लिङ्गपुराणम्

कदाचित् केदारस्य महाक्षेत्रे, विशेषतः प्रयागे वा कुरुक्षेत्रे वा, यः जनः जीवनं त्यजति, स मुक्तिं प्राप्नोति। प्रभासे, पुष्करे, अवन्त्यां, अमरेश्वरं वा वणि-शिखरेषु यः मृत्युम् उपगच्छति, स शिवस्य पदं प्राप्नोति। वाराणस्यां मृतः जीवः पुनः जीवत्वं न प्राप्नोति; त्रिविष्टपे, मुक्त-केदारे, संगमेश्वरे वा। शालङ्के, जम्बुकेश्वरे, शुक्रेश्वरे, गोकर्णे, भास्करेशे, गुहेश्वरे वा यः जीवनं त्यजति। हिरण्यगर्भे वा नन्दीश्वरे, यः तपसा शरीरं शोषयित्वा शिवक्षेत्रे त्यजति, स परमं पदं प्राप्नोति। एवं योगी मानवेषु, देवेषु, ऋषिषु, तपस्विषु वा, स्वयंभुवि अपि, शिवपदं प्राप्नोति; तत्र विमर्शस्य आवश्यकता नास्ति। शिवक्षेत्रे अग्निं प्रज्वाल्य, परमेश्वरं पूजयित्वा, यः स्वं शरीरं अग्नौ समर्पयति, स सर्वोत्तमं पदं प्राप्नोति; यावत् शक्यं अन्नं न भुञ्जन्, जीवनं त्यजति। हे मुनिश्रेष्ठ, शिवक्षेत्रे शिवयोगं लभ्यते; यः शिवक्षेत्रे वसति, द्वौ पादौ नष्टौ अपि, स शिवपदं प्राप्नोति; विमर्शः न आवश्यकः। क्षेत्रदर्शनं पुण्यं, प्रवेशः शतगुणं अधिकं। अतः क्षेत्रस्पर्शं, प्रदक्षिणं च शतगुणं पुण्यं ददाति; तत्र वारिणा स्नानं महत् पुण्यं ददाति। क्षीरस्नानं ब्राह्मणाः शतगुणं श्रेष्ठं वदन्ति; दध्ना सह सहस्रगुणं, मधुना शतगुणं अधिकं। घृतस्नाने अनन्तं पुण्यं, शर्करया शतगुणं अधिकं। शिवक्षेत्रसमीपे नदीं प्राप्य तत्र स्नानं कृत्वा, यः तत्र शरीरं त्यजति, अन्नं परित्यज्य, स शिवलोकं पूज्यते। सर्वाः शिवक्षेत्रसमीपस्थाः नद्यः रम्याः; तत्र सरांसि, कूपाः, तडागाः शिवतीर्थानि स्मृतानि। भक्त्या तत्र स्नानं कृत्वा, हे द्विजश्रेष्ठ, तीर्थेषु, ब्रह्महत्या-दोषादि पापात् विमुक्तः भवति; सन्देहः नास्ति। शिवतीर्थे प्रातः स्नानं कृत्वा, हे मुनिश्रेष्ठ, अश्वमेधस्य फलम् लभते, रुद्रलोकं गच्छति; मध्याह्ने भक्त्या स्नात्वा गङ्गास्नानस्य पुण्यं लभते; सन्देहः नास्ति। सायं स्नात्वा शिवस्य धाम् प्राप्नोति। पापवस्त्रं परित्यज्य, यः शिवतीर्थे त्रिः द्विजः स्नाति, वा एकः पुरुषः एकवारं स्नाति, स शिवयोगं प्राप्नोति; विमर्शः न आवश्यकः। पुरातने काले, एकः वराहः मार्गे श्वानं दृष्ट्वा, भयात्, शिवतीर्थस्य द्वारं प्रविश्य, तत्र मृतः; ततः, हे द्विजश्रेष्ठ, स गणाध्यक्षत्वं प्राप्तवान्। यः प्रातः शिवं देवेशं लिङ्गरूपेण पश्यति, स सर्वेषां उत्तमं पदं प्राप्नोति। मध्याह्ने महादेवदर्शनात् यज्ञफलम् लभते; सायं सर्वयज्ञफलम् लभित्वा मुक्तः भवति। मनसा, वाचा, कायेन च, महापातकैः, उपपातकैः, लघुपापैः च, यः लिङ्गरूपेण ईशानं क्षेत्रे पश्यति, स मासे कृतं पापं त्यजित्वा शिवधाम् प्राप्नोति। उत्तरायणदक्षिणायणे, विषुवे वा, अर्धमासे वा, पूजयित्वा, स परमं पदं प्राप्नोति। यः शुद्धाचारः, मन्दगमनं वामदक्षिणमार्गेण क्षेत्रस्य त्रिः प्रदक्षिणं कृत्वा, प्रत्येकपदे अश्वमेधस्य फलम् लभते। यः शिवं परमेश्वरं सदा स्तौति, स अपि शिवधाम् प्राप्नोति; तत्र प्राप्ते, किं अधिकं वक्तव्यम्? अपि च, गोमयजलैः सुगन्धितैः मण्डलं क्षेत्रं वा कृत्वा, मुक्ताफल-नीलमणि-माणिक्य-शुभ्रकान्त-शिलाभिः, पन्नगैः, सुवर्ण-रजतः, वर्णचूर्णैः, वा साधारणचूर्णैः, धनरहितैः। भाग्यवन्तः, महादेवसमीपे, दशहस्तपरिमाणं, बीजयुक्तं पुण्यपद्मं रेखयित्वा, तत्र महादेवम् नवशक्तिसंयुक्तम्, पञ्च, षष्ठ, अष्ट शक्तिभिः वा, कर्मदायकं आह्वयित्वा, पुनः ईशानाय अष्टशक्तिः, दशधाराय दशशक्तिः, बाह्ये दशशक्तिः, पूज्य नमित्वा, देवेशाय समर्प्य, भूमिदानस्य फलम् लभते। ताण्डुलचूर्णेन वा पद्मं रेखयित्वा, दारिद्र्यवान् अपि, पूर्ववर्णितं पुण्यं सर्वं प्राप्नोति; सन्देहः नास्ति। द्वादशधारमण्डलं रेखयित्वा, स सर्वोत्तमं पदं प्राप्नोति। रत्नचूर्णैः, अन्यैः पदार्थैः, द्वादशरूपैः, मण्डलमध्ये सूर्यं स्थाप्य पूजयेत्। ग्रहैः परिवृत्य वा न, सर्वोत्तमं सूर्ययोगं प्राप्नोति; एवं साधारणोपायेन षट्कोणमण्डलं यथेष्टं स्थापयेत्। मध्ये ब्रह्मरूपां सृष्टिस्वरूपां देवीं स्थापयेत्; दक्षिणे सत्त्वरूपं, वामे राजसगुणं। पुरतः तमोरूपं, मध्ये अम्बिकां, दक्षिणे पञ्चमहाभूतानि पञ्चसूक्ष्मभूतानि च स्थापयेत्। एवं शिवक्षेत्रे, तीर्थे, स्नाने, पूजने, प्रदक्षिणे च, भक्त्या कृतं सर्वं, शिवस्य परमं पदं, पुण्यं च, सहजं लभ्यते।