लिङ्गपुराणम्

देवाः, आदित्याः, ऋषयः, गन्धर्वाः, अप्सरसः, गणाः, सर्पाः, राक्षसाश्च तेन रथेन अधिष्ठिताः सन्ति। ते सर्वे भगवन्तं सूर्यं द्वौ द्वौ मासौ परस्परं निवसन्ति, स्वस्वशक्तिभिः तं दीप्तिमन्तं शुभं भास्करं पोषयन्ति। ऋषयः स्वनिबद्धैः शब्दैः रविं स्तुवन्ति, गन्धर्वाः अप्सरश्च तं नृत्यगीताभ्यां उपासते। गणाः, यक्षाः, प्रेताश्च शस्त्राणि संनिहारयन्ति; सर्पाः सूर्यं वहन्ति, यातुधानाः तं अनुयान्ति। वालखिल्याः सूर्यस्यास्तं गमनं नेतारः, प्रभाते तं परिवेष्टन्ति; एवं ते सर्वे द्वौ द्वौ मासौ सूर्ये सह निवसन्ति। मधू, माधव, शुक्ल, शुचि, नभस्, नभस्य, इष, ऊर्ज इत्येते मासाः; तथैव सहस्, सहस्य, तपस्य, तप इति द्वादश मासाः सन्ति, येन मानवस्य संवत्सरः सम्पद्यते। ऋतवः वसन्तः, ग्रीष्मः, वर्षा, शरद्, हेमन्तः, शिशिर इत्यादयः परिज्ञायन्ते। धाता, अर्यमन्, मित्रः, वरुणः, इन्द्रः, विवस्वान्, पूषा, पर्जन्यः, अंशुः, भगः—एते निर्दिष्टाः। त्वष्टा, विष्णुः, पुलस्त्यः, पुलहः, अत्रिः, वसिष्ठः, अङ्गिराः, भृगुश्च—सर्वे प्रमुखाः मुनयः। भरद्वाजः, गौतमः, कश्यपः, क्रतुः, जमदग्निः, कौशिकः, वासुकिः, कङ्कणिकरश्च। तक्षकः, नागः, एलापत्रः, शङ्खपालः, ऐरावत इत्यपि सर्पाः। धनञ्जयः, महापद्मः, कर्कोटकः, कंबलः, अश्वतरः, तुम्बुरुः, नारदश्च। हाहाः, हूहू, विश्वावसु, उग्रसेनः, सुरुचिः, परावसुश्च; चित्रसेनः, उर्णायुः, धृतराष्ट्रः, सूर्यवर्चाः, कृतस्थला देवी च। शुभनना, शुभश्रोणी, पुण्जिकस्थला, मेनका, सहजन्या, प्रम्लोचा, शुचिस्मिता। अनुम्लोचा, घृताची, विश्वाची, उर्वशी, पूर्वचित्तिः, तिलोत्तमा देवी। रम्भा, अम्भोजवधना, रथकृत्, ग्रामणिः, रथोजा, रथचित्रा, सुभाः, रथस्वनः। वरुणः, सुषेणः, सेनाजित्, तर्क्ष्यः, अरिष्टनेमिः, क्षतजित्, सत्यजित्। रक्षोहति, प्रहति, पौरुषेय, वधश्च; सर्पः, व्याघ्रः, आपः, वायुः, विद्युत्, सूर्यश्च। ब्रह्मोपेतः राक्षसानां स्वामी, यज्ञोपेतश्च; एते सर्वे देवाः अन्ये च सूर्ये क्रमशः निवसन्ति। एते द्वादश गणाः सप्त सप्त सदस्यैः स्वस्थानानि पालयन्ति; धाता-विष्णुपर्यन्ताः द्वादश देवाः एवम् उक्ताः। पुलस्त्यादिभिः कौशिकान्तैर् ऋषिभिः परमसूर्यः तेजसा पूर्यते। एते द्वादश ऋषयः क्रमशः सूर्यं स्तोत्रैः स्तुवन्ति; वासुक्याद्याः शुभाः सर्पाः अपि तथा। द्वादशैव तं महादेवं वहन्ति, तेषां अग्रे तुम्बुरु-प्रमुखाः, सूर्यसमानप्रभाः जलवाहिन इव। कृतस्थलारम्भकाः रम्भान्ताः द्वादश प्रमुखाः गन्धर्वाः, दिव्या अप्सरश्च गीतैः तं सूर्यं पूजयन्ति। सत्यजित्-आरभ्य रथकृतान्ताः सर्वे दिव्यगणाः तं ताण्डवनृत्तैः क्रमशः उपासते। एवं द्वादशमुखाः क्रमशः शस्त्राणि गृह्णन्ति; रक्षोहति-प्रमुखाः यज्ञनिष्ठा राक्षसाः सह गच्छन्ति। एते द्वादश शस्त्रधारिणः राक्षसाः—धाता, अर्यमन्, पुलस्त्यः, पुलहः, प्रजापतिश्च; उरग, वासुकिः, कङ्कणिकः, तुम्बुरुः, नारदश्च गन्धर्वौ; कृतस्थला, पुण्जिकस्थला अप्सरौ; ग्रामणि, रथकृत्, रथोजौ; रक्षोहति, प्रहति यातुधानौ; एषः मधु-माधवयोः गणः सूर्ये वसति। ग्रीष्मयोः द्वयोः मासयोः, मित्रः, वरुणः, अत्रिः, वसिष्ठः, तक्षकः सर्पः, मेनका, सहजन्या, हाहा, हूहू गन्धर्वौ, सुभाहुः, ग्रामणिद्वयम्, रथचित्रद्वयम् च सूर्ये निवसन्ति। शुचि-शुक्रयोः मासयोः, पौरुषेय, वध नामकौ यातुधानौ सूर्ये स्थितौ। ततः अन्ये देवाः सूर्ये वसन्ति—इन्द्रः, विवस्वान्, अङ्गिराः, भृगुश्च; एलापत्रः, शङ्खपालः सर्पौ; विश्वावसु, उग्रसेनः, वरुणः, रथस्वनश्च। प्रम्लोचा, अनुम्लोचा अप्सरौ; यातुधानौ, सर्पः, व्याघ्रश्च। नभस्-नभस्ययोः मासयोः पर्जन्यः, पूषा, भरद्वाजः, गौतमः, धनञ्जय, इरावान्, सुरुचिः, अपरावसुः, घृताची, विश्वाची अप्सरः सूर्ये वसन्ति। एवं द्वादश मासाः, द्वौ द्वौ मासौ सह तेषां तेषां देवगणैः, ऋषिभिः, गन्धर्वैः, अप्सरभिः, सर्पैः, राक्षसैः च सह, भगवन्तं सूर्यं पूजयन्ति, स्तुवन्ति, वहन्ति, नृत्यन्ति च। एषा दिव्या व्यवस्था परमस्य सूर्यस्य महिमानं प्रतिपादयति।