लिङ्गपुराणम्

शृणु राजर्षेः क्रोष्टोः कुलचरितं, यस्य वंशे विष्णुः सर्वश्रेष्ठो वृष्णीनां प्रादुर्भूतः। तस्य क्रोष्टोः एक एव पुत्रः आसीत्, स व्रजिनीवान् इति ख्यातः। तस्य पुत्रः स्वाती, स्वातेरपि पुत्रः कुशाङ्कुः अभवत्। स कुशाङ्कुः महाबलवान् सुतकामः सन् अनेकानि महायज्ञानि आचरन्, बहुधा दानानि च अदात्। तस्मात् चित्ररथः पुत्रः अभवत्, स कर्मसु निपुणः। चित्ररथः अपि वीर्यशाली यजमानः सन् विप्रेषु महादानानि अदात्। तस्मात् वंशे शशबिन्दुः नाम राजा जातः, स परमव्रती चक्रवर्ती च, महाबलपराक्रमी बहुपुत्रवान् च। शशबिन्दोः पुत्राः शतसहस्रं प्रोच्यन्ते, तेषु अनन्तकः श्रेष्ठतमः अतुलः च। अनन्तकस्य पुत्रः यज्ञः, यज्ञस्य धृति, धृतेः उशना नाम पुत्रः, यः पृथिवीं प्राप्तवान्। स धर्मात्मा उशना शतं अश्वमेधयज्ञान् निरवर्तयत्। तस्य पुत्रः सितिेषु नाम राजा अभवत्। सितिेषोः पुत्रः मरुत्, स राजर्षिः कुलवृद्धिकरः। मरुतः पुत्रः कम्बलबर्हिः वीर्यवान् अभवत्। तस्य कम्बलबर्हेः पुत्रः ऋुक्मकवचः पण्डितः, यः संग्रामे कवचिनः शूरान् जघान। स तिक्तैः शरैः धनुषः प्रकटितः परमं यशः प्राप, अश्वमेधयज्ञे धर्मात्मा पृथिवीं विप्रेषु अदात्। ऋुक्मकवचात् परावृत् नाम शत्रुसूदनः पुत्रः जातः। परावृतः महाबलवान् पञ्च पुत्रान् अलभत—ऋुक्मेषु, पृथुरुक्म, ज्यामघ, परिघ, हरि। तेषु पितुः आज्ञया परिघः च हरिः च विदेहान् प्रति नियुक्तौ। ऋुक्मेषुः राजा अभवत्, पृथुरुक्मः तस्य सहाय्यकः। किन्तु ताभ्यां ज्यामघः राजा निर्गमितः, स च आश्रमे निवसन् अरण्ये शान्तः ब्राह्मणैः उपदिष्टः। ततः स धनुः आदाय पताकायुतरथेन अन्यदेशं प्रति अगच्छत्। तत्र केवलया भार्यया सह ऋक्षवत्पर्वतम्, नर्मदातटं च आगत्य निवसन्, अन्यैः परित्यक्तः। ज्यामघस्य भार्या शैब्या नाम पतिव्रता साध्वी च आसीत्। सा घोरतपसा पुत्रं अलभत्। सौभाग्यवती शैब्या समृद्धया पुत्रं विदर्भं अजनि। तस्य राज्ञः कन्यायाम् पण्डितौ क्रथः कैशिकः च जातौ। विदर्भः, विदर्भराजः, द्वौ पुत्रौ अलभत—रोमपादः च तृतीयः बभ्रुः, स्वस्य एव पुत्रः इति ख्यातः। तस्य पुत्रः सुधृति, यो बुद्धिमान् परमधार्मिकः। तस्मात् कौशिकः, तस्मात् चेदिवंशः प्रसिद्धः। विदर्भस्य पुत्रः क्रथः, तस्य पुत्रः कुन्तिः, कुन्तेः वृतः, वृतात् रणधृष्टः महाबलवान्। रणधृष्टस्य पुत्रः निधृति, शत्रुसूदनः; तस्य पुत्रः दशार्हः, यो महाशत्रुगणनाशकः। दशार्हस्य पुत्रः व्याप्तः, तस्य पुत्रः जिमूतः, जिमूतस्य विकृतिः, विक्रितेः भीमरथः। भीमरथस्य पुत्रः नवरथः, सदा दानधर्मनिष्ठः सत्यव्रती च। तस्य पुत्रः दृढरथः, दृढरथस्य शकुनिः, तस्मात् करम्भः, करम्भात् देवरतः। देवरतस्य पुत्रः देवरातिः, स देवक्षत्र इति देवानामिव जातः ख्यातः। देवक्षत्रस्य पुत्रः श्रीमान् मधुः, मधुवंशप्रवर्तकः। मधोः कुरुवंशः अभवत्। कुरुवंशात् अनु, ततो पुरुत्वान्, तस्मात् विदर्भकन्यायां भद्रावत्यां अंशुः अभवत्। अंशुः इक्ष्वाकुवंशे कन्यां परिणीय सत्त्वः पुत्रः अभवत्, तस्मात् सात्वतः, सर्वगुणसम्पन्नः कुलवृद्धिकरः। एवं ज्यामघस्य वंशः विस्तारतः कथितः। यः पुरुषः एतद्वंशकथां पठति वा शृणोति वा, स दीर्घायुष्मान् स्वर्गं राज्यं सुखं च प्राप्नोति। सात्वतस्य, सत्यव्रतस्य, चत्वारः पुत्राः अभवन्—भजनः दीप्तमान्, दिव्यः, देवावृद्धः, नृपः। अन्धकः महाभाग्यशाली, वृष्णिः च यादवानां हर्षदायकः। तेषां चतुर्णां स्वभावान् विस्तारतः शृणु। सृञ्जयात् च भजनात्, दीप्तिमतः, आयुतायुः, शतायुः, बलवान्, हर्षकृत् इति पुत्राः जाताः। तेषु राजर्षिः देवावृद्धः परमं तपः आचरन्, 'मम पुत्रः सर्वगुणसम्पन्नः स्यात्' इति स्मरन्। तस्य पुत्रः बभ्रुः नाम, स श्रेष्ठराजा पुण्यकीर्तिः, तं प्राचीनवंशवित् स्तुवन्ति। श्रुत्वा दृष्ट्वा च वयं देवावृद्धस्य महात्मनः गुणान् कीर्तयामः। बभ्रुः पुरुषेषु श्रेष्ठः, देवावृद्धः देवसमः। तत्र पञ्च, ततः षष्टिः, ततः षड्सहस्राणि अष्टौ च जना अभवन्। बभ्रुदेवावृद्धाभ्यां अपि ये अमृतत्वं प्राप्तवन्तः, ते यज्ञशीलाः, दानशीलाः, वीर्यवन्तः, ब्रह्मनिष्ठाः, दृढव्रताः। ते प्रख्याताः, महातेजसः, सात्वतानां रथीन्द्राः। तेषां वंशे भोजा देवसमाः अभवन्।