लिङ्गपुराणम्

श्रूयताम्, भगवतः त्रिपुरविजयस्य दिव्यं यानं यथार्हम्। तस्य रथस्य घोषा एव मन्त्रा अभवन्, पदानि तु अक्षराणि, आश्रया आश्रमाः, सीम्नः तु अनन्तता, सहस्रशिरसां भूषणैः विभूषितम्। दिशः च दिशान्तराणि च तस्य रथस्य चक्राणि, पद्मानि च अन्ये च सुवर्णमयमणिविचित्रध्वजाः तत्र पताकाः आसन्। चत्वारः समुद्राः रश्मयः उच्यन्ते, गङ्गाद्याः सर्वाः श्रेष्ठनद्यः सर्वाभरणभूषिताः। सर्वाः स्त्रियः, चामरगृहीतहस्ताः, स्त्रीरूपाभरणाः, तत्र तत्र स्थिताः, रथस्य शोभां वर्धयन्ति स्म। सप्त श्रेष्ठानि सुवर्णसोपानानि तत्रासन्; सारथिः स्वयं ब्रह्मा आसीत्, देवाः तु शस्त्रधारिणः उच्यन्ते। अंकुशः ब्रह्मैव, ओंकारः ब्रह्मदेवता, लोकालोकपर्वतः परितः तस्य सीढिः। चित्तस्य विकटः बहिर्गिरिः शोभायमानः, सर्वे परितः पर्वताः तस्य नासिकाः कथ्यन्ते। तलाः, कपोटाः, कापोटाः च—अधोलोकवासिनः—मेरुः छत्रमिव, मन्दरः पार्श्वमृदङ्गः। गिरिराजः धनुः, तस्य ज्याः नागेश्वरः, कालरात्रिः इन्द्रधनुः च धनुर्ज्या एव। घण्टा सरस्वती देवी, वेदस्वरूपिणी; बाणः तेजस्वी विष्णुः, अग्रे सोमः। कालाग्निः उग्रः तस्य मुखम्, विषोत्पन्नवायवः तस्य अश्वाः। एवं दिव्यं रथमपि, धनुः, बाणं, सारथिं, च ब्रह्माणं लोकनाथं कृत्वा, भगवान् भवः तस्मिन् दिव्ये रथे, युद्धाय भूषिते, समस्तदेवगणैः युक्ते, स्वर्गमिव पृथिवीं च कम्पयन्, आरोहति स्म। स ऋषिभिः स्तुतः, सूतैः पूजितः, अप्सरोगणैः नृत्यविशारदैः सेवितः, वरदः प्रभया दीप्तमानः, रथारूढं सारथिं निरीक्ष्य, लोकसमावृतं रथं समारुह्य स्थितवान्। वेदसम्भूताः अश्वाः शिरसा भूमौ पतिताः; तदा तस्य रथस्य अधः, भगवान्, पृथिवीधरो, वृषराजरूपं धारयन्, तान् क्षणमुत्थाप्य स्थापयामास; क्षणेन पुनः वृषराजः जानुभ्यां भूमौ पतितः। भगवान् बाणहस्तः अश्वानुत्थाप्य, देववचसा, शुभं रथं स्थापयामास। ततः अश्वान् मनोजवांश्च वायुवत् प्रेषयामास, प्राचीना दिविस्थान् बलिनः दानवान् प्रति। तदा भगवान् रुद्रः, देवान् दृष्ट्वा, उवाच—"मम प्रजापतित्वं दत्तम्; अतः अहं असुरान् हनिष्यामि।" स प्रजाः देवांश्च अन्यांश्च पृथक् स्थापयित्वा, "वध्याः एते, अन्यथा नास्ति," इत्युक्त्वा। एवं भगवतः वचः श्रुत्वा, सर्वे देवाः, प्रजाभावभयात्, विषण्णचित्ताः अभवन्। तेषां भावं विज्ञाय, भगवान् उवाच—"मा भैष्ट, प्राज्ञदेवश्रेष्ठाः, प्रजाभावे।" "श्रुणुत मोक्षमार्गं—यो दिव्यं पाशुपतव्रतमाचरेत्, स प्रजाभावात् मुच्यते।" "एषः प्रजाभावः सत्य एव, मया उक्तः; यः कोऽपि मद्व्रतं चरति, स प्रजाभावात् विमुच्यते, न संशयः। द्वादशवर्षाणि, अर्धं, वा त्रिवर्षाणि पूर्णव्रते, मोक्षः स्यात्।" "यः सेवां कारयति, स अपि मुच्यते; अतः सर्वोत्तमं दिव्यं व्रतं आचर्यताम्।" देवाः "एवमस्तु" इति शम्भुं जगद्वन्द्यं प्रत्यूचुः; तस्मात् सर्वे देवासुरमानुष्याः प्रभोः प्रजाः। रुद्रः प्रजापतिः प्रजाबन्धमोचकः; यः प्रजाः, स पाशुपतेन व्रतेन प्रजाभावं त्यजेत्। तदाचर्य पापिता नास्ति—एष शास्त्रनिश्चयः। तदा विनायकः स्वयं, बालोऽपि अद्भुतविक्रमः, देवैः न पूजितः सन्, तान् निगृह्य उवाच—"मां विना शुद्धान्नपानैः पूज्यं, कः सिद्धिं लभते?" तस्मात् तस्मिन्नेव काले, सर्वे देवाधिपतयः दिव्यकार्यार्थं, विघ्नं करिष्यामि, इति प्रोक्त्वा, इन्द्रादयः सर्वे भयात् तम् अधिपतिं पूजयामासुः। अन्नपानैः, पिष्टकपिण्डैः च, तं गणेशं प्रार्थयन्तः, "सर्वदा विघ्नरहिताः स्याम" इति। पुत्रं आलिङ्ग्य, घ्राणं कृत्वा, तदा सर्वदेवानां श्रेष्ठः तं पूजयामास। पूजित्वा विनायकं, गणाधिपं, देवगणैः, गणनाथैः, गिरिराजधनुषा सह, त्रिपुरदाहाय जगाम। स देवाधिदेवः, दिव्यसिद्धगणैः परिवृतः, महेश्वरः, सर्वे भूतगणाः, नन्दिप्रमुखाः गणेश्वराः स्ववाहनैः तं अनुयायुः। देवगणानां गणनाथानां च अग्रे, नन्दिः, गिरिराजसदृशः, दिव्यरथमारुह्य, मृत्युपुरीं प्रति जगाम। तस्मिन्काले, श्रेष्ठगजे, वृषे, अश्वे च आरूढाः, देवाः, गणाधिपाः, सर्वे गणाः स्वशस्त्रचिह्नैः ययुः। स एव, अपरिक्षीणबलः, लोकहिताय, त्रिपुरदाहाय प्रस्थितः।