लिङ्गपुराणम्

वज्रधरस्याज्ञया सर्वे महर्षयः सन्नद्धाः सन्तः मङ्गलशब्दैः गणाधिपतिं स्तोतुं आरब्धवन्तः, तं कामदं भगवन्तं प्रार्थयन्तः। देवाः अपि, भवं दृष्ट्वा, हर्षविस्फारितरोमाः अभवन्; वज्रधरस्याज्ञया दिव्याः सुराः तस्य शिरसि पुष्पवृष्टिं चक्रुः। दिव्यानि सुरभिणि द्रव्याणि नन्द्ये अपि आकाशात् वृष्टानि; तेन पुष्पवर्षेण तुष्टो नन्दिः परितोषबलसमन्वितः स्फुरितवान्। नन्दिः च भवे च चन्द्रजलैः सुगन्धितैः स्नात्वा, तत्र वृषस्कन्धे नानापुष्पैः भूषितौ विराजमानौ आस्ताम्। आकाशमपि, धर्मज्ञाः, तदा तारागणैः इव सञ्जुष्टम् अभवत्; पुष्पभूषितः नन्दिः वृषस्य पृष्ठे शोभां ददौ। यथा चन्द्रमाः नभसि ताराभिः परिवृतः दृश्यते, तथा देवा इन्द्रोपेन्द्रसहिताः तं नन्दिं तद्रूपेण पश्यन्ति स्म। ते गणेश्वरं देवानां देवमपरं रुद्रं स्तुवन्तः ऊचुः—"नमस्ते रुद्रभक्ताय, नित्यं रुद्रस्तोत्ररताय।" "नमस्ते रुद्रभक्तदुःखविनाशकाय, उग्रकर्मरमाय, कूष्माण्डगणनाथाय, योगिश्वराय।" "नमस्ते नित्यशरण्याय, सर्वज्ञाय, दुःखनाशकाय, वेदाधिपतये, वेदवेद्याय।" "नमः वज्रधराय, वज्रदंष्ट्राय, वज्रनिग्रहाय, वज्रालङ्कृताय, वज्रधारिभिः पूजिताय।" "नमः रक्तवर्णाय, रक्तलोचनाय, रक्ताम्बरधराय, येन रुद्रपदं भक्तानां दत्तम्।" "नमः सेनापतये, रुद्राधिपाय, भूतनाथाय, लोकाधिपतये, पापनाशकाय।" "नमः रुद्राय, रुद्राधिपतये, उग्रपापनाशकाय; नमः शिवाय, सौम्याय, रुद्रभक्ताय।" एवं स्तुतः तुष्टः गणाध्यक्षः शिवपुत्रः देवतानां प्रति सम्बोध्य, शम्भोः रथस्य, सारथेः, धनुषः, श्रेष्ठबाणस्य च विषयं व्याहरत्—"यूयं त्रिपुरविनाशं कृत्वा यत्नेन सम्यक् प्रयत्नं कुर्वन्तु; ततः ब्रह्मणा विश्वकर्मणा च सह मिलित्वा यथोचितं आचरन्तु।" ते ततः महोत्साहेन देवानां देवस्य प्राज्ञस्य रथं निर्मितवन्तः। ततः रुद्रस्य कृते विश्वकर्मा यत्नेन दिव्यं सर्वलोकमयं रथं निर्मितवान्। सः रथः सर्वभूतसमूहः, सर्वैः देवैः पूजितः, सर्वदेवतामयः, सुवर्णमयः, सर्वत्र पूज्यः आसीत्। तस्य दक्षिणचक्रं सूर्यः, वामचक्रं चन्द्रः; दक्षिणस्य द्वादशाराः, वामस्य षोडशाराः। तयोः चक्रयोः द्वादशादित्या संस्थिताः, वामचक्रे षोडशकलाः चन्द्रस्य संस्थिताः। तत्रैव चक्रे नक्षत्राणि भूषणानि, षडृतवः तस्य चक्रस्य नेमयः। कमलं मध्ये, मन्दरः रथाङ्गं; पश्चिमपूर्वपर्वतौ अक्षौ। मेरुः अधिष्ठानम्, केसरी पर्वताः उपघ्नाः; संवत्सरः तस्य वेगः, अयनानि चक्रसंधयः। क्षणाः बन्धुराः, अराः कलाः, विभागाः काष्ठाः, पिनः अक्षाः, निमेषाः युगाङ्गानि। तारा उपाङ्गानि, लवाः सूक्ष्मभागाः; व्योमावरणम्, स्वर्गमोक्षद्विज्ञप्तिपताका। धर्मवैराग्यदण्डाः तस्य दण्डाः; यज्ञः तेषु समाश्रितः; हविः सन्धयः, पञ्चाशत् अग्नयः धातवः। युगयोः अन्तौ धर्मकामौ; नेतृदण्डः अव्यक्तम्, प्रज्ञा तस्य वेणुः। कोणः अहंकारः, तत्त्वानि बलम्, इन्द्रियाणि भूषणानि। श्रद्धा गमनं च तस्य स्वभावौ; वेदाः अश्वाः, अङ्गानि भूषणानि, षडङ्गानि आलङ्कारिकानि। पुराणन्यायमीमांसाधर्मशास्त्राणि वस्त्राणि, सर्वलक्षणचिह्नितानि। मन्त्राः घंटाः, अक्षराणि पदानि, आश्रमाः उपस्थानानि; तस्य सीमा अनन्ता, सहस्रफणाभूषिता। दिशः चक्राणि, विदिशः च; कमलानि सुवर्णमणिविचित्रपताकाः। चत्वारः समुद्राः रथरस्स्य रज्जवः; गङ्गाद्याः सर्वनद्यः सर्वाभरणशोभिताः। सर्वाः स्त्रियः चामरधारिण्यः, रम्यरूपधारिण्यः, तत्र तत्र स्थिताः, रथस्य शोभां वर्धयन्ति स्म। सप्त स्वर्णमयानि श्रेष्ठपदानि; सारथिः श्रीब्रह्मा, देवाः शस्त्रधारिणः। अङ्कुशः ब्रह्म, ओङ्कारः ब्रह्मणो देवता; लोकालोकपर्वतः तस्य सर्वतोऽपि सोपानम्। मनसः बहिर्मण्डलपर्वतः शोभनः; सर्वे पर्यन्तपर्वताः नासिकाः। तलाः कपोताः च, अधःस्थितजनाः; मेरुः छत्रम्, मन्दरः पार्श्ववाद्यम्। गिरिश्रेष्ठः धनुः, तस्य ज्या नागेश्वरः; कालरात्रिः पुनः इन्द्रधनुः अपि तस्य ज्या। घंटा सरस्वती, वेदारूपिणी; बाणः तेजस्वी विष्णुः, शिरः सोमः।