं हस्तपरिमाणं कमलं रचयेत्। तस्य गर्भे भगवन्तं भवं देवपतिं देव्या सह स्थापयेत्; पत्रेषु पूर्वतः रुद्रैः सह वर्णान् स्थापयेत्। हे पुण्यवन्तः, प्रणवात् आरभ्य नमःपर्यन्तं सर्ववर्णान् गन्धपुष्पादिभिः पूजयेत्। तत्र पञ्चाशद् ब्राह्मणान् यथाविधि भोजयेत्, तेषां जपमाला, यज्ञोपवीतं, कुण्डलम्, कमण्डलुं च दद्यात्। आसनं, दण्डं, पगं, वस्त्रं च तेषां महर्षीणां शम्भोः कृते दद्यात्। एवं महाहविर्द्वयं कृष्णगवां च अन्ते, चूर्णमण्डलं देवदेवाय समर्पयेत्। यज्ञोपयोगद्रव्याणि शिवाय दद्यात्; ज्ञानी ओंकारादीनि मन्त्रान् क्रमशः उच्चारयेत्। एवं यः भक्त्या समग्रं परममण्डलं रचयति, स यं फलं प्राप्नोति, तदहं संक्षेपेण वदामि। यथानियमं वेदाङ्गसमेतान् वेदान् सम्यगधीत्य, ज्योतिष्टोमादियज्ञान् यथाक्रमं कृत्वा, ततो विष्वजिदादिकर्मणा पुत्रानुत्पाद्य, दाराग्निसहितः वानप्रस्थाश्रमं प्रविश्य, चान्द्रायणादिकर्माणि कृत्वा, क्रियात्यागं कृत्वा, द्विजो ब्रह्मविद्यां सम्यगध्यायेत्। ज्ञानेन ज्ञेयं ज्ञात्वा योगी यदिच्छति तत् प्राप्नोति; तानि फलानि वर्णमण्डलदर्शनात् लभ्यन्ते। यः कश्चित्, हे द्विजश्रेष्ठ, गृहे मन्दिरस्य पुरतः, उत्तरदक्षिणपृष्ठेषु वा, चतुर्दिशं चूर्णैः क्षेत्रं अलङ्कृत्य, पुष्पैः, तण्डुलैः, अन्यैश्च द्रव्यैः पूजयेत्, स सर्वपापैः विमुच्यते। यः भक्त्या सर्वतः गन्धकर्पूरादिभिः मन्दिरं एकवारं लेपयति, सुगन्धिपुष्पाणि विकीर्य, चतुर्विधधूपैः पूजां कृत्वा ईशानं प्रार्थयेत्, स शिवलोकं प्राप्नोति। तत्र कोटिकोटिसंवत्सरपर्यन्तं महाभोगान् अनुभूय, स्वगात्रगन्धपुष्पैः शिवमन्दिरं पूरयति। ततः गन्धर्वलोकं प्राप्य, गन्धर्वैः पूजितः, पुनः पृथिव्यां महाबलवान् राजा भवति। आदिदेवः महादेवः संहारस्थितिसृष्टिकर्ता, स लोकनाथः, सर्वव्यापी शर्वः, सनातनः सदाशिवः। शिवब्रह्मामृतं मोक्षोपायः परं ग्राह्यम्। सः साकारं निराकारं नित्यं अचिन्त्यं च, सदा पूजनीयः। शिवक्षेत्रे, हे मुनिश्रेष्ठ, वस्त्रेण शोधितेन जललेपनं कार्यम्; अन्यथा सिद्धिः न स्याद्। वस्त्रनिष्काशितं, सम्यगुद्धृतं जलं शुद्धं भवति; विशेषतः फेनिलं जलं न दातव्यमिति, हे मुनिवर।