धर्मात्मनः कदापि हन्तव्याः न सन्ति; केवलं पापिनः एव सर्वशक्त्या निहन्तव्याः—कथं देवश्रेष्ठाः हन्तुं योग्याः स्युः? असुराः अपि, गर्विताः पापिनश्च सन्तः, बलवद्भिः देवैः न हन्तव्याः; तस्मात् रुद्रस्य परमेश्वरस्य प्रभावेन ते न हन्तव्या इति निश्चितम्। अहं वा ब्रह्मा वा देवाः वा दैत्याः वा देवारिणां हन्तारः वा महर्षयः अपि—कः वा भगवतः प्रसादं विना किञ्चित् कर्तुं समर्थः? स एव चतुर्विंशत्युत्तरैकसप्ततितमः, नित्यः, परमेष्टिनां परमः, विश्वस्य चामृतानां चेश्वरः, सर्वपूज्यः, सर्वाधारः, महेश्वरः अस्ति। स एव सर्वदेवानां प्रभुः, सर्वेषां हितकरः, स्वलीलया देवाञ्च दैत्यपतिंश्च पृथक् अकारयत्। तस्यैव अंशस्य पूजनात् देवाः दिव्यत्वं प्राप्तवन्तः, ब्रह्मा ब्रह्मपदं, अहं च विष्णुपदं प्राप्तवान्। केन पुनः, तं विना, सिद्धिः इच्छिता? तस्मात् लिङ्गपूजनक्रियायाः प्रभावेन स एव तान् हन्तुं अर्हति। सर्वे ते धर्मनिष्ठाः, वैदिकस्मार्तकर्मसु स्थिताः; तथापि, यजमानस्य तीक्ष्णाभिसंयोगेन, सम्यक् रुद्रपूजनं कृत्वा, वयं दैत्यश्रेष्ठान् जयिष्यामः। त्रिपुरं, पुण्यदृष्टया मायया रक्षितं, सुरक्षितं च, स्फटिकसदृशं दीप्तमानं—को वा तद्विनाशनं समर्थः, त्रिनेत्रं प्रभुं विना? एवं उक्त्वा, हरिः, यज्ञेन समुपगम्य, उपविश्य, सहस्रशः भूतगणान् अपश्यत्। तान् स त्रिशूलशूलगदापरशुपाषाणाद्यायुधधारिणः, नानारूपालङ्कृतांश्च दृष्टवान्। ते सर्वे प्रलयानलसदृशाः, कालान्ते रुद्रवत् दीप्तमानाः आसन्; तान् समुपेत्य, हरिः प्रणम्य, इदं वचनम् उवाच— "दैत्यत्रयपुरं दग्ध्वा, विदारित्य, भस्मीकर्तुं, यूयं वीराः स्वमार्गेण प्रतियात; प्राणिनां हिताय।" ततः, देवेन्द्रं प्रणम्य, भूतगणाः त्रिपुरं प्रविश्य, सर्वे नष्टाः, पतङ्गवत् वह्नौ। तदा, देवानां प्रभोः आज्ञया, सर्वे भूतगणाः विनष्टाः; सहस्रशः दैत्याः तत्र नृत्यन्तः, हृष्टाः, गीतवन्तः। ते सर्वे देवानां प्रभुं, परमात्मानं, ईश्वरं स्तुतवन्तः; तदा, देवाः, क्षणेन पराजिताः, बलहीनाः अभवन्। इन्द्रेण सह, देवाः उपेन्द्रं देवानां प्रभुं समुपेत्य, भयात् भगवन्तं परमपुरुषं दृष्ट्वा, स चिन्तयामास। दुःखितः सः विचिन्तयामास—"किं कर्तव्यम्?" इन्द्रेण सह दुःखितान् देवान् दृष्ट्वा, मन्दं विचिन्तयामास—"कथं प्रयत्नेन दैत्यबलं नाशयित्वा शक्यते?" "परमेश्वरस्य प्रसादेन अहं देवकार्यम् सम्पादयिष्यामि; धर्माचरणे पापं नास्ति—धर्मिष्ठानां विषये किञ्चित् संशयो नास्ति।" "तस्मात्, ते दैत्याः न यज्ञोत्पन्नैः प्राणिभिः न च भूतैः हन्तव्याः; धर्मेण एव पापं नश्यति, सर्वं धर्मे प्रतिष्ठितम्।" "एष धर्मः सनातनः—राज्यं धर्मात् आगच्छति; त्रिपुरवासिनः सर्वे दैत्याः धर्मनिष्ठाः एव।" "तस्मात्, द्विजोत्तम, ते अपराजितत्वं प्राप्तवन्तः; महानपि पापं कृत्वा, ये रुद्रं पूजयन्ति, ते अन्यथा न भवन्ति।" "पूजनात् सर्वपापेभ्यः विमुक्ताः भवन्ति, यथा कमलं जलस्पर्शात्; द्विजोत्तम, भोगः च समृद्धिः च तस्यैव प्रसादात् जायते।" "तस्मात्, लिङ्गपूजननिष्ठाः ते दैत्याः भोगिनः; तेषां धर्मे विघ्नं कृत्वा, देवाः, मम स्वबलात्—" "—देवानां कार्यसिद्धये, अहं त्रिपुरं दैत्यान् च क्षणेन जेष्यामि।" इति निश्चित्य, भगवाँस्सः परमपुरुषः, शत्रुधर्मे विघ्नं कर्तुं मनसा निश्चितवान्। ततः, बलवान् अच्युतः, स्वयमेव महाप्रभवम्, मायामयं पुरुषं ससर्ज, तेषां धर्मविघ्नहेतवे। स मायावी, इच्छया रूपमन्तरं गृह्णन्, सर्वेषां मोहकरं, प्रमाणोपेतं, मायामयम् एकं शास्त्रं निर्मितवान्। तस्मै स्वतनयाय, स मायाशास्त्रं षोडशसहस्रश्लोकयुक्तं, मायापूर्णं, उपदिशत्। तद् शास्त्रं वैदिकस्मार्तविरोधि, वर्णाश्रमहीनं, स्वर्गनरकयोः अत्रैव स्थितिं प्रतिपादयति, अन्यत्र न। स शास्त्रं तस्मै उपदिश्य, अच्युतः स्वयं, त्रिपुरविनाशाय, तम् आदिश्य, हरिः उवाच— "त्वं शीघ्रं गच्छ, त्रिपुरवासिनां विनाशाय; वैदिकस्मार्तधर्मः नश्यतु—अत्र संशयः नास्ति।" स तु प्रणम्य, मायाशास्त्रकुशलः, शीघ्रं तां पुरीं प्रविश्य, स तत्र मुनिः मायां प्राकुरुत। तस्य मायया, त्रिपुरनिवासिनः दैत्याः वैदिकस्मार्तकर्म त्यक्त्वा, तस्य शिष्यत्वं जगृहुः। ते महादेवं शङ्करं परमेश्वरं च परित्यज्य, नारदः अपि तस्य मायिनः आज्ञया मोहितः अभवत्। स मुनिः, मायिना सह तां पुरीं प्रविश्य, सर्वतः शिष्यैः उपशिष्यैश्च परिवृतः, दीक्षा प्राप्तवान्। स स्त्रीणां कर्माणि, यानि दुःसाध्यानां फलदायकानि, अकुरुत; ताः स्त्रियः तत्क्षणात् फलप्राप्त्यै, तानि कर्माणि नित्यं चेरुः। ताः संसारासक्ताः, पतिपूजनं निन्दन्त्यः, पतिं देवतारूपेण न पश्यन्त्यः, इदानीं अपि, नारदस्य मानात्, कलियुगे एषा प्रवृत्तिः दृश्यते। स्त्रियः, पतिं परित्यज्य, स्वेच्छया, अधः पतन्त्यः; स्त्रीणां माता, पिता, बान्धवः, मित्रं, सख्युः, ज्ञातयः—पतिः एव निःसंशयं सर्वं। तथापि, मायया, महानपि पापं कृत्वा, यदि स्त्री पतिस्नेहेन युता भवति, तदा सा परमं स्वर्गं प्राप्नोति; अन्यथा, तद्विपरीते, नर्कम्। एका नगरी, मुनिश्रेष्ठ, यत्र स्त्रियः पतिं सर्वधर्मरूपं पश्यन्ति।