धर्मज्ञाः, श्रूयताम् अद्भुतं देवीचरितम्। द्वापरान्ते सा देवी, कालरात्रिः, महामाया, रेवती, भूतनायिका इत्यादिभिः नामभिः विख्याता अभवत्। गौतमी, कौशिकी, आर्या, चण्डी, कात्यायनी, सती, कुमारि, यादवि, देवी, वरदा, कृष्णपिङ्गला इत्यादि नामानि तस्याः पुण्यश्लाघ्यानि सन्ति। यज्ञकुशधारिणी, त्रिशूलधारिणी, ब्रह्मचर्यनिष्ठा, महेन्द्र-उपेन्द्रयोः भगिनी, दृषद्वतीनदीतीरे एकत्रिशूलधारिणी च सा देवी विद्यते। अजय्या, बहुभुजाः, साहसी, सिंहवाहिनी, शुम्भादिदैत्यनाशिनी, महिषासुरमर्दिनी च सा भगवती। विंध्यवासिनी, अपराजिता, गणनायिका—एवं विविधानि नामानि देवीभ्यः क्रमशः कथितानि। एतानि भद्रकालीनामानि फलसम्पूर्णानि; यः पुरुषः तानि पठति, तस्य पापं न भवति। वनान्तरे, गिरौ, नगर्यां, गृहे, जलस्थले, स्थलस्थले—सर्वत्र एषा रक्षाविधिः उपयोज्यः। विशेषतः सिंहव्याघ्रचोरादिभयस्थाने, सर्वविपदः, देवीनामानि पठनीयानि। बालकाः यदि शुभात्मभिः, ग्रहैः, भूतैः, रोगमातृभिः बाध्यन्ते, तेषां रक्षायै एषा विधिः करणीयः। महादेव्याः द्वे अंशे—ज्ञानं च श्रीः—प्रोक्ते; ताभ्यां सहस्रशः देव्यो जगत्सर्वं व्याप्नुवन्ति। सा भगवती, देवदेवः, सत्यरुद्रः, महेश्वरः, सर्वलोकहिताय आत्मानं स्थापयामास। रुद्रः, पशुपतिः, त्रिपुरं दग्धवान्; तस्य तेजसा सर्वदेवाः प्राणिनः च पशुवत् अभवन्। यः पुरुषः एतत् आदिकल्पवृत्तान्तं पठति वा शृणोति वा, द्विजश्रेष्ठैः श्रावयति वा, स ब्रह्मलोकम् आप्नोति। इत्येतत् शुभसृष्टिवृत्तान्तं संक्षेपेण विस्तरेण च उक्तं, किन्तु कथं महेश्वरः, पशुपतिः, त्रिपुरं दग्धवान्? देवाः ब्रह्मणा सह कथं पशवः अभवन्? मायायाः तपसा पूर्वं दुस्तरं नगरं निर्मितम्। स्वर्णमयं, रजतमयं, दिव्यलोहमयं—एवं त्रि-नगरं, अतिदुष्करं, देवदेवेन दग्धम् इति श्रुतम्। भगनेत्रनाशकः भगवत्, एकेन दिव्यबाणेन त्रिपुरं कatham समग्रं दग्धवान्? विष्णुप्रसूतैः भूतैः त्रिपुरं न दग्धम्; नगरस्य उत्पत्तिः, वरदानं च पूर्वं श्रुतम्। अधुनात्वं, धर्मज्ञ, त्रिपुरदाहकथां सर्वां कथय। तेषां वचनं श्रुत्वा, सूतः, श्रेष्ठः कथकः, व्यासात् श्रुत्वा, अर्थविस्तारकर्ता, वदति। त्रिविश्वे शापात्, मनः-वाक्-शरीरात् त्रिपुरं उत्पन्नम्। तारकासुरः, तारपुत्रः, स्वजनैः सह स्कन्देन महत् प्रयासेन हतः; तस्य पुत्राः, बलसम्पन्नाः—विद्युन्माली, तारकाक्षः, कमलाक्षः—एते महात्मानः, वीराः, घोरं तपः उपागच्छन्। अतितीव्रं तपः कृत्वा, नियमेन, तैः दानवश्रेष्ठैः स्वशरीरं तपसा पीडितम्। तेषु तुष्टः, पितामहः, वरप्रदाता, तान् वरं दत्तवान्—"सर्वेषु प्राणिषु कोऽपि न तान् हन्तुं शक्नुयात्।" ते सर्वे पितामहं, लोकपितरं, वरं याचितवन्तः; तदा भगवतः, अक्षरस्य, वचनं श्रुतम्—"सर्वेषां अमरता न शक्या, असुराः, अन्यं वरं वृणुता।" तदा दैत्याः, एकत्र समागत्य, ब्रह्माणं प्रणम्य, जगद्गुरुम्, वदन्ति—"भगवन्, तव कृपया, पुरातनत्रिणगरं पृथिव्यां स्थातुम् इच्छामः।" "सहस्रवर्षे समाप्ते, त्रिनगराणि एकत्र मिलित्वा, तानि एकीभूतानि भविष्यन्ति।" "यः एकबाणेन तानि संयुक्तानि दहेत्, तेनैव वधः स्यात्।" भगवान् "एवं भवतु" इत्युक्त्वा, दिवं गतः; ततः मायायाः तपसा, पुरातननगराणि निर्मितानि। एकं स्वर्णनगरं दिवि, एकं रजतनगरं अन्तरिक्षे, एकं लोहनगरं पृथिव्यां तेषां महात्मनां कृते। प्रत्येकं नगरं शतयोजनविस्तारं; स्वर्णनगरं तारकाक्षस्य, रजतनगरं कमलाक्षस्य। लोहनगरं विद्युन्मालिनः; एवं त्रिपुरं, उत्तमदुर्गं, निर्मितम्। तत्र मायः, दैत्यदानवैः पूजितः, बलवान्, निवसति। स्वर्ण-रजत-कृष्णलोहनगराणि, तत्र मायः स्वगृहं निर्माय, तत्र स्थितः। एवं दैत्यानां त्रिपुरं, उत्तमदुर्गं, ब्राह्मणश्रेष्ठ, त्रिलोकसदृशं अभवत्। त्रिनगरस्य निर्माणे, सर्वे दैत्याः तत्र प्रविष्टाः, त्रिलोकं अतिबलवन्तः अभवन्। कल्पवृक्षैः पूरितम्, गजाश्वैः सन्कुलम्, विविधभवनैः शोभितम्, रत्नजालैः आवृतम्। दिव्यप्रासादैः, सूर्यसदृशदीप्त्या, सर्वदिशं विमुखम्, शुद्धमणिरूपैः, चन्द्रप्रभया शोभितम्। दिव्यभवनैः, उन्नतद्वारैः, कैलासशिखराकारैः भूषितम्, त्रिपुरं प्रत्येकं उत्तमविन्यासेन, भिन्नं, दिव्यं च, शोभायमानम् अभवत्।