लिङ्गपुराणम्

श्रीकृष्णः तदा प्रलयाग्निसमप्रभं चक्रं प्राप्नोत्। ततः मनोः प्रथमसुताः नव सुताः समुत्पन्नाः, ये सर्वे मनोः सदृशाः स्मृताः। तेषु इक्ष्वाकुः, नभगः, धृष्णुः, शर्यातिः, नरीष्यन्तः, नभागः, अरिष्टः, करूषः, पृथुध्रः च—एते नव मनोः पुत्राः अभवन्। तेषां ज्येष्ठा कन्या इला नाम, या पूर्वं श्रेष्ठत्वेन प्रसिद्धा, पुरुषत्वं प्राप्तवती। सा इला, मित्रवरुणयोः प्रसादेन, सुद्युम्न इति ख्यातिं प्राप्तवती, पुरुषत्वमवाप्य। पुनः, शर्वस्य आज्ञया, सुद्युम्नः सः मनोः पुत्रः, वनं प्राप्त्वा, स्त्रीत्वं प्राप्तवान्, सोमवंशविस्तारस्य निमित्तम्। तदा इक्ष्वाकोः अश्वमेधयज्ञेन इला किंपुरुषत्वं प्राप्तवती; तत्रापि सा सुद्युम्ना इति प्रसिद्धा। एकमासं सः वीर्यवान् पुरुषः आसीत्, अपरमासं पुनः स्त्री अभवत्। सा इला सोमपुत्रस्य बुधस्य गृहे निवसन्ती, बुधं उपगम्य, तेन सह संयोगं कृत्वा, तस्मात् ऐलः पुरूरवाः जातः। सः पुरूरवाः शिवभक्तः, चन्द्रवंशेषु श्रेष्ठः, बलवान् च आसीत्। अहं च इक्ष्वाकुवंशस्य विस्तारं पश्चात् कथयिष्यामि। सुद्युम्नस्य त्रीन् पुत्रान् स्मरन्ति—उत्कलः, गयः, विनताश्वः च। उत्कलस्य उत्कलादेशः, विनताश्वस्य पश्चिमदेशः, गयस्य च गया नाम पुरी अतिशयशोभना आसीत्। तत्र देवसभा, पितॄणां च नित्यावासः। इक्ष्वाकोः ज्येष्ठपुत्रः मध्यदेशं प्राप्तवान्। सुद्युम्नस्य कन्या नासीत्, तेन सः भागं न प्राप्नोत्; परं वसिष्ठस्य वचनेन सः प्रतिष्ठाने निवसति स्म। प्रतिष्ठा धर्मात्मनः सुद्युम्नस्य राज्यं आसीत्। सः राज्यं लब्ध्वा, तं पुरूरवसे दत्तवान्, येन सः महतीं कीर्तिं प्राप। इक्ष्वाकोः एकः पुत्रः अभवत्, मानवेयः, यो द्विस्वभावलक्षणयुक्तः आसीत्; तस्य नाम विकुक्षिः, वीर्यवान्, परमधार्मिकः। सः शतपुत्रेषु ज्येष्ठः, तस्य पुत्राः पञ्चदश च आसीत्; तेषां ज्येष्ठः ककुत्स्थः, ककुत्स्थात् सुयोधनः। ततः प्रथुः, मुनिश्रेष्ठः; ततो विश्वकः राजा; विश्वकात् आर्द्रकः प्राज्ञः, तस्य पुत्रः युवनाश्वः। युवनाश्वात् शाबस्तिः, महातेजाः; ततो वंशकः अभवत्; तेन गौडदेशे शाबस्तयः प्रतिष्ठिताः। वंशात् बृहदश्वः, तस्य पुत्रः कुवलाश्वः; सः बलिनं धुन्धुं हत्वा धुन्धुमार इति नाम प्राप। धुन्धुमारस्य त्रयः पुत्राः त्रिलोकविख्याताः—दृढाश्वः, चण्डाश्वः, कपिलाश्वः। दृढाश्वात् प्रमोदः, तस्य पुत्रः हर्यश्वः; हर्यश्वात् निकुम्भः, तस्य पुत्रः संहताश्वः। ततो हि कृत्शाश्वः, रणाश्वः च, संहताश्वस्य पुत्रौ; रणाश्वात् युवनाश्वः, तस्य पुत्रः मान्धातृ। मान्धातुः पुत्रः पुरुकुत्सः, अम्बरीषः, मुचुकुन्दः च—एते त्रयः त्रिलोकपुजिताः। अम्बरीषस्य पुत्रः अपरः युवनाश्वः, तस्मात् हरितः, तस्मात् हरिताः प्रसिद्धाः। एते अङ्गिरसः वंशोद्भवाः सन्तः, क्षत्रियत्वं प्राप्तवन्तः। पुरुकुत्सस्य पुत्रः त्रसद्दस्युः, महाकीर्तिमान्। तस्य पुत्रः नर्मदातटे सम्भूतिः, तस्य पुत्रः विष्णुवृद्धः, तस्मात् विष्णुवृद्धाः प्रसिद्धाः। एते अपि अङ्गिरसवंशजाः सन्तः, क्षत्रियत्वं प्राप्तवन्तः। सम्भूतिः अन्यं पुत्रं जनयामास—अनरण्यम्। सः एव अनरण्यः, यः रावणेन त्रैलोक्यविजये हतः, द्विजश्रेष्ठ। अनरण्यस्य पुत्रः बृहदश्वः, तस्य पुत्रः हर्यश्वः। हर्यश्वात्, दृषद्वतीतटे, वसुमान् राजा जातः; तस्य पुत्रः त्रिधन्वन्, दिव्यप्रेरितः। सः त्रिधन्वान् तण्डिनं ब्रह्मपुत्रं शिष्यत्वेन स्वीकृत्य, तस्य आज्ञया, सहस्राश्वमेधफलं प्राप्तवान्। सः गणाधिपत्यं प्राप, भवभक्तः, महाबलः, अश्वमेधं कर्तुं चिन्तयामास। धनाभावेऽपि धर्मात्मा सन्, ब्राह्मणं तण्डिनं ब्रह्मपुत्रं दृष्ट्वा, तस्मात् यथेष्टं प्राप्तवान्। पुरा ब्रह्मणा रुद्रस्य सहस्रनामानि उक्तानि; तण्डिना तानि नामानि महेशस्य स्तुत्वा, फलं प्राप्तम्। तण्डिः ब्रह्मपुत्रः, गणाधिपत्यं प्राप; ततः तस्य वचनेन राजा अपि तद्वत् प्राप्तवान्। सः सहस्रनामानि जपन्, गणपतित्वं प्राप; रुद्रस्य सहस्रनामानि तण्डिनैव उक्तानि। हे सूत, व्रतस्थ, वेदार्थसमूहः सर्वः उक्तः; त्वं ब्राह्मणेभ्यः शुभानि सहस्रनामानि पठ। शृण्वन्तु स्थिरव्रताः सर्वे हरस्य सहस्राष्टौ नामानि, सर्वात्मनः, अनन्ततेजसः। एतानि पठन्, मुनिश्रेष्ठ, गणाधिपत्यं प्राप; ॐ—स्थिरः, स्थाणुः, प्रभुः, दीप्तः, श्रेष्ठः, वरदः, उत्तमः। सर्वात्मा, सर्वत्र प्रसिद्धः, सर्वव्यापी, सर्वकृद्भवः; जटिलः, दण्डी, शिखी, सर्वव्यापी, सर्वसृष्टिकृद्। हरिः, मृगाक्षः, सर्वसम्प्रहर्ता, क्रियाश्च, निवृत्तिश्च, शान्तात्मा, नित्यः, तथा च अव्ययः। एवं श्रीकृष्णादयः, मनोः वंशस्य विस्तारः, तथा रुद्रसहस्रनाममाहात्म्यं, सर्वं श्रुत्वा, धर्मज्ञानं च लभ्यते।