लिङ्गपुराणम्

शिलादेन पृष्टे—"कस्त्वं, यः अष्टभिः रूपैः समन्वितः, एकादशधा च स्थितः?"—एवं श्रुत्वा महेश्वरः प्रत्युवाच। स भगवाञ् देवशत्रुविनाशकः ब्रह्माणं शुभहस्ताभ्यां स्पृष्ट्वा उवाच—"मां परमात्मानं विद्धि, एषा च मम अजया माया। एते रुद्राः तव रक्षणार्थं अत्र संस्थिताः।" तदा ब्रह्मा, देवानां नाथं प्रणम्य, अञ्जलिं कृत्वा, हर्षगद्गदया वाचा उवाच—"भगवन्, देवदेव, दुःखैः पीडितोऽस्मि। हे शङ्कर, मां संसारबन्धनात् मोचय।" तदा श्रीभगवान् उमा-पतिः पितामहम् आलोक्य स्मितं चकार। ततः स जगन्नाथः रुद्रैः सह तया च अन्तर्धानं जगाम। तस्मात् हे शिलाद, लोके यो योनि-जातः न भवति, स दुर्लभः। अमरः च पुरुषः दुर्लभ एव; स्वयं पद्मयोनिः अपि मरणधर्मा। यदि रुद्रः, देवदेवः, तुष्टः भवति, तर्हि स सम्भवति। तव पुत्रः यो योनि-जातः न भवति, अमरः च, स मया, विष्णुना, ब्रह्मणा च न अप्राप्यः। अजं च अमरं च वर्णयितुं न शक्यते। एवं उक्त्वा कृपया स भगवाञ् ब्राह्मणश्रेष्ठं अनुगृहीतवान्। देवैः परिवृतः स भगवान् श्वेतवृषमारूढः निर्गतः। इन्द्रः सह वरदेन निर्गते, शिलादः महादेवं भवं तपसा तुष्टुम् आरभत। तत्र तस्य ब्रह्मणः, परमं लक्ष्यं कृत्वा, दिव्यानि सहस्रवर्षाणि क्षणवत् अतिप्रयान्ति। मुनेश्च शरीरं वल्मीकेन आच्छादितम्, कीटकसमूहैः, तीक्ष्णमुखैः रक्तकीटकैः च व्याप्तम्। मांस-रुधिर-त्वक्-शून्यं, भित्तिवत् अस्पृष्टं, केवलं अस्थिसंहतिः शेषिता; एवं शङ्करः तं दृष्टवान्। तं मुनिं कामारेर् हस्तेन स्पृष्ट्वा, तस्मिन्नेव क्षणे, द्विजः श्रमं मुमोच। तस्य तपसा तुष्टः श्रीशङ्करः, गणैः मया च सह, उवाच—"तव तपसा तुष्टोऽस्मि। महात्मन्, तव किमर्थं तपः? तुभ्यं सर्वशास्त्रार्थ-विदं पुत्रं दास्यामि।" तदा शिलादः, देवनाथं प्रणम्य, स्तुत्वा, हर्षगद्गदया वाचा सोमं सोमवर्णं प्रति उवाच—"भगवन्, देवदेव, त्रिपुरान्तक, शङ्कर, अजं च अमरं च पुत्रं कामये।" पूर्वं तु परमेश्वरः रुद्रः तुष्टः सन् ब्रह्मणा शिलादं प्रति स्नेहेन उवाच—"द्विज, पूर्वं ब्रह्मणा, तपस्विभिः ऋषिभिः, देवैश्च, मया अवतरणार्थं पूजितः। अहं तव अजः नन्दी नाम पुत्रः भविष्यामि; त्वं च मम पिता भविष्यसि, यथा ब्रह्मा लोकपिता।" इति उक्त्वा, मुनिं तं समुपस्थितं दृष्ट्वा, सोमः, शशाङ्कसदृशः, तुष्टः, तत्रैव अन्तर्धानं जगाम। रुद्रात् पुत्रं प्राप्य, पिता हृष्टः, महर्षे, महायज्ञभूमिं यज्ञविदां श्रेष्ठः प्रपेदे। तस्मात् शम्भोः क्षेत्रात्, तस्याज्ञया, अहं पूर्वं जातः, युगान्ताग्निसमप्रभः। तदा मेघाः वर्षं ववर्षुः, दिवि देवाः, किन्नराः, सिद्धाः, साध्याः च गीतानि जगुः; शिलादस्य पुत्रत्वं गच्छतः उपेन्द्रेण पुष्पवृष्टिः कृता। मां कालान्तसूर्यसमप्रभं, जटामुकुटिनं, त्रिनेत्रं, चतुर्भुजं, त्रिशूल-पाश-गदाधरं बालकं दृष्ट्वा—वज्रधारिणं, वज्रदंष्ट्रं, वज्रकुण्डलभूषितं, भीमं, मेघनिनादं च—सर्वे देवाः, ब्रह्मादयः, इन्द्रः, महर्षयः च, मां स्तुत्वा, सर्वत्र वाद्यघोषः, अप्सरसां नृत्यं च अभवत्। ऋषिसिंह, सन्तः हर्षेण, ऋक्-यजुः-साम-सम्भूतैः महाशैवमन्त्रैः मां स्तुत्वा, प्रणेमुः। ब्रह्मा, हरिः, रुद्रः, शक्रः, शिवः, अम्बिका, जीवः, शशाङ्कः, भास्करः, अनिलः, अग्निः, ईशानः, निरृति, यक्षः, यमः, वरुणः, सर्वे विश्वेदेवाः, रुद्राः, वसवः—एते सर्वे—लक्ष्मीः, शची, ज्येष्ठा, सरस्वती, अदिति, दिति, श्रद्धा, लज्जा, धृति, नन्दा, भद्रा, सुरभिः, सुशीला, सुमना, दीप्तिमती वृषेन्द्रः, धर्मः, धर्मपुत्रः च—मां परिवृत्य, आलिङ्ग्य, स्तुत्वा, शिलादः च पितरं, तादृशं दृश्यं दृष्ट्वा— हर्षेण, प्रणम्य, धर्मात्मा, स्वपुत्रं कामदं स्तुत्वा उवाच—"भगवन्, देवदेव, त्रिनेत्र, ममाक्षयः—त्वं लोकपालकः, पुत्र, किं वाच्यम्? यः लोकपालकः, स एव मम पुत्रः सर्वगतः।" "अज, त्वां नमामि, जगत्कारण, पितामह, पिता, पुत्र, महेश, लोकगुरो।" "पुत्र, महाभाग, मां पालय, परमेश्वर। त्वया हृष्टोऽस्मि, देवदेव, नन्दीति नाम्ना प्रसिद्धः।" "तस्मात् नन्दिन् मां हर्षय; जगन्नाथं नमामि। कृपां कुरु, मम माता-पितरौ अद्य रुद्रलोकं गतौ, महाबल।