लिङ्गपुराणम्

श्रद्धया क्षेत्रस्य रक्षकम्, पशुपतिनाथं सम्यक् स्थाप्य प्रतिष्ठाप्य च, जीवः शिवसायुज्यं प्राप्नोति। श्रद्धया यथाविधि कृतं तस्य प्रतिष्ठापनं शिवलोकस्य सम्मानं जनयति। लिङ्गप्रतिष्ठायाः पुण्यं, लिङ्गस्थापनं, लिङ्गानां भेदांश्च मम वचनेन त्वया श्रुतम्। शिवस्य मन्दिरं मृत्स्नात् आरभ्य रत्नपर्यन्तद्रव्यैः यः निर्माति, स मर्त्यः किं फलं प्राप्नोति, इति त्वं वक्तुमर्हसि। अस्मिन्संसारे भक्तो यदि पुत्रदारगृहादिभिः क्लिष्टोऽपि स्यात्, ज्ञानसम्पन्नः चेत् तस्य गृहाणि किमर्थम्? तथापि परमेवरस्य भक्ताः मृत्काष्ठादिभिः अपि निर्मितं मन्दिरं कुर्वन्तः, इन्द्रब्रह्मादिभिः पूजिते रुद्रस्य दिव्ये लोके गच्छन्ति। एवं शम्भुं सम्यक् पूज्य तस्य गृहमपि रुद्रपदं प्राप्नोति। अतः सर्वयत्नेन श्रद्धया च शिवमन्दिरं निर्मातव्यम्, धर्मकामार्थसिद्धये सततम् प्रयत्नः करणीयः। केशर, नागर, द्राविडाद्यन्यया वा स्थापत्यविध्या यः रुद्रमन्दिरं श्रद्धया निर्माति, स शिवलोकस्य सम्मानं लभते। यः परमेश्वरस्य कैलासाख्यं मन्दिरं कैलासशिखररूपैः प्रासादैः निर्माति, स सुखं भुङ्क्ते। अथवा यः मन्दराख्यं मन्दिरं विधिवत् श्रद्धया, स्वसामर्थ्यानुसारं श्रेष्ठमध्यमहीनं वा निर्माति, मन्दरगिरिसदृशैः सर्वदिक्प्रतीमुखैः प्रासादैः, अप्सरसां समूहैः पूर्णं, देवासुरैरपि दुर्लभं तद् भवनं निर्माय, स शिवस्य रम्यां पुरीं प्राप्य, इच्छयानन्दं भुञ्जानः, ज्ञानयोगसंयुक्तः गणपतिपदं प्राप्नोति। यः परमेश्वरस्य मेरुशब्दितं मन्दिरं निर्माति, स सर्वयज्ञैः अलभ्यं फलं प्राप्नोति। सर्वयज्ञतपःदानतीर्थवेदजन्यं फलं लब्ध्वा स शिववनान्ते चिरकालं रमते। यः श्रद्धया निषधाख्यं मन्दिरं निर्माति, स पण्डितः शिवलोकं गत्वा तत्र चिरकालं शिववनान्ते रमते। वा, हे ब्राह्मणाः, यः श्रेष्ठं हिमशैलाख्यं मन्दिरं निर्माति, शुभया शिवपुरीं हिमशैलसदृशैः वाहनैः याति। ज्ञानयोगसंयोगं प्राप्य गणपतिपदं प्राप्नोति; अथवा यः नीलाद्रिशिखराख्यं रम्यं मन्दिरं स्वसामर्थ्यानुसारं रुद्रशम्भुभक्त्या निर्माति, तस्य मर्त्यस्य यत् फलं प्राप्यते, तत् अहं वदामि। यत् फलं पूर्वं श्रद्धया हिमशैलनिर्माणात् उक्तं, तत् सर्वं लब्ध्वा स सर्वैः देवैः पूज्यते। रुद्रलोकं गत्वा रुद्रैः सह रमते; अथवा यः महेन्द्रशैलाख्यं रुद्रप्रसिद्धं मन्दिरं निर्माति, तस्य फलं वक्ष्यामि। महेन्द्रगिरिसदृशैः वृषभालङ्कृतैः प्रासादैः युक्तं तद् भवनं निर्माय, शिवस्य दिव्यां पुरीं प्राप्य इच्छयानन्दं भुञ्जानः, रुद्रैः विज्ञातं ज्ञानं प्राप्य मुनीश्वराः पुनरागच्छन्ति। विषवत् विषयान् त्यक्त्वा शिवसायुज्यं प्राप्नोति; यः कनकजडितं रत्नमण्डितं मन्दिरं निर्माति, द्राविडनागरकेशराद्यन्यविध्या वा, शिखरमण्डपचतुरस्रदीर्घरूपेण वा, तस्य पुण्यं शतयुगेष्वपि वर्णयितुं न शक्यते। तद् मन्दिरं जराजर्जरभिन्नच्युतं वा स्यात्, यः तद् पूर्ववत् सुन्दरद्वाराद्युपेतं पुनर्निर्माति, मन्दिरमण्डपप्राकारतोरणं वा, स आदिकर्तुः अपि अधिकं पुण्यं लभते। यः शिवमन्दिरे जीविकायै कार्यं करोति, स सपरिवारः स्वर्गलोकं गच्छति; रुद्रमन्दिरे स्वसुखाय अपि कार्यं कुर्वन्, सुखं लब्ध्वा हृष्टः भवति। अतः, हे मुनीश्वराः, श्रद्धया यः मन्दिरं निर्माति, यः च महेशस्य मन्दिरार्थं काष्ठकूटादिभिः निर्माणं करोति, स शिवलोकस्य सम्मानं प्राप्नोति। मन्दिरं धर्मकाममोक्षार्थं सर्वयत्नेन निर्मातव्यम्; यदि श्रेष्ठमन्दिरनिर्माणे असमर्थः स्यात्, तर्हि, हे ब्राह्मणश्रेष्ठाः, मार्जनादिकर्मणा अपि सर्वकामान् प्राप्नोति। कोमलसूक्ष्मयष्ट्या यः मार्जनं करोति, स मासे सहस्रचन्द्रायणव्रतस्य फलं लभते। शुद्धवस्त्रेण सुरभिगोमयतोयेन यः सम्यक् लिप्तिं करोति, स वार्षिकचन्द्रायणव्रतस्य फलं प्राप्नोति। शिवलिङ्गात् सर्वदिक् अर्धक्रोशपर्यन्तं क्षेत्रे यः जीवितमपि दुष्करत्याग्यं त्यजति, स शिवसायुज्यं प्राप्नोति। स्वयंभूलिङ्गस्य तद्रूपं, बाणलिङ्गस्य च, हे पुण्यात्मनः, तद्रूपं; आर्षे तस्यार्धं, मानुषे तस्यार्धं—एवं क्षेत्रमितिः, हे द्विजश्रेष्ठाः। एवमेव, हे द्विजश्रेष्ठाः, क्षेत्रमितिः तपस्विनां वासे, रुद्रावतारे आचार्यशिष्ययोः, मानुषावतारे शिष्ये, शिष्यशिष्ये च। श्रीपर्वते तस्य च सीम्नि, हे द्विजाः, यः तत्र प्राणान् त्यजति, स शिवसायुज्यं प्राप्नोति; तथा वाराणस्याम्, विशेषतः अविमुक्ते। एवं शिवमन्दिरनिर्माणस्य पुण्यं, क्षेत्रस्य माहात्म्यं च, श्रद्धया कृतस्य फलं, सर्वत्र शिवसायुज्यं च, शास्त्रवती कथायाम् निरूपितम्।