लिङ्गपुराणम्

महेश्वरः स्वयमेव मम कर्णयोः दिव्ये रम्ये कुंडले हीरकवैडूर्यभूषिते सम्यक् बध्नन् स्नेहेन अलङ्कृतवान्। ततः, मम एवमभिषिक्तस्य दिव्येन विभूषणे, आकाशे स्थितस्य मां दृष्ट्वा, भगवतः सविता, हे मुनिवर, मेघजलैः स्नानं कृत्वा राजवत् अभिषेकं कृतवानिव। तस्मिन्नभिषेके सम्पन्ने, स्रुतः सुवर्णमयो वेगवान् प्रवाहः प्रवर्तितः; स सुवर्णात् उत्पन्नः सन् नदीरूपेण प्रवहन् अभवत्। त्रिलोचनः देवाधिपः तां नदीं सुवर्णोदकामिति नाम्ना अभ्यधात्, यतः सा सुवर्णजम्बूवृक्षात् उत्पन्ना; अपरां शुभां नदीं शिरसः किरीटात् प्रवृत्ताम्। ततः पुण्या सा नदी प्रवहन्ती जाताऽभूत्, या लोकैः जम्बूनदीति कथ्यते; एषा एव प्रख्याता पञ्चनदा, यः जाप्येश्वरस्य समीपे वर्तते। यः कश्चन पञ्चनदं प्राप्य स्नात्वा जाप्येश्वरेश्वरं पूजयति, स निःसंशयं शिवसायुज्यं प्राप्नोति। अथ सर्वभूताधिपतिः महादेवः देवीं शर्वाणीं उमां गिरीसुतेन अजाम् इति सम्बोध्य उवाच। तदा देवी उवाच—"किं नन्दीश्वरं, पशूनां पतिं, अभिषिञ्चामि, गणानां चाधिपतित्वं ददामि, उत किं त्वया चिन्त्यते, अक्षय?"—इति। तस्याः वचः श्रुत्वा, भवानी हृष्टवदना स्मयमानाऽभवत्, तदा भगवन्तं, स्वं पतिं, पशुपतिं वाक्यम् अब्रवीत्—"देवेश, अस्य गिरीसुतस्य मम पुत्रस्य, त्वया सर्वेषां लोकानां गणानां चाधिपत्यम् दातव्यम्।" एवमुक्ते, भगवतः सर्वेश्वरः वृषध्वजः दिव्यान् गणान् स्मृत्वा, तेषां स्मरणमात्रेण, सर्वे गणेश्वराः सहस्रभुजा, सहस्रायुधधारिणः, तत्र समागच्छन्। ते महात्मानः त्रिनेत्राः, देवैरपि पूजिताः, कोटिकालाग्निसमा दीप्त्या, जटामुकुटधारिणः। तेषां मुखानि करालदंष्ट्राणि, सदा जाग्रत्, शुद्धानि, अनन्तसंख्यानि, स्वयमेव गणपतयः, प्रभूतबलवन्तः, तत्र हृष्टचित्ताः आगतवन्तः। गायन्तः, धावन्तः, नृत्यन्तः, बलशालिनः, वदनैः घोषवन्तः वाद्यं वादयन्तः। रथैः, गजैः, अश्वैः, सिंहैः, वानरैः, दिव्यैः सुवर्णचित्रितैः विमानैः आरोहन्तः, ते गणाः आगच्छन्। मृदङ्गैः, पनवैः, अनकैः, गोमुखैः, अन्यैश्च नानाविधैः वाद्यैः, पटहैकतालैः, भेर्यः, मुरजैः, कठिण्डिमैः, मर्दलैः, वेणुभिः, वीणाभिः, तूर्यनिनादैः सहिताः। दर्दुरैः, झञ्जाभिः, कच्छपैः, पनवैः, योगिनः दिव्यसभा-मण्डले प्रविष्टवन्तः। ते गणेश्वराः, परमबलवन्तः, सर्वदेवपतयः, भगवतः भगवत्याश्च प्रणम्य, इदं वचः ऊचुः—"भगवन्, देवदेव, त्रिनेत्र, वृषध्वज, किमर्थं वयं आहूताः? आज्ञापय। किं समुद्रान् शोषयाम, यमं सपरिवारं हन्मः, मृत्युपुत्रमथवा मृत्युमेव वा, कमलं जनयितारं पशुवद् वा? इन्द्रं देवैः सह, विष्णुं वा वायुनाऽपि बद्ध्वा, दैत्यान् कोपेन आनीयाम? कस्य दुःखं वा उत्सवं वा आज्ञया कुर्याम, सर्वकामदः त्वमेव।" एवं वदद्भ्यः सर्वेभ्यः पूज्येभ्यः प्रभुः तान् कोटिशः सम्मान्य, उवाच—"शृणुत, किमर्थं यूयं लोकहिताय आहूताः। तद् एकचित्ताः शृण्वन्तः, अविलम्बेन कुरुत।" "एषः नन्दिः अस्माकं पुत्रः, सर्वपतिनां पतिः, ब्राह्मणः, नेता, भवतः श्रीमान् सेनापतिः। मम आज्ञया सर्वे यूयं एनं महायोगिनं, स्वामिनं, अभिषिञ्चत।" इत्युक्ते भगवता, सर्वे गणाः मन्त्रयित्वा "एवं अस्तु" इति प्रत्यूचुः, ततः आवश्यकानि द्रव्याणि आनयन्। तेन तस्मै दिव्यं आसनं जम्बूनदसुवर्णमयं, मेरुसदृशं, शोभनं, मनोहरं च स्थापयित्वा, तत्रैव नीलवैडूर्यदीप्तिमन्तं पादपीठं पुरतः न्यस्य। पादप्रक्षालनार्थं तस्य पार्श्वयोः उत्तमवारिणा पूर्णे कमलवृत्तिमुखे द्वे कुम्भे स्थापयन्। सहस्रं कुम्भानां सुवर्णमयानां, रौप्यकांस्यमृन्मयानां च, सर्वतीर्थोदकेन पूरितान् स्थापयन्। दिव्यवस्त्राणि, दिव्यगन्धान्, कङ्कणानि, कुंडले, किरीटं, हारं च न्यवेदयन्। छत्रं शतपत्रं, चामरं च, ब्रह्मणा महात्मना प्रदत्तम्। शङ्खहारशोभितं चामरं शुभाङ्गं, चन्द्राभं, सुवर्णदण्डं, शोभनं च द्वितीयं चामरं दत्तम्। ऐरावतं दिव्यरूपं, अन्यं च गजं पूजयित्वा, विश्वकर्मणा सुवर्णमयं किरीटं निर्मितम्। दिव्यानि निर्मलानि कुंडले, वज्रायुधश्रेष्ठं, सुवर्णसूत्रं, द्वौ कङ्कणौ च तत्र न्यवेदयन्। एवं तत्र महोत्सवः सम्प्रवृत्तः, नन्दिः सर्वगणपतित्वाय अभिषिक्तः, सर्वैः सुरगणैः सम्यक् पूजितः।