लिङ्गपुराणम्

विदर्भस्य पुत्रः क्रथः अभवत्; तस्य पुत्रः कुन्तिः; कुन्तेः पुत्रः वृत्तः, वृत्तात् रणधृष्टः, यः युद्धे महाबलवान् अभवत्। रणधृष्टस्य पुत्रः निधृतिर्नाम, शत्रुवीरनाशकः; तस्य पुत्रः दशर्हः, यः महाशत्रुसंघघ्नः अभवत्। दशर्हस्य पुत्रः व्याप्तः, तस्य पुत्रः जिमूतः; जिमूतस्य पुत्रः विकृतिः, तस्य पुत्रः भीमरथः। भीमरथस्य पुत्रः नवरथः, यः सदा दानधर्मपरायणः, सत्यनिष्ठः च अभवत्। नवरथस्य पुत्रः दृधरथः, तस्य पुत्रः शकुनिः; शकुनेः पुत्रः करम्भः, ततः देवरतः। देवरतस्य पुत्रः देवरतिर्नाम राजा अभवत्, देवक्शत्रः इति प्रसिद्धः, यः देवसमः अभवत्। देवक्शत्रस्य पुत्रः माधुः, यः मधुवंशस्य प्रवर्तकः अभवत्; मधोः कुरुवंशः उत्पन्नः। कुरुवंशात् अनु, ततः पुरुषोत्तमः पुरुत्वान्; पुरुत्वान् च भद्रवती विदर्भकन्यायां अंशुः पुत्रः अभवत्। अंशुः इक्ष्वाकुवंशात् पत्नीं गृहीत्वा, तस्य पुत्रः सत्त्वः, सत्त्वात् सर्वगुणसम्पन्नः, वंशवर्धकः सात्वतः अभवत्। एवं ज्यामघस्य वंशः विस्तारपूर्वकं वर्णितः; यः एतत् ज्यामघवंशस्य वर्णनं पठति वा शृणोति वा—स दीर्घायुर्भवति, स्वर्गं, ऐश्वर्यं, सुखं च प्राप्नुयात्। सात्वतः सत्यपरायणः चतुर्वंशः पुत्रः अभवत्—भजनः दीप्तिमान्, दिव्यः, देवावृद्धः, नृपः च। अंधकः महाभाग्यवान्, वृष्णिः यदुवंशस्य आनन्दः; एषां चतुर्णां स्वभावगुणाः विस्तारतः शृणु। सृञ्जयात् तथा भजनात्, दीप्तिमतः आयुतायुः, शतायुः, बलवान्, हर्षकृत् च अभवन्। तेषु देवावृद्धः राजा तपः श्रेष्ठं अकरोत्, मनसि चिन्तयन्—"मम पुत्रः सर्वगुणसम्पन्नः भवतु" इति। तस्य पुत्रः बभ्रुः, धर्मज्ञः, श्रेष्ठराजा, प्रसिद्धः; पुराणवंशविदः तं गायन्ति। अधुना, दूरात् शृणुमः, समीपात् पश्यामः, देवावृद्धस्य महात्मनः गुणान् कथयामः। बभ्रुः नरश्रेष्ठः, देवावृद्धः देवसमः; पञ्च, षष्टिः, षट्सहस्राणि च पुरुषाः अभवन्। बभ्रु-देवावृद्धयोः अपि यः अमृतत्वं प्राप्तवान्, यज्ञशीलः, दानशीलः, वीरः, ब्रह्मनिष्ठः, व्रतस्थः अभवत्। सात्वतवृष्णिवंशे महाबलवान्, रथी, प्रसिद्धः; तस्य वंशे भोजाः देवसमाः अभवन्। गान्धारी, माध्री च वृष्णेः पत्न्यौ अभवताम्; गान्धार्या मित्रानन्ददायकः सुमित्रः पुत्रः अभवत्। माध्र्याः अपि पुत्रः अभवत्, तस्मात् देवमीढुषः; अनमित्रः, शिनिः च, नरश्रेष्ठौ अभवताम्। अनमित्रस्य पुत्रः निघ्नः; निघ्नस्य द्वौ पुत्रौ—प्रसेनः महाभाग्यवान्, सत्राजित् च। सत्राजितः सूर्यस्य प्रियः, जीवितसमः; विवस्वता स्यamantकं मणिं तस्मै दत्तवान्। स मणिः सर्वरत्नेषु श्रेष्ठः अभवत्; एकदा सत्राजितः प्रसेनसहितः मृगयायां गतः। तत्र स भयंकरस्य सिंहस्य हस्ते एकाकी निधनं प्राप्तवान्। ततः शिन्याः कनिष्ठपुत्रात्, वृष्णिवंशजात्, सत्यवाक् सत्यपरायणः अभवत्; तस्य पुत्रः सत्यकः। शिनिपौत्रः सात्यकि, बलवान् युयुधानः अभवत्। युयुधानस्य पुत्रः असङ्गः; तस्य पुत्रः कुणिः; कुणेः पुत्रः युगन्धरः; एते शैनेयाः इति प्रसिद्धाः। माध्र्याः पुत्रात् वार्ष्णिः युधाजित् अभवत्, प्रसिद्धः श्वफल्कः, त्रैलोक्यहितः। यत्र धर्मात्मा राजा श्वफल्कः निवसति, तत्र न व्याधिभयम्, न तुषार्भयम्। श्वफल्कः काशिराजकन्यां गान्दिनीं पत्नीं अकरोत्; काशिराजः स्वकन्यां तस्मै दत्तवान्। सा कन्या मातृगर्भे बहुवर्षाणि स्थित्वा न निष्क्रान्ता; गर्भस्थायां तस्य पिता ताम् उवाच—"शीघ्रं जन्म कुरु, शुभं ते! किं विलम्बयसे?" इति। गर्भस्थया कन्यया गान्दिन्या उत्तरम्—"यदि त्वं त्रिवर्षाणि प्रतिदिनं ब्राह्मणाय एकां गौः दास्यसि, तदा अहम् गर्भात् निष्क्रान्ता भविष्यामि।" इत्युक्तम्। पिता "एवम्" इत्यनुज्ञाय तस्य इच्छां पूर्णां अकरोत्; स दानशीलः, वीरः, यज्ञशीलः, विद्वान्, अतिथिप्रियः च अभवत्। श्वफल्कस्य पुत्रः, दानकीर्तिमान्, अक्रूरः अभवत्; अक्रूरः शैवकन्यां रत्नां पत्नीं अकरोत्। तस्यां उपमन्यु, माङ्गुर, वृत, जनमेजयः अभवन्। गिरिरक्ष, उपेक्ष, शत्रुघ्नः शत्रुनाशकः, धर्मभृत्, वृष्टधर्मः, गोधनः, वरः च अभवन्। आवाह, प्रतिवाह, सुधारा कन्या च अभवन्; अक्रूरस्य उग्रसेन्यां द्वौ पुत्रौ अभवताम्—देववान्, उपदेवः, देवैः पूजितौ। सुमित्रस्य पुत्रः चित्रकः, महाकीर्तिमान् अभवत्। एवं ज्यामघवंशस्य, सात्वतवृष्णिवंशस्य च वंशपरम्परा, गुणाः, वीर्यं, धर्मः, दानशीलता, सत्यनिष्ठा, ब्रह्मनिष्ठा, यशः च विस्तारतः वर्णितम्।