लिङ्गपुराणम्

शिवस्य मन्दिरनिर्माणस्य विधिः, भक्त्या यथाशक्त्या च कर्तव्यः, इति पुरा प्रवदन्ति। कोऽपि भक्तः, उत्तमं वा, अधमं वा, मध्यमं वा मन्दिरं विधिपूर्वकं निर्माय, शिवस्य पूजां सम्यगाचरति। तादृशं मन्दिरं मन्दरगिरिसदृशैः प्रासादैः सर्वदिक्प्रतीपैः, अप्सरसां समूहैः पूर्णं, देवदानवैरपि दुर्लभं भवति। यः शिवस्य रम्यां पुरीम् उपेत्य, इच्छानुसारं सुखान्यनुभूय, ज्ञानयोगसम्प्राप्तिं लभते, स गणपतितां प्राप्नोति। यः परमेश्वरस्य मेरु नामकं मन्दिरं निर्माति, स सर्वयज्ञैः लभ्यमपि फलं न लभते, तादृशं फलमवाप्नोति। यानि यज्ञैः, तपोभिः, दानैः, तीर्थयात्राभिः, वेदैश्च फलं लभ्यते, तत्तत्सर्वं फलमासाद्य, स शिववनान्ते दीर्घकालं रमते। यः भक्त्या निषधनामकं मन्दिरं निर्माति, स पण्डितः शिवलोकं गत्वा, शिववनान्ते चिरकालं सुखमुपभुङ्क्ते। यः वा, हे ब्राह्मणाः, हिमशैलं श्रेष्ठं निर्माति, शुभां शिवपुरीं हिमशैलोपमयानि वाहनानि समारुह्य याति, स ज्ञानयोगसम्प्राप्तिं लभते, गणपतितां विन्दति। यः नीलाद्रिशिखरनामकं रम्यं मन्दिरं भक्त्या रुद्राय सम्भवे वा निर्माति, स जीवन्मर्त्यः यत्फलं प्राप्नोति, तदहं कथयामि। यत्पूर्वं भक्त्या हिमशैलनिर्माणात् फलं निर्दिष्टम्, तत्सर्वं फलमासाद्य, स सर्वैर्देवैः पूज्यते। रुद्रलोकमुपेत्य, रुद्रैः सह रमते; अथवा रुद्रप्रमाणं महेन्द्रशैलनामकं मन्दिरं निर्माय, यत्फलं लभते, तदहं वदामि। महेन्द्रगिरिसदृशैः प्रासादैः वृषैः शोभितैः, दिव्यां शिवपुरीं गत्वा, इच्छानुसारं सुखान्यनुभूय, प्रमुखाः मुनयः रुद्रैः विज्ञातज्ञानं सम्प्राप्य प्रतिनिवर्तन्ते। विषयान् विषवत् परित्यज्य, शिवयोगं प्राप्नोति; यश्च सुवर्णमणिविचित्रं मन्दिरं निर्माति, द्राविडनागरकेशरादिरूपं वा, शास्त्रविहितं वा, शिखरमण्डपचतुरस्रदीर्घरूपं वा, तस्य पुण्यं शतयुगैः अपि वर्णयितुं न शक्यते। यदि तत् जीर्णं भवति, पतति, भग्नं वा, विदीर्णं वा, यः तद् पूर्ववत् सुन्दरद्वारादिभिः पुनर्निर्माति, स मन्दिरं मण्डपं प्राकारं तोरणं वा, स पूर्वनिर्मातुः अपि अतिशयेन पुण्यं प्राप्नोति। यः शिवमन्दिरे जीविकायै कर्म करोति, स स्वबन्धुभिः सह दिव्यलोकं याति। यः रुद्रमन्दिरे स्वसुखाय कर्म करोति, स सुखमासाद्य हृष्यति। अतः, हे मुनिश्रेष्ठाः, यः भक्त्या देवालयं निर्माति, महेश्वरस्य मन्दिरार्थं काष्ठमृण्मयानि वा संयोज्य, स शिवलोकमुपेत्य पूज्यते। धर्मार्थमोक्षार्थं मन्दिरं सर्वशक्त्या निर्मातव्यं, न चेत्, हे मुनिश्रेष्ठाः, उत्तमं मन्दिरं कर्तुं अशक्तः स्यात्, तर्हि सम्यक्समार्जनादिना सर्वकामान् प्राप्नोति। यः कोमलसूक्ष्मन्यग्रोधेन सम्यक्समार्जनं करोति, स मासे एकस्मिन् सहस्रचन्द्रायणव्रतस्य फलं प्राप्नोति। यः गन्धयुक्तगोमयेन, वस्त्रशुद्धेन सम्यग् लेपनं करोति, स वार्षिकचन्द्रायणस्य फलं लभते। शिवक्षेत्रे लिङ्गात् सर्वदिक् अर्धक्रोशपर्यन्तं, यः प्राणत्यागं करोति, स शिवयोगं प्राप्नोति। स्वयंभूस्थले प्रमाणमेतत्, आर्षे तस्यार्धं, मानुषे तस्यार्धम्; एवं क्षेत्रमितिः द्विजोत्तमाः। एवमेव, द्विजश्रेष्ठाः, क्षेत्रमितिः तपस्विनां वासे, रुद्रावतारे, गुरौ शिष्ये च प्रवर्तते। मानुषावतारे शिष्ये, शिष्यशिष्ये च, श्रीपर्वते तस्य च सीम्नि, यः प्राणत्यागं करोति, स शिवयोगं प्राप्नोति। तथा वाराणस्यामपि, विशेषेण अविमुक्ते च। केदारक्षेत्रे, प्रयागे, कुरुक्षेत्रे वा, यः प्राणान् त्यजति, स मुक्तिं लभते। प्रभासे, पुष्करे, अवन्त्यां, अमरेश्वरे, वणिशिखरेषु च, यः मृत्युमुपैति, स शिवतां विन्दति। वाराणस्यां मृतः जीवः पुनः जीवत्वं न प्राप्नोति; त्रिविष्टपे, मुक्तकेदारे, संगमेश्वरे वा। शालङ्के, जम्बुकेश्वरे, शुक्रेश्वरे, गोकर्णे, भास्करेशे, गुहेश्वरे, हिरण्यगर्भे, नन्दीश्वरस्थले, यः प्राणत्यागं करोति, स परमां गतिं लभते। यः योगेन शरीरं शोषयित्वा, शिवक्षेत्रे त्यजति, स योगी शिवपदं प्राप्नोति, नरदेवर्षितपस्विषु, स्वयंभौ वा। स्वयंभूस्थले अपि विचारस्य आवश्यकता नास्ति; शिवक्षेत्रे अग्निं प्रदाय, परमेश्वरं पूज्य, यः स्वदेहं हुत्वा, स परां गतिं लभते। यावत् शक्यते, अन्नत्यागेन स्थित्वा, ततोऽन्ते प्राणत्यागः करणीयः। हे मुनिश्रेष्ठाः, शिवक्षेत्रे शिवयोगः सुलभः। यदि पादौ नश्येतामपि, यः शिवक्षेत्रे वसति, स शिवपदं प्राप्नोति, नात्र संशयः। क्षेत्रदर्शनं पुण्यकरं, प्रवेशः शतगुणाधिकः इति। एवं, शिवमन्दिरनिर्माणस्य, क्षेत्रसेवानां च महिमा शास्त्रे प्रतिपाद्यते।