लिङ्गपुराणम्

शिवक्षेत्रस्य महिमानं शृणुत। यः कश्चित् श्रद्धया तन्मण्डलं स्पृशति परिसंक्रमति च, सः शतगुणं पुण्यलाभं प्राप्नोति। तत्र जलस्नानं तु अतिशयेन पुण्यदायकं स्मृतम्। यदि क्षीरस्नानं क्रियते, तर्हि तदपि शतगुणं श्रेष्ठं; दध्ना सह सहस्रगुणं, मधुना शतगुणाधिकं पुण्यं लभ्यते। घृतस्नानस्य तु पारमेष्ठ्यं पुण्यं निःसीमम्; शर्करया शतगुणाधिकं स्मृतम्। यः कश्चित् शिवक्षेत्रसंनिकटं नदीं गत्वा स्नानं करोति, सः महत् पुण्यं प्राप्नोति। यदि तत्रैव अन्नत्यागपूर्वकं देहं त्यजति, सः शिवलोकमर्हति। सर्वाः शिवक्षेत्रसंनिकटनद्यः सुरम्याः स्मृताः। तत्र सरः कूपाः तडागाश्च शिवतीर्थानि कीर्तितानि। तेषु भक्त्या स्नानं कृत्वा, विप्रश्रेष्ठ, मनुष्यः ब्रह्महत्यादिपापात् विमुच्यते, नात्र संशयः। प्रातःकाले शिवतीर्थे स्नात्वा अश्वमेधफलं लभते रुद्रलोकं च गच्छति। मध्याह्ने भक्त्या स्नात्वा गङ्गास्नानसमानं पुण्यं लभते; सायं स्नात्वा शिवसायुज्यं प्राप्नोति। शिवतीर्थे त्रिस्नानं द्विजो यदि करोति, अथवा एकः पुरुषः एकवारं स्नानं कुर्यात्, सः सर्वपापवसनं त्यक्त्वा शिवसायुज्यं प्राप्नोति, तत्र न किञ्चित् विचारणीयम्। किल कश्चन वराहः, मार्गे शुनकं दृष्ट्वा भीतः संयोगेन शिवतीर्थद्वारे प्रविश्य तत्रैव मृत्युमुपेयाय; सः तेनैव कारणेन गणपतित्वमवाप्तवान्। यः कश्चित् प्रातःकाले शिवं देवाधिदेवं लिङ्गरूपेण पश्यति, सः सर्वश्रेष्ठं स्थानं लभते। मध्याह्ने महादेवं दृष्ट्वा यज्ञफलं प्राप्नोति; सायं सर्वयज्ञानां फलं लब्ध्वा मोक्षं गच्छति। मनसा वाचा कायेन चापि महापातकैः, उपपातकैः क्षुद्रपापैश्च, यः कश्चित् लिङ्गरूपेण ईशानं सन्ध्यायां पश्यति, सः मासकृतं पापं त्यक्त्वा शिवसायुज्यं प्राप्नोति। उत्तरायणदक्षिणायनयोः, विषुवति च, यः कश्चित् पूजनं कृत्वा, सः परं पदं गच्छति। यः शुद्धाचारः मन्दिरं दक्षिणवामपथेन सम्यक् त्रिवारं प्रदक्षिणं करोति, सः प्रतिपदं अश्वमेधफलं प्राप्नोति। यः शिवं परात्मानं सदा स्तौति, सः अपि शिवलोकं गच्छति; तत्र प्राप्ते किं वाच्यम्। अपि च, यः सुगन्धिगोमयाम्भसा क्षेत्रं वा मण्डलं कृत्वा, मुक्ताफलनीलमण्यादिपिष्टैः, शिलास्फटिकैः, पन्नगसुवर्णरजतपिष्टैः वा, सामान्यपिष्टैः अपि, शुभं पद्मं दशहस्तपरिमाणं कृत्वा, तत्र महादेवं नवशक्तिसहितं, पञ्चषष्ठ्यष्टशक्तिसहितं वा, प्रार्थयेत्, ईशानायाष्ट, दशारं, बहिः दशारं कृत्वा पूजयेत्। तत्र देवेशाय समर्प्य भूमिदानफलं लभते; अपि च, तण्डुलपिष्टादिना पद्मरेखां कृत्वा, दरिद्रः अपि पूर्वोक्तं पुण्यं प्राप्नोति, न संशयः। द्वादशारमण्डलं कृत्वा परमं पदं गच्छति। रत्नादिपिष्टैः द्वादशस्वरूपैः च मण्डलं विधाय तत्र मध्यभागे सूर्यं स्थाप्य पूजयेत्। तं ग्रहैः परिवेष्ट्य, अथवा नापि, सूर्यसायुज्यं प्राप्नोति। सामान्योपायेन षट्कोणं मण्डलं यथाकामं स्थापयेत्। तत्र मध्ये ब्रह्मरूपिणीं जनन्यं स्थापयेत्; दक्षिणे सत्त्वगुणरूपं, वामे रजोगुणरूपं, पुरतः तमोगुणरूपं, मध्ये अम्बिकां, दक्षिणे पञ्चमहाभूतानि पञ्चतन्मात्राणि च स्थापयेत्। उत्तरदिशि पञ्चकर्मेन्द्रियाणि पञ्चज्ञानेंद्रियाणि सम्यक् पूजयेत्। एवं षट्कोणे आत्मानं, अन्तरात्मानं, द्वन्द्वं, बुद्धिं, अहंकारं, महत्तत्त्वं च पूजयेत्; एवं सर्वयज्ञानां फलं लभते। एवं सर्वं स्वाभाविकं मण्डलं विस्तरेण प्रोक्तम्; अधुना सर्वकामसाधनं विधिं वदामि। गोचर्मपरिमाणं मण्डलं गोमयेन कृत्वा, सम्यक्संस्थितं चत्वरं विधाय, उदकेन प्रोक्षित्य, मन्त्रवित् प्रारभेत। तत्र छत्रध्वजादिभिः शोभायुक्तैः, फेनार्धचन्द्रसुवर्णाश्वत्थपत्रैः च भूषयेत्। श्वेतपुष्पैः पूर्णविकसितैः, रक्तनीलोत्पलैः, मुक्तामालाभिः, श्वेतपताकाभिः च शोभयेत्। श्वेतमृद्भाण्डैः, सुश्लक्ष्णपूर्णकलशैः, फलपत्रमालाभिः, वैजयन्तीमाल्यैः, वस्त्रैः च अलङ्कुर्यात्। पञ्चाशत् दीपवलिभिः, पञ्चविधधूपैः च, पञ्चाशत्पत्रयुक्तं उत्तमं पद्मं रचयेत्। विविधवर्णपिष्टैः, श्वेतपिष्टैः वा, नियमानुसारं हस्तमात्रं पद्मं निर्माय, तस्य गर्भे भगवन्तं भवं देवीसहितं स्थापयेत्। पत्रेषु पूर्वदिशारभ्य रुद्रैः सह अक्षराणि स्थापयेत्। एवं शिवक्षेत्रोपासना, स्नान, प्रदक्षिण, पूजनादिभिः पुण्यानि संप्राप्य, साधकः परमं शिवलोकं प्राप्नोति।