लिङ्गपुराणम्

चित्रकस्य पुत्राः सञ्जाताः—विपृथु, पृथु, अश्वग्रीव, सुभाहु, सुधा, सूक, गवेक्षणः च। तस्यैव वंशे अरिष्टनेमिः, अश्वः, धर्मः, धर्मभृत्, सुभूमिः, बहुभूमिः, तथा श्रविष्ठा श्रवणा च द्वे स्त्रियौ उत्पन्ने। अन्धकात्, काश्याः कन्यायाः गर्भात्, चत्वारः पुत्राः अभवन्—कुकुरः, भजमानः, शुचिः, कम्बलवर्षिषः च। कुकुरस्य पुत्रः वृष्णिः अभवत्; वृष्णेः शूरः; शूरात् महाबलः कपोतरमः; तस्य पुत्रः विलोमकः। विलोमकस्य पुत्रः नलः, यः तु बुद्धिमान् तुंबुरो मित्रं च, चन्दनानकदुन्दुभीति पुण्यनाम्ना प्रसिद्धः। तस्मात् अभिजित् पुत्रः अभवत्; अभिजितः पुनर्वसु नाम पुत्रः; स उत्तमः पुरुषः पुत्रार्थं अश्वमेधयागं अकरोत्। तस्य यज्ञस्य मध्यात्, अतिरात्रस्य केन्द्रात्, सर्वज्ञः, महादाता, यज्ञकर्ता पुनर्वसु उत्पन्नः। तस्य अपि द्वौ पुत्रौ—आहुकः आहुक्याः च, यौ कीर्तिमन्तौ। आहुकात्, काश्याः कन्यायाः गर्भात्, देवकः उग्रसेनः च द्वौ पुत्रौ दिव्ययोनि उत्पन्नौ। देवकस्य पुत्राः देववान्, उपदेवः, सुदेवः, देवरक्षितः, देवसमः अभवन्। तेषां सप्त कन्याः वसुदेवाय विवाहाय दत्ताः—वृषदेवी, उपदेवा, देवरक्षिता, श्रीदेवा, शान्तिदेवा, सहदेवा, तथा देवकी। तासु देवकी विशिष्टा, श्रेष्ठगुणा च। उग्रसेनस्य नव पुत्राः, कंसः ज्येष्ठः; तेषां पुत्रपौत्राः शतसहस्रशः अभवन्। देवकी, देवकस्य कन्या, वसुदेवस्य धर्मपत्नी अभवत्; सा देवैः अपि पूजिता, पतिसंयुक्ता च। रोहिणी, महाभागा, अनकदुन्दुभेः पत्नी अभवत्; पौर्वी, बाह्लिककन्या, देवैः अपि पूजिता। रोहिण्याः रामः जातः, बलप्रधानः हलधरः; कंसभीत्या स्वं तेजः निगूहितवती। रामे जाते, षट् पुत्रेषु हतेषु, वसुदेवः देवक्याम् हरिं अग्न्यत्। स परमात्मा, देवदेवः, जनार्दनः; शुभः हलायुधः अनन्तः, रजतसमः। भृगुशापस्य निमित्तेन, मानुषरूपं गृह्णन्, जनार्दनः वासुदेवः देवक्याम् अभवत्। योगनिद्रा, उमायाः शरीरात् उत्पन्ना, कौशिकीति प्रसिद्धा, देवदेवस्य इच्छया यशोदायाः कन्या अभवत्। सा प्रकृतिः, देवैः पूजिता; श्रीकृष्णः परमपुरुषः, धर्ममोक्षफलप्रदाता च। सा कन्या, विस्तीर्णनेत्रा, चतुर्भुजा, श्रीवत्सचिह्नितवक्षः, पुत्ररक्षणार्थं उपनिता। जनार्दनः, शङ्खचक्रगदापद्मधारी, वसुदेवेन यशोदायै समर्पितः। वसुदेवः नन्दगोपाय विष्णुं, लोकपालं, स्वेच्छया रूपग्रहणं कृत्वा, "रक्षितो भवतु" इति दत्तवान्। शिवस्य अनुग्रहात्, अपरिमेयतेजः, वरदः परमेश्वरः रामाय दत्तः। पृथिव्याः भारहरणाय, जगद्गुरुः अवतरितः; तस्मात् यदवेषु सर्वमङ्गलं भविष्यति। एषा देवक्याः गर्भः, दुःखहरः; ततः उग्रसेनपुत्रः कंसः, अनकदुन्दुभेः पत्न्याः पुत्रः। ततः, सुष्ठु लक्षितां कन्यां जातां उद्घोषितवान्—"एषा देवक्याः अष्टमः गर्भः, हे कंस शुभव्रत!" निःसन्देहं सा मृत्यु:—इति प्राचीनः श्रुतिः; तदा कंसः, आकाशं लङ्घयन्, तां हन्तुं आरभत। अष्टभुजा देवी मेघध्वनिसमवाणीं उवाच—"स्वं शरीरं रक्ष; तव मृत्यु: आगतः।" "शरीरं रक्षन्, हे कंस रूपधारी छलकर्ता, किं पापं कृतवान् मूढ, यत् तव विनाशकः जातः?" देवक्याः भयात्, कंसः अष्टमं शिशुं हन्तुं स्मृतः; किन्तु अष्टमः देवक्याः पुत्रः तस्य मृत्यु: अभवत्। भोजेन तं शिशुं प्रतिस्थापनाय यत् प्रयासः निष्फलः अभवत्, हे मुनिशार्दूल, हरिसामर्थ्येन तया च, सः स्तम्भितः। कंसः अपि तेन कृष्णेन, निष्कलुषकर्मणा, हतः; अन्ये च, देवब्राह्मणहन्तारः, हताः। कृष्णस्य पुत्राः, प्रद्युम्नादयः, युद्धविशारदाः, कीर्तिमन्तः, गणिताः। कृष्णस्य पुत्राः नाम्ना, सर्वे कृष्णसदृशाः; तेषु हरिपुत्रेषु, चारुदेष्णादयः विशिष्टाः। विशेषेण शक्तिमन्तः रुक्मिण्याः पुत्राः, हे शत्रुनिषूदन; कृष्णस्य षोडशसहस्र एकशतपत्न्यः। तासु रुक्मिणी कृष्णस्य प्रिया, ज्येष्ठा च; तया सह कृष्णः, निष्कलुषकर्मा, द्वादशवर्षाणि वासं अकरोत्। सुतार्थं, हरः वायुभोजनं कृत्वा द्वादशवर्षाणि पूजितः; चारुदेष्णः, सुचारुः, चारुवेषः, यशोधरः अभवन्। चारुश्रवा, चारुयशः, प्रद्युम्नः, साम्बः च—एते त्रिशूलधारिणः प्रभुना कृष्णाय दत्ताः।