लिङ्गपुराणम्

अचलाधिपतिः स भगवान्, यः इन्द्रियनियन्ता, सिद्धः, सर्वभूतार्थकृत्, अचिन्त्यः, सत्यः, शुद्धव्रतः च, व्रतपतिः, परं ब्रह्म, मुक्तानां परमगतिर्भूतः, स्वच्छन्दः, मुक्तकेशः, श्रीमान्, श्रीवृद्धिकरः, जगत्स्वरूपः इति भक्त्या मया प्रधानक्रमेण स्तुतः। भक्तिपूर्वकं यज्ञेश्वरं, सर्वव्यापिनं, भगवन्तं स्तुत्वा, ततोऽनुज्ञां लब्ध्वा, स्तुतः स भक्तिगम्यः शम्भुः स्वकीयां स्तुतिं प्राप्य, त्रैलोक्यविख्यातो राजा अभवत्। ततः सहस्राश्वमेधफलं प्राप्य, ताण्डिनः प्रभाम्ना स सेनापतित्वं प्राप्तवान्। यः कश्चिद् एतां स्तुतिं पठति, शृणोति, ब्राह्मणान् वा श्रोत्रयति, स नूनं सहस्राश्वमेधफलं प्राप्नोति, द्विजश्रेष्ठ। ब्रह्महाऽपि, सुरापः, चौरः, गुरुतल्पगः, शरणागतघातकः, मित्रविश्वासद्रोही च, मातृहत्या, पितृहत्या, वीरहत्या, गर्भहत्या च—एते सर्वे शंकराश्रमे त्रिसन्ध्यां संवत्सरं पठित्वा, देवस्य पूजनं कृत्वा, सर्वपापैः प्रमुच्यन्ते। त्रिधन्वा अपि देवाधिदेवस्य प्रसादेन यत्नेन च सहस्राश्वमेधसम्फलं प्राप्तवान्। स त्रैयरुणवंशजः त्रिधन्वा, गणेशभक्तिं दृढां लब्ध्वा, सर्वैर्देवैः पूजितः आसीत्। तस्य पुत्रः सत्यव्रतः नाम, बलवान्, स विदर्भराजस्य भार्यां बलिनं हत्वा जग्राह। विवाहकर्मणि मन्त्रपूर्वकं न सम्पन्ने, तं पिता त्रैयरुणः अधर्मकृतं सुतं परित्यक्तवान्। स च पितरं पप्रच्छ—'क्व गच्छामि?' इति। पिता उवाच—'चाण्डालेषु वस।' एवं पितृवचनेन नगरात् निर्गत्य, प्राज्ञः सत्यव्रतः चाण्डालवासे न्यवसत्। पित्रा परित्यक्तः स वीर्यवान् सत्यव्रतः तत्र वसन्, पिता तु वनं गतवान्। स सर्वेषु लोकेषु त्रिशङ्कुः इति विख्यातः अभवत्। कदाचित् वसिष्ठस्य क्रोधात् धर्मात्मा सत्यव्रतः, महर्षिर्विश्वामित्रः च, त्रिशङ्कवे वरं दत्त्वा, तं स्वकीयपितृराज्ये अभिषिच्य, देवैः वसिष्ठेन च साकं कौशिकऋषिः यज्ञं चकार। ततः तं देहसहितं स्वर्गं प्रति उद्धृतवान्। सत्यव्रतस्य पत्नी, कैकेयी सुताऽभवत्, सा सत्यव्रता नाम्ना। सा पुत्रं हरिश्चन्द्रं निष्पापं अजनि; हरिश्चन्द्रस्य पुत्रः वीर्यशाली रोहितः। रोहितस्य पुत्रः हरितः, हरितस्य पुत्रः धुन्धुः, तस्य द्वौ पुत्रौ विजयोऽथ सुतेजाः। विजयः सर्वत्र क्षत्रियान् विजित्य स्मृतः, तस्य पुत्रः रुचकः धर्मपरायणः राजा अभवत्। रुचकस्य पुत्रः व्रकः, तस्मात् बहुः जातः; बहोः सुतः धर्मात्मा सगरः। सगरस्य द्वे भार्ये—प्रभा च भानुमती च। तौ पुत्रार्थं पूर्वं और्वमृषिं पूजितवन्त्यः। और्वः ताभ्यां तुष्टः, इच्छितवरं ददौ—एकस्यै षष्टिसहस्रपुत्रान्, अन्यस्यै एकं पुत्रम्। प्रभा बहुपुत्रान् वंशवृद्धये जग्राह, भानुमती एकं पुत्रम्, असमञ्जसम्। ततो दीप्तेः षष्टिसहस्रपुत्राः जाताः, ये पृथिवीं खुदन्तः विष्णुगर्जनास्त्रेण दग्धाः। असमञ्जसस्य पुत्रः अंशुमान् प्रसिद्धः, तस्य पुत्रः दिलीपः, दिलीपात् भागीरथः। स भागीरथः तपसा गङ्गां अवातरयत्; तस्य पुत्रः श्रुतः। श्रुतस्य पुत्रः नाभागः, भगवत्परायणः बलवान्; तस्य पुत्रः अम्बरीषः, तस्मात् सिन्धुद्वीपः। नाभागाम्बरीषाभ्यां पृथिवी भुजाभ्यां रक्षिताऽभवत्, त्रिविधतापरहिताऽभवत्। सिन्धुद्वीपस्य पुत्रः आयुतायुः, तस्य पुत्रः बुद्धिमान् कीर्तिमान् ऋतुपर्णः। स राजा, नलस्य मित्रम्, बलवान्, दिव्याक्षविद्यायुक्तः आसीत्। द्वौ नलौ धर्मनिष्ठौ प्राचीनकथासु प्रसिद्धौ। वीरसेनस्य अन्यः पुत्रः, इक्ष्वाकुवंशसम्भूतः, ऋतुपर्णस्य पुत्रः सर्वभौमः, प्रजापतिः अभवत्। तस्य पुत्रः सुदासः, इन्द्रसमः राजा; सुदासस्य पुत्रः सौदासः अभवत्। स काल्माषपादः, मित्रसह इति च विख्यातः, वसिष्ठमुनिना तस्य क्षेत्रे पुत्रः उत्पादितः। स अश्मकं जनयामास, येन इक्ष्वाकुवंशः वृद्धः। अश्मकस्य पुत्रः मूलकः, तस्य मुख्यभार्यायां जातः। स मूलकः रामभीत्या वनं गत्वा, स्त्रीभिः परिवृतः, स्त्रीवेषेण रक्षार्थं न्यवसत्। मूलकस्य धर्मात्मा पुत्रः शतरथः, तस्मात् इलविलः बलवान् राजा अभवत्। इलविलिः श्रीमान्, तस्य पुत्रः वृद्धशर्मा, बलवान्, यं पितुः पुत्र्या जातम्। एवं पावनं पुण्यं पुण्यकथां श्रुत्वा, सर्वे धर्ममूल्ये स्थिता इमे राजर्षयः कीर्तिमन्तः अभवन्।