लिङ्गपुराणम्

सर्वदा त्वां धर्तुं शक्तिं देहि, भगवन्, सर्वज्ञत्वं च वरद, सर्वव्याप्तत्वं च शंकर, इति देवानां कामनां श्रुत्वा महादेवः परमेश्वरः भवं सारथित्वे च वाहनत्वे च नियुक्तवान्। ततः ब्रह्मणे विष्णवे च तद् दत्त्वा, दानवान् दग्ध्वा, महात्मा देवाधिदेवः देवीसहितः, नन्दिनं गणगणैः सहितं स्वयमन्तर्धानं चकार। ततो महेश्वरस्य युद्धात् स्वगणैः सह निर्गमने, विस्मयाविष्टा देवाधिपाः भवाय पार्वत्यै च प्रणम्य, शोकविनिर्मुक्ताः स्वस्वयानि वाहनानि आरुह्य स्वर्गं जग्मुः—देवेश्वराः, ऋषिप्रमुखाः, गणेश्वराः, तेजस्विनश्च। एष त्रिपुरारेशस्य पुण्यचरितं ब्रह्मणा प्राचीनकाले विरचितम्—यः कश्चन श्राद्धकाले वा दैवीये कर्मणि वा द्विजातिभिः श्रद्धया पठति, वा द्विजातिभ्यः श्रोतुं प्रयोजयति, स ब्रह्मलोकमवाप्नोति, मनसः वाचा कायस्य च पापैः विमुक्तः। स्थूल-सूक्ष्मातिसूक्ष्मपापेभ्यः, महापातकादपि, क्षुद्रपापेभ्यश्च, महानिवृत्तिप्रसूतपापेभ्यः, शुभं चैतदध्यायं श‍ृण्वन् जीवः पापैः मुच्यते, शत्रवो विनश्यन्ति, संग्रामे च जयमाप्नोति। न तं रोगाः पीडयन्ति, नापदः स्पृशन्ति, असाधारणं धनं, दीर्घायुष्यम्, कीर्तिं, विद्याम्, बलं च स लभते। यदा महेश्वरः त्रिपुरं क्षणेन दग्ध्वा निर्गतः, तदा पद्मसम्भवः भगवतः सभायामिदमुवाच। तदा तारकस्य पौत्रः, बलवान् तारकात्मजः, देवाधिदेवं लिङ्गरूपं महेश्वरं त्यक्त्वा तिष्ठन् आसीत्। तारकाक्षः दितिसुतः, कमलाक्षः बलवान्, विद्युन्माली दैत्येश्वरः, अन्ये च स्वजनैः सह—मोहात् महादेवं हरिं च परित्यज्य, सर्वे विनष्टाः, स्वनगरैः सह नाशं प्राप्तवन्तः। तस्मात् सदा शिवस्य लिङ्गरूपस्य पूजनं कर्तव्यम्; यावत् देवा उपास्यन्ते, तावत् तेषां स्थितिरस्ति। शिवः सदा श्रद्धया पूजनीयः, सर्वं विश्वं लिङ्गेन व्याप्यते, सर्वं तत्रैव प्रतिष्ठितम्। तस्मात् स्वसिद्ध्यर्थी यः कश्चित् सदा लिङ्गं पूजयेत्; सर्वे देवाः, दानवाः, असुराः च लिङ्गपूजनादेव सिद्धिमाप्नुवन्ति। यक्षाः, विद्याधराः, सिद्धाः, राक्षसाः, पिशिताशनाः, पितरः, मुनयः, पिशाचाः, किन्नरादयश्च—लिङ्गपूजनात् सिद्धिमवाप्नुः, असंशयम्; तस्मात् कश्चित् अपि सदा लिङ्गं पूजयेत्, हे देवाः। वयं सर्वे च भूतानि तस्य प्राज्ञस्य देवाधिदेवस्य विषयाः; विषयत्वं परित्यज्य पाशुपताः भवामः। महेश्वरः, नित्यं लिङ्गरूपः, पूजनीयः; सर्वे जीवाः पञ्चप्रणवैः सह शुद्धाः कर्तव्याः। देवश्रेष्ठाः पञ्चप्राणायामैः, चतुःप्रणवैः, प्रणायामनिष्ठैः सह, त्रिप्रणवैः, तथैव प्रणायामैः, द्विविधेन ओंकारेण, प्रणायामनिष्ठः पूजां कुर्यात्। ततो ओंकारं उच्चार्य, प्राणापानयोः संयमं कृत्वा, ज्ञानामृतैः प्रणवेन च सर्वाङ्गानि पूरयेत्। त्रिगुणाः चतुर्विधाः, अहंकारः, सूक्ष्मभूतानि, स्थूलभूतानि, ज्ञानेन्द्रियाणि, कर्मेन्द्रियाणि, द्विपुरुषः, विज्ञानात्मानं देहम् कृत्वा, वह्न्यग्निना विभूत्या स्पृशेत्। वायोर्भस्मना, आकाशस्य, जलस्य, पृथिव्याश्च भस्मना, त्रिसंध्यायामात्मानं विभूत्या लेपयन्—स योगी सर्वतत्त्ववित्, एष पाशुपतव्रतं भवेन मोक्षहेतोः निर्दिष्टम्। एवं पाशुपतव्रतं कृत्वा परमेश्वरं पूजयित्वा, प्राचीनकाले मया च विष्णुना च लिङ्गं दृष्टम्। संवत्सरमपि जीवाः विषयत्वेन न जन्मन्ति, यदा यत्नेन भगवत्पूजा सर्वेषां कार्येषु क्रियते। बहिः अन्तरश्च भगवन्तं पूज्यं मन्ये; एष मे व्रतः विष्णोश्च, हे देवश्रेष्ठाः। मुनिषु न किञ्चिद् संशयं, तस्मात् शिवं पूजयेत्। यदैकस्मिन्नपि क्षणे, यदैकत्रापि मुहूर्ते, शिवं न चिन्तयति—तद् हानिः, तद् दोषः, तन्मोहः, तन्मूढता च। ये भवभक्ताः, ये भवस्मरणरताः, ते दुःखं न प्राप्नुवन्ति। रम्याणि गृहानि, दिव्यानि भूषणानि, स्त्रियः, इच्छानुसारं धनं—एष शिवपूजनस्य फलं। ये देवलोके महाभोगान्, ऐश्वर्यं च इच्छन्ति, ते सदा महेश्वरस्य लिङ्गरूपं पूजयन्तु। हत्वा, भूतानि भित्त्वा, समस्तं जगत् दग्ध्वा, विकटनेत्रं पूजयेत्; स पापैः न लिप्यते। मम शिलालिङ्गं सर्वैः देवैः पूज्यते। एवमुक्त्वा, पूर्वं रुद्रं त्रैलोक्यनाथं पूज्य, देवदेवं त्रिनेत्रं वाक्यैः स्तुतवान्। ततोऽब्धिपः इन्द्रादयः पाशुपतव्रतं गृहीत्वा, विभूतिलेपिताङ्गाः, भगवन्तं पूजयितुं प्रारब्धवन्तः। ततः स्वस्वशक्त्या लिङ्गानि निर्माय, विश्वकर्मा ब्रह्मणः आज्ञया तानि दत्तवान्।