लिङ्गपुराणम्

देवानां चान्येषां च पृथग्भावं सृष्टानां संस्थाप्य भगवतः तेषां हन्तव्यत्वं निश्चितं, अन्यो मार्गो नास्ति, हे उत्तमा इति भगवान् उवाच। तस्य भगवतः प्राज्ञवचनानि श्रुत्वा सर्वे देवाः सृष्टित्वभीतया विषण्णचित्ताः अभवन्। तेषां तदवस्थां विज्ञाय भगवान् देवः तान् उवाच—“मा भैष्ट, हे श्रेष्ठबुद्धयः देवाः, सृष्टित्वे। इदानीं सृष्टित्वात् मोक्षं शृणुत, तथा क्रियताम्। यः कश्चित् दिव्यं पाशुपतव्रतम् आचरिष्यति, स सृष्टित्वात् विमुच्यते।” “एतत् सृष्टित्वं सत्यमेवोक्तं मया; यः कश्चित् मम पाशुपतव्रतम् आचरिष्यति, स निःसंशयं सृष्टित्वात् विमुच्यते, हे श्रेष्ठदेवाः—द्वादशवर्षं, अर्धं तद्वा, वा त्रिवर्षं यावत् सम्पूर्णव्रतेन। यः सेवां कारयति, स अपि सृष्टित्वात् मोक्षं प्राप्नोति; अतः, हे श्रेष्ठदेवाः, एतद् परमं दिव्यं व्रतम् आचरितव्यं।” एवं श्रुत्वा देवाः भगवतः शिवस्य वचनं “एवं अस्तु” इति प्रत्यूचुः। तस्मात् सर्वे देवाः, असुराः, मनुष्याश्च भगवतः सृष्टयः स्मृताः। रुद्रः सृष्टिपतिः सृष्टिबन्धमोचकः; यः कश्चित् सृष्टिः, पाशुपतव्रतेन तत् सृष्टित्वं त्यक्तुं शक्नोति। तत् कृत्वा, स पापिष्ठो न भवति—एष शास्त्रस्य निष्कर्षः। तदा विनायकः स्वशक्तिसम्पन्नः बालः, देवैः न पूजितः सन्, तान् निगृह्य उवाच—“मां लोके शुद्धान्नपानैः विना पूजयित्वा, के मनुष्याः, देवाः, अपि वा दानवाः, सिद्धिं प्राप्नुवन्ति?” इति। तस्मात् तदा एव, देवेश्वर्यर्थं, अहं विघ्नान् करिष्यामि, हे देवेश, ये कर्तुमिच्छन्ति। तदा सर्वे देवाः सह इन्द्रेण, भयभीताः, तं प्रभुं पूजयामासुः। ते अन्नपानमण्डकमोदकैः गणेशं सम्यक् पूजयित्वा, “सर्वदा विघ्नरहिताः स्याम” इति प्रार्थयामासुः। स तदा पुत्रं समालिङ्ग्य च घ्राणं च कृत्वा, सर्वदेवाधिपः तं पूजयामास। पूजित्वा तं विनायकं, गणाधिपं, सर्वैः देवैः, गणपतिभिः, गिरिराजधनुषा सह, त्रिपुरदाहनाय जगाम। स देवेशः, दिव्यसिद्धगणैः परिवृतः, महेश्वरः, सर्वैः प्रेतगणैः, नन्दिप्रधानैः गणेश्वरैः, स्वस्ववाहनैः तं प्रभुं अनुययुः। देवगणेश्वराणां पुरतः नन्दिः, गिरिराजसदृशः, दिव्यरथम् आरोह्य, मृत्युपुरीं जेतुं जगाम। तदा श्रेष्ठगजे, वृषभे, हये च समारुह्य देवाः, गणाध्यक्षाः, सर्वे गणाश्च, स्वस्वायुधचिह्नैः ययुः। स अच्युतबलः त्रिपुरदाहनाय जगाम। स प्रभुः, सहस्रांशुः, उग्रः, देवदानवेश्वरः, भगवाञ् देवमध्यगः, स्ववाहनारूढः, पद्मदलसन्निभवर्णः, सहस्रांशुवद् उग्रः सुमेरुशिखरमिव विराजमानः। सहस्राक्षः, देवश्रेष्ठः, गजेन्द्रमारुह्य, रुद्रस्य दक्षिणे त्रिपुरविनाशनाय जगाम; तत्र गरुडः सर्पवत् ययौ। सिद्धगन्धर्ववीर्यदेवगणेश्वराः, इन्द्रं प्रभुं सर्वतः स्तुत्वा, “जय” इति वदन्तः, उत्तमपुष्पवृष्टिं च कृतवन्तः। सहस्राक्षं दृष्ट्वा, मातृवत् पुत्रं प्रणम्य, इन्द्रं प्रणेमुः। यमः, अग्निः, कुबेरः, वायुः, निरृतिर्गणपतिः, आपतिः, ईशानः, भवश्च समागमन्। वीरभद्रः रणधीरः, वृषभेश्वरमारुह्य, रथस्य नैऋत्ये, केशकुञ्चितैः परिवृतः। स त्रिपुरविनाशनाय, देवदेवः त्र्यम्बकः, महाकालः, महातेजाः, महादेवसदृशः, तत्र स्थितः। पृष्ठतः, पश्चिमदिशि, गणैः सह रथसेवां चकार। स्कन्दः अपि सिद्धचारणैः सह, स्वसेनया, गिरिराजसदृशः, देवपतिसमूहैः परिवृतः, गजेन्द्रे अग्निजः, तत्र स्थितः। गणेशः विघ्नहर्ता, दैत्येश्वराणां विघ्नं चकार; देवेषु च विघ्नहर्ता, विघ्नहर्तृगणैः सह, ईशानदिकं ययौ। काली तदा, निशाकालसन्निभदीप्तशूलधारिणी, करस्थकपालालङ्कृता, महादैत्यदेवमदिरारक्तपानमत्तः, शूलं चालयन्ती, अग्रे ययौ। सा मत्तगजेव चलन्ती, मदोन्मत्तलोचनाः, भूतगणैः सह, गजचर्मवसनाङ्गी, गणेश्वरस्य पुरतः ययौ। सिद्धगन्धर्वपिशाचयक्षविद्याधरनागेश्वरदेवश्रेष्ठाः तां हिमालयसुते देवीं जयशब्दैः नमस्कृत्य स्तुतवन्तः। मातरः, देवानां शत्रुश्रेष्ठनाशिन्यः, देवगणैः पूजिताः, स्ववाहनध्वजगणैः परिवृताः, रथं ययुः। दुर्गा, पशुपतिं समारुह्य, दुर्ल्लङ्घ्या, बहुभुजा, अंकुशत्रिशूलपाशपरशुचक्रखड्गशङ्खायुधधारिणी, सहस्रसूर्यसमप्रभाक्षी, मार्गं दहन्ती, युवती च महाबला, दैत्यवधाय ययौ। तदा त्रिपुरदेववधाय, देवगणेश्वराः, इन्द्रसूर्यसदृशप्रभाः, गजाश्वसिंहरथवृषैः सह, ययुः। हलमुसलशिलायुधैः, पर्वतसदृशैः, देवगणेश्वराः महेश्वरस्य पुरतः ययुः। तदा इन्द्रः, पद्मसम्भवः, विष्णुश्च, अन्ये देवगणेश्वराः, भगवन्तं जयवचनैः, सर्वतः मणिमुकुटैः प्रणम्य, स्तुतवन्तः। सर्वे मुनयः दण्डिनः, जटिलाः, नृत्यन्तः, सिद्धचारणाः आकाशे सञ्चरन्तः, पुष्पवृष्टिं कृतवन्तः; ब्राह्मणश्रेष्ठाः त्रिपुरस्य सर्वतः जीवनं दत्तवन्तः।