लिङ्गपुराणम्

सुवर्णभित्तिभिः सुशोभितं, रत्नवेश्मद्वारैः भूषितं, अद्भुतकांचनगोपुरैः संयुक्तं तद् दिव्यं स्थानं विराजते। तत्र रत्नमयैः सिंहासनैः, शुभ्रवस्त्रैः आवृतैः, भूमौ सम्यक् प्रतिष्ठितैः, मंगलमयैः, श्रीमान् शर्वः स्वयं अधिशास्ति। तत्र नित्यविकसितमालाभिः, नानावर्णगृहैः, स्फटिकस्तम्भैः संयुक्तैः दिव्यप्रासादैः च शोभाम् उपनयन्ति। तस्मिन् स्थाने सर्वभूताधिपतयः उपस्थिताः, ब्रह्मेन्द्रोपेन्द्रैः पूज्यमानः, वराहगजसिंहभल्लूकव्याघ्रूष्ट्रवानरैः च सेव्यमानः शर्वः तिष्ठति। गृध्रकाकमुखैः, मृगोष्ट्रमुखैः, विविधबलप्रमथगणैः, पर्वतशृंगसमुद्योगैः, भीमग्रीवहरितकेशैः, महाबाहुभिः, नानावर्णरूपधारिभिः, विविधासनस्थैः, तत्र महात्मानः विराजन्ते। तेजस्विनः, पुण्यकर्माणः, पुण्यनन्दीश्वराः, ब्रह्मेन्द्रविष्णुसदृशाः, अणिमादिसिद्धिसम्पन्नाः, तत्र नित्यं दिव्यसमाजैः सह, अमरैः सह, पूज्यन्ते। तत्र देवाः नित्यं भूतपतिं सम्यक् पूजयन्ति। तत्र तूर्यतालशंखमृदंगभेरीडिण्डिमगोमुखैः, कल्याणगीतेन, मधुरगायनेन, नादरम्यरवैः च, महेश्वरस्य पूजनं सततम् अभवत्। एवं महादेवः प्रमथाधिपः, प्रमथैः, सिद्धर्षिदेवगन्धर्वैः, महात्मना ब्रह्मणा च, पूज्यते। तत्र शृंगशोभायुक्ते, शंखप्रभायुक्ते, विभक्तशिखरे, इन्द्रादिभिः शंकरः पूज्यते। कैलासः स यक्षराजस्य कुबेरस्य, दशकोटियक्षाणां, अन्येषां च महात्मनाम्, निवासभूतः। तत्रैव भवस्य, देवानां नाथस्य, महती देवालयः स्थितः; तत्र सोमः, गणैः सह, हरः, नित्यं वसति। तत्र मन्दाकिनीति प्रसिद्धा नदी, नलिनीति च कथिता, सुवर्णरत्नपादपैः, जलसमृद्धा, कुबेरस्य शृंगमणौ विराजते। सा सुवर्णपद्मैः भूषिता, गन्धस्पर्शगुणसम्पन्ना, वैडूर्यपत्रैः, महान् सुरभिपुष्पैः, शोभिता। कुमुदपद्मगुच्छैः अलंकृता, यक्षगन्धर्वस्त्रीभिः, अप्सराभिः च सेव्यमाना सा नदी। सा पुण्या मन्दाकिनी, शुद्धा रम्या च, यस्यां देवदानवगन्धर्वयक्षराक्षसकिन्नराः जलस्पर्शं कुर्वन्ति। तस्याः उत्तरतीरे शुभमन्दिरं भवस्य, वैडूर्यरत्नमण्डितं, यत्र अव्ययः शङ्करः निवसति। सुवर्णनन्दा नदीस्य पूर्वदक्षिणे तीरे, सहस्रद्विजसंकुलं, मृगपक्षिसमाकुलं, वनं तत्र विराजते। तत्रैव प्रच्युतदक्षिणभागे नन्दायाः पश्चिमतटे, पार्वत्या सह, गणैः सहितः, पर्वतगृहसदृशे, रमते स भगवान्। तत्र रुद्रपुरीति नगरी, नानाविमानसंकीर्णा, यत्र शतगुणितरूपेण सः अम्बया सह रमते। गणैः सह, अम्बया सह रमते; स एव शिवस्य निवासः कथ्यते। एवं शर्वस्य लक्षशः पुण्यस्थानानि सन्ति। प्रतिद्वीपे, हे मुने, पर्वतेषु, वनेषु, नदीतीरेषु, सरसां च संगमे संगमे। अनेकाः नद्यः वर्ण्यन्ते, नित्यं जलसम्पन्नाः, पुण्याः, सरःसमुत्थिताः, अनन्ताः, हे द्विजश्रेष्ठ। पूर्वाभिमुखाः, दक्षिणमुखाः, उत्तरसमुत्थिताः, पश्चिमसमुद्भूताः, विशुद्धाः, प्रतिवर्षं कीर्तिताः। स सोमाख्यो व्योमसागरः, सर्वभूताधारभूतः, देवानां अमृतस्य मूलम्। तस्मात् पुण्या नदी प्रवहति, शुद्धजलसम्पन्ना, व्योममार्गे प्रवहन्ती, सप्तमी, वातपथेन गच्छन्ती, अमृतवारिसम्पन्ना। सा ज्योतिरनुगता, तेजोमयगणैः सेविता, दिव्यनक्षत्रकोटिभिः संयुक्ता। यथा चन्द्रः प्रतिदिनं परिभ्रमति, एवं सा अपि, चतुर्नवत्यधिकचत्वारिंशत्सहस्रयोजनपरिमाणे, उत्तिष्ठति। तत्र मेरुः पर्वतराजः, श्रीकण्ठक्रीडाभूमिसदृशः, तावत्येव योजनेषु विस्तृतः; तत्र शर्वः अम्बया, गणेश्वरैः च सह उपविष्टः। तत्र सः दीर्घकालं रमते; तस्मात् पुण्या नदी, शुद्धा, पावनी, मेरुमण्डले दक्षिणावर्तेन परिभ्रमति। तस्याः जलानि, वायुनाऽऽहतानि, शीघ्रं प्रवहन्ति, मेरोः अन्तरशिखरचतुष्टये पतन्ति। सा पर्वतान् सर्वतः अतिक्रम्य, देवदेवाज्ञया, महोदधौ प्रविष्टा, सर्वदिशं शाखाभिः विस्तृता। तस्याः शतसहस्राणि नद्यः उत्पद्यन्ते, बह्व्यः च ख्याताः द्वीपपर्वतप्रदेशेषु। अनन्ताः क्षुद्रनद्यः प्रवहन्ति; केतुमाले सर्वे जनाः कृष्णवर्णाः, गंगाम्बरधारिणः, पनसफलभक्षिणः। तत्र स्त्रियः पद्मवर्णाः, दशसहस्रवर्षायुः; भद्राश्वे स्त्रियः चन्द्रकान्तिसदृश्याः। सर्वे कृष्णाम्बुभक्षिणः, क्लेशरहिताः, प्रेमरता, शिवभक्ता, दशसहस्रवर्षायुः। तेषां मनः सर्वथा भगवति समर्पितम्, ते सुवर्णसदृशप्रभाः; रमणके अपि वटफलभक्षिणः जनाः। सर्वे ते शुद्धाः, शिवध्याननिरताः, लक्षपञ्चाशद्वर्षायुः। ते सुवर्णवर्णाः, महाभाग्ययुक्ताः, सुवर्णवननिवासिनः, तेषां संख्या एकादशसहस्रशतपञ्चाशत्।