लिङ्गपुराणम्

देवतागणैः सेवकवर्गैश्च सहितः भक्त्या यथाशक्त्यनुरूपं लिङ्गं स्थापयन् नरः नृत्यन् विराजते। सः सर्वविघ्नान् अतिक्रम्य शिवलोकं प्राप्नोति, तत्र च भूतप्रलयपर्यन्तं महाभोगैः समन्वितः पूज्यते। यः विचारेण ज्ञानमाप्नोति, सः रुद्रैः मोक्षं प्राप्यते; तत्र चतुर्भुजोऽनुपमः परमेश्वरः अर्धनारीश्वररूपेण तिष्ठति। तस्य करयोः वरदाभयमुद्रायुक्तयोः त्रिशूलं पद्मं च धारयन्, स्त्रीपुरुषरूपः सर्वाभरणभूषितः भगवान् विराजते। एवं भक्त्या लिङ्गं स्थापयन् शिवलोकं प्राप्नोति, तत्र च अणिमाद्यैः सिद्धिभिः सहितः महाभोगैः समन्वितः पूज्यते। यः सोमतारकपर्यन्तं ज्ञानमाप्नोति, सः मुक्तो भवति; यः देवदेवमक्षरं सर्वज्ञं लकुलीशं पूजयति, सः शिवलोकं गच्छति। शिष्यैः शिष्यपुत्रैश्च परिवृतः, हस्तोन्नतैः व्याख्यानाय स्थितः, भक्त्या लिङ्गं स्थापयन् शिवलोकं यान्ति। तत्र शतयुगपर्यन्तं विपुलैः भोगैः समन्वितः पुरुषः योगज्ञानसंयुक्तः साक्षात् मोक्षं लभते। सः देशः सर्वैः पूर्वदैवतैः, अमरैश्च कामितः, यत्र चिह्नितमुद्रः श्मशानभस्मलेपनः देवः तिष्ठति। ये त्रिपुण्ड्रं शिरसि मालयुक्तं धारयन्ति, ब्रह्मा च एकयज्ञोपवीतवेषः केशैः कृतयज्ञसूत्रः, तत्र पूज्यते। वामहस्ते कपालं ब्रह्मदत्तं धारयन्, विष्णुशरीरं च धारयन्, सः परमेश्वरः पूज्यते। भक्त्या लिङ्गं स्थापयन्, संसारसागरात् मुक्तिं प्राप्नोति; 'ॐ नमो नीलकण्ठाय' इति अष्टाक्षरी मन्त्रः तत्र मुख्यः। यः एषं मन्त्रं एकवारं अपि जपति, सः पापात् विमुक्तः भवति; एतेन मन्त्रेण चन्दनादिभिः यथाशक्त्या भक्त्या पूजनं कृत्वा, शिवलोकं प्राप्नोति। देवदेवस्य पूजनं कृत्वा, जलन्धरान्तकं सुदर्शनधारिणं च पूजयन्, शिवलोकं प्राप्नोति। यः भक्त्या द्विधा विभक्तं जलन्धरं स्थापयति, सः शिवस्य सायुज्यं प्राप्नोति; अत्र किमपि चिन्तनं न आवश्यकम्। सुदर्शनप्रदं देवमपूर्वलक्षणयुक्तं भक्तः नेत्रैः पूजयन् पूजयति। भक्त्या निर्माय स्थापयन्, निकुम्भपादपद्मपृष्ठभागे स्थितः, शिवलोकं पूज्यते। वामपादं सुप्रतिष्ठाप्य, वामेन हिमालयतनयां परिष्वज्य, त्रिशूलाग्रदेशे भुजं निधाय, नागं घण्टाभरणरूपेण धारयन्, तत्र विराजते। पार्श्वे अन्धकं पश्यन्, अञ्जलिपुटेन स्थितः, यथायोग्यं रूपं कृत्वा, शिवस्य सायुज्यं प्राप्नोति। यः त्रिपुरान्तकं देवदेवं धनुर्बाणधारिणं, चन्द्रार्धशेखरं पूजयति, सः रथस्थं देवमच्युतं ब्रह्माच्युतसारथिं ध्यायन्, तस्य रूपं स्वीकृत्य शिवपुरं गच्छन् सुखी भवति। तत्र सन्देहं विना द्वितीयः शङ्कर इव क्रीडति; तत्र यावच्छिकीर्षितं महाभोगैः रमते। परिशीलितं ज्ञानमासाद्य, तत्रैव मोक्षं प्राप्नोति। गङ्गाधरः सुखासीनः, चन्द्रशेखरः, गङ्गया सह, वामोरसि अम्बिकां धारयन्, गणेशः, स्कन्दः, ज्येष्ठा, शोभनादुर्गा, भास्करः, सोमः, ब्राह्मणी, माहेश्वरी, कौमारी, वैष्णवी, वाराही, वरदा, इन्द्राणी, चामुण्डा, वीरभद्रसहितः, विघ्नेश्वरः च—एतेषां मध्ये, यः विज्ञः सः शिवस्य सायुज्यं प्राप्नोति। दीप्तज्वालामालावेष्टितं लिङ्गरूपं, तस्य मध्ये चन्द्रशेखरं देवमावेश्य, आकाशे लिङ्गं स्थापयेत्। तस्याधस्तात् ब्रह्मा हंसस्वरूपेण, विष्णुर्वराहरूपेण अधोमुखः स्थितः। दक्षिणे ब्रह्मा अञ्जलिपुटेन स्थितः, मध्ये महद्भयंकरं लिङ्गं महाजले प्रतिष्ठितम्। भक्त्या क्षेत्रपालं पाशुपतपतिं निर्माय स्थापयन्, शिवस्य सायुज्यं प्राप्नोति। यथाविधि भक्त्या निर्माय, शिवलोकं प्राप्नोति। लिङ्गस्थापनस्य फलम्, लिङ्गप्रतिष्ठा, लिङ्गभेदः च मया तव समीपे श्रुतम्। काचादिरत्नपर्यन्तद्रव्यैः यः शिवमन्दिरं निर्माति, सः किम् फलम् प्राप्नोति, तद् वदामि। यदि भक्तः पुत्रदारगृहादिभिः क्लिश्यते अपि, ज्ञानयुक्तः चेत् तस्मै गृहाणि किम् प्रयोजनम्? तथापि, ये परमेश्वरभक्ताः काचादिवा इष्टकाभिः वा निर्मितं मन्दिरं कुर्वन्ति, ते रुद्रस्य दिव्यं लोकं, इन्द्रब्रह्मादिभिः पूजितं सुवर्णप्रासादं प्राप्नुवन्ति। तस्य गृहमपि, शम्भोः पूजनात् रुद्रभावं प्राप्नुयात्। तस्मात् सर्वयत्नेन भक्त्या च शिवमन्दिरं निर्मीयात्, धर्मार्थकामसाधनाय प्रयत्नं कुर्यात्। केसर, नगर, द्राविडाद्येकस्मिन्यपि शैलीनाम्नि, यः रुद्रस्य मन्दिरं भक्त्या निर्माति, सः शिवलोकं पूज्यते। यः कैलासाख्यं परमेश्वरस्य मन्दिरं कैलासशिखरप्रासादयुक्तं निर्माति, सः सुखानि भुङ्क्ते। एवं भक्त्या लिङ्गप्रतिष्ठादिना, शिवपूजनादिना च, भक्तः शिवलोकं प्राप्नोति, तत्र च सायुज्यं मोक्षं च लभते।